Coca-Cola Việt Nam chính thức bị thâu tóm
Hồi tháng 7/2022, Bloomberg đưa tin Swire Pacific Ltd. đang mua các hoạt động đóng chai của Coca-Cola Co. tại Việt Nam và Campuchia với giá 1,015 tỷ USD, đánh dấu bước mở rộng đầu tiên của tập đoàn Hồng Kông sang thị trường đồ uống Đông Nam Á.
Thỏa thuận này sẽ “mở rộng hoạt động kinh doanh đồ uống của tập đoàn thành một trong những thị trường đồ uống đang phát triển nhanh nhất”, Swire cho biết trong công bố thông tin trên thị trường chứng khoán.
Tuy nhiên, phải tới ngày 3/1/2023, truyền thông dồn dập đưa tin Swire Coca-Cola Limited, công ty con 100% vốn của tập đoàn mẹ Swire Pacific công bố đã hoàn tất thương vụ mua lại Công ty TNHH Nước giải khát Coca-Cola Việt Nam (Công ty Coca-Cola Việt Nam). Theo đó, Swire Coca-Cola Limited sẽ sở hữu và vận hành 3 cơ sở sản xuất nước giải khát, 18 dây chuyền sản xuất, 6 trung tâm phân phối tại Việt Nam.
Coca-Cola Việt Nam "lép vế" trước PepsiCo Việt Nam. Ảnh minh họa
Coca-Cola là một trong những công ty nước ngoài đầu tiên mở nhà máy tại Việt Nam. Tuy nhiên, do có chuỗi 20 năm liên tiếp thua lỗ nhưng vẫn tiếp tục mở rộng quy mô, Coca-Cola bị nghi ngờ chuyển giá, trốn thuế. Công ty lỗ là do hương liệu được nhập trực tiếp từ công ty mẹ với giá rất cao.
Sau khi cơ quan thuế vào cuộc ráo riết, tới năm 2013, Coca-Cola Việt Nam mới lần đầu tiên báo lãi với con số 150 tỷ đồng. Do lỗ lũy kế quá lớn nên phải đến năm 2015, công ty mới lần đầu nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.
Coca-Cola Việt Nam “lép vế” trước Pepsico
Sau nghi án chuyển giá, trốn thuế, Coca-Cola Việt Nam liên tục có lãi. Trong giai đoạn 3 năm trước Covid-19, các chỉ tiêu kinh doanh của công ty tăng trưởng đều đặn. Doanh thu đạt 7.218 tỷ đồng (năm 2017), 8.509 tỷ đồng (năm 2018) và 9.297 tỷ đồng (năm 2019). Lợi nhuận thậm chí có tốc độ tăng trưởng mạnh hơn, đạt 227 tỷ đồng, 549 tỷ đồng, 812 tỷ đồng.
Khi đại dịch Covid-19 xuất hiện, Coca-Cola Việt Nam cũng chịu tác động tiêu cực. Dù vậy, đà đi lùi là không đáng kể so với mặt bằng chung của nền kinh tế. Năm 2020, doanh thu Coca-Cola Việt Nam giảm nhẹ xuống 7.998 tỷ đồng nhưng sau đó phục hồi lên 8.482 tỷ đồng.
Trong khi đó, lợi nhuận lại có xu hướng ngược lại, tăng nhẹ trong năm 2020 (839 tỷ đồng) và sau đó giảm xuống 730 tỷ đồng.
Như vậy, sau đại dịch Covid-19, doanh thu công ty giảm 815 tỷ đồng, tương đương 8,8% so với năm 2019, lợi nhuận sau thuế giảm 82 tỷ đồng, tương đương 10,1%.
Có thể thấy, đại dịch Covid-19 tác động không quá lớn đến Coca-Cola Việt Nam. Thế nhưng, suốt nhiều năm liền, Coca-Cola Việt Nam có vấn đề ở chỗ tỷ suất lợi nhuận/vốn và tỷ suất lợi nhuận/doanh thu rất thấp. Đó là lý do Coca-Cola lép vế so với Pepsico.
