Một bảng hiệu Tencent được nhìn thấy trong Hội nghị và Triển lãm Giải trí Kỹ thuật số Trung Quốc (ChinaJoy) ở Thượng Hải vào ngày 3 tháng 8 năm 2018. Ảnh: Reuters.
Theo một tuyên bố của Cục Quản lý Nhà nước về Quy chế Thị trường (SAMR), Tencent Holding, Meituan, ByteDance và cả Alibaba Group Holding đều nằm trong số các công ty được triệu tập cho cuộc họp ở Bắc Kinh với cơ quan giám sát chống độc quyền, quản lý không gian mạng và cơ quan thuế.
Theo bản tóm tắt chính thức của cuộc họp do SMAR công bố, cuộc họp do Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc và Cục Thuế Trung Quốc chủ trì, nhằm đảm bảo rằng mọi công ty internet lớn ở Trung Quốc đều nhận được thông điệp từ khoản phạt 2,8 tỷ USD giáng vào Alibaba, để các công ty Big Tech sẽ sợ hãi và tôn trọng các quy tắc của ngành.
Nội dung cuộc họp bao gồm các hướng dẫn cho những công ty tham dự như Pinduoduo, Kuaishou Technology và Didi Chuxing để “chú ý đến cảnh báo về trường hợp của Alibaba” và tiến hành “tự kiểm tra” trong tháng tới. Ở giai đoạn sau, các công ty này cũng được yêu cầu công khai cam kết tiến hành kinh doanh tuân thủ luật pháp.
Tuyên bố của SAMR nói rằng: “Các công ty không thể vượt qua các ranh giới quy định và không thể chạm vào các ranh giới luật màu đỏ.”
SAMR cho biết họ sẽ thực hiện các cuộc kiểm tra tiếp theo sau thời gian chấn chỉnh và những trường hợp không giải quyết được hành vi sai trái sẽ bị "trừng phạt nghiêm khắc".
Các công ty, bao gồm cả trang mua sắm trực tuyến VIPshop, các nền tảng giao hàng và sản xuất thực phẩm Ele.me và Dingdong Maicai, đã được cảnh báo rằng Bắc Kinh sẽ không tỏ ra chậm rãi khi có hành vi sai trái.
Các hành vi được vạch ra này bao gồm việc buộc người bán phải chọn một nền tảng, lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, đặt giá thầu thù địch để có được những người chơi hàng đầu trong các phân khúc thị trường cụ thể, lạm dụng dữ liệu lớn để tính giá không công bằng cho một số khách hàng nhất định, làm ngơ trước các sản phẩm kém chất lượng, làm rò rỉ dữ liệu khách hàng, cũng như trốn nộp thuế.
Theo tuyên bố, việc ép người bán “chọn một trong hai nền tảng để kinh doanh” được coi là hành vi sai trái gây ra “tác hại lớn” và phải được “xử lý tận gốc”.
Zhao Ye, đối tác và chuyên gia chống độc quyền tại công ty luật Jingtian & Gongcheng có trụ sở tại Bắc Kinh cho biết: “Động thái này đánh vào gốc rễ của vấn đề. Ông nói: “Không chỉ các công ty khổng lồ như Alibaba, mà cả các công ty nhỏ cũng không thể thực hiện phương pháp‘ chọn một trong hai ” và nói thêm rằng cuộc họp cho thấy quyết tâm của Bắc Kinh trong việc kiểm soát ngành công nghiệp internet.
Theo ông: “Không rõ ai sẽ bị trừng phạt tiếp theo, nhưng về việc ai sẽ bị điều chỉnh tiếp theo, thì rất rõ ràng: đó chính là mọi công ty trong lĩnh vực internet.”
34 nhà cung cấp dịch vụ internet, nhiều trong số đó đang được niêm yết cổ phiếu ở Mỹ và Hồng Kông, được yêu cầu “nâng cao tinh thần trách nhiệm và ưu tiên cho lợi ích quốc gia”.
Giá trị thị trường kết hợp của các công ty này đạt ít nhất 2,7 nghìn USD, vượt qua sản lượng kinh tế của Vương quốc Anh, nền kinh tế lớn thứ năm thế giới. Danh sách các công ty công nghệ mà Trung Quốc cảnh báo cũng bao gồm trang web mua sắm trực tuyến JD.com, nhà phát hành trò chơi NetEase, China Literature, nền tảng video ngắn Bilibili, trang web du lịch Trip.com và Qunar, trang web phát trực tuyến video iQiyi, 58.com và Sougou.
Theo tuyên bố, đề cập đến hướng dẫn của Bắc Kinh đối với các công ty: “Bạn phải tránh tuyệt đối việc mở rộng vốn một cách mất trật tự để đảm bảo an ninh kinh tế và xã hội của Trung Quốc, và bạn phải tuyệt đối tránh các hành vi độc quyền gây mất trật tự để đảm bảo cạnh tranh thị trường công bằng.”
Đồng thời, các nhà quản lý cũng nói thêm rằng kỷ luật quản lý được nâng cao hoàn toàn không nhằm mục đích giết chết doanh nghiệp của họ.
“Tăng cường quản lý hành vi bất hợp pháp của các công ty nền tảng không có nghĩa là thái độ của nhà nước đối với việc hỗ trợ và khuyến khích nền kinh tế nền tảng đã thay đổi,” các nhà quản lý cho biết, và nói thêm rằng mục đích của động thái này là xây dựng một “trật tự mới” để cạnh tranh công bằng và sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế nền tảng.
Việc giám sát quy định là một yếu tố ảnh hưởng đến cổ phiếu công nghệ Trung Quốc ở Mỹ và Hồng Kông, ngoại trừ trường hợp của Alibaba, công ty đã bị trừng phạt và chứng kiến cổ phiếu của họ tăng giá trong tuần này. Mặt khác, Meituan được niêm yết tại Hồng Kông, đã mất hơn 12% trong tuần này.
Các nhà chức trách cho biết, tất cả các công ty nền tảng cũng phải tiến hành điều tra toàn diện các vấn đề liên quan đến thuế theo luật, quy định, chính sách và hệ thống thuế, đồng thời tích cực thực hiện tự kiểm tra và tự sửa chữa.
Huy Hoàng