Trên thị trường, hai thương hiệu Coca-Cola và Pepsi (của Công ty Nước giải khát Suntory PepsiCo Việt Nam) được xem là kỳ phùng địch thủ. Trước đây, cả Coca-Cola và Pepsi đều dính nghi án chuyển giá, trốn thuế nhưng PepsiCo chuyển mình nhanh hơn, gặt hái nhiều lợi nhuận hơn.
Dù có quy mô vốn ngang nhau nhưng lợi nhuận của PepsiCo lại vượt trội. Tại ngày 31/12/2021, vốn chủ sở hữu của Coca-Cola Việt Nam và PepsiCo lần lượt là 8.708 tỷ đồng và 7.860 tỷ đồng. Thế nhưng, doanh thu và lợi nhuận của PepsiCo lại vượt trội. Năm 2021, doanh thu và lợi nhuận sau thuế PepsiCo đạt 17.426 tỷ đồng và 2.238 tỷ đồng.
Chủ mới tăng trưởng mạnh
Theo công bố kết quả thường niên năm 2021 của Swire Pacific, Swire Coca-Cola đã hoạt động mạnh mẽ và tiếp tục theo đuổi các chiến lược cốt lõi của mình trong năm. Công ty đầu tư đáng kể vào tài sản sản xuất, cơ sở hạ tầng hậu cần, đổi mới kỹ thuật số và thiết bị bán hàng để hỗ trợ tăng trưởng doanh thu và hiệu quả hoạt động trong tương lai.
Swire Coca-Cola ghi nhận lợi nhuận kỷ lục 2.549 triệu đô la Hồng Kông (7.802 tỷ đồng) vào năm 2021, tăng 23% so với năm 2020 (khi hoạt động kinh doanh bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi COVID-19).
Tổng doanh thu (bao gồm cả doanh thu của công ty liên doanh và không bao gồm doanh thu bán cho các nhà đóng chai khác) tăng 20% lên 54.769 triệu đô la Hồng Kông (167.648 tỷ đồng). Khối lượng bán hàng tăng 8% lên 1.890 triệu thùng.
Doanh thu và khối lượng tăng trưởng ở Trung Quốc Đại lục, Hoa Kỳ và Hồng Kông. Tại Đài Loan, doanh thu tăng nhưng số lượng giảm.
Trước đó, trong năm 2020, bất chấp đại dịch Covid-19 bắt đầu hoành hành, Swire Coca-Cola vẫn tăng trưởng tốt. Lợi nhuận đạt 2.076 triệu đô la Hồng Kông (6.355 tỷ đồng) vào năm 2020, cao hơn 31% so với lợi nhuận 1.584 triệu đô la Hồng Kông năm 2019 (4.849 tỷ đồng).
Doanh thu (bao gồm cả doanh thu của công ty liên doanh và không bao gồm doanh thu bán cho các nhà đóng chai khác) tăng 2%. Khối lượng giảm 2% xuống 1.743 triệu thùng.
Swire Coca-Cola Limited là đối tác đóng chai lớn thứ năm của Công ty Coca-Cola tính theo khối lượng trên toàn cầu với quyền sản xuất, tiếp thị và phân phối các sản phẩm của Công ty Coca-Cola tại Trung Quốc Đại lục, Campuchia, Việt Nam và miền Tây Hoa Kỳ. Công ty hợp tác chặt chẽ với Coca-Cola về phát triển thương hiệu và tiếp thị.
Mối quan hệ của Swire Coca-Cola Limited với Coca-Cola bắt đầu vào năm 1965 với việc Swire mua lại phần lớn cổ phần trong nhượng quyền thương mại của Coca-Cola ở Hồng Kông.
Swire Coca-Cola Limited là công ty con thuộc sở hữu hoàn toàn của Swire Pacific Limited, một công ty đại chúng trực thuộc tập đoàn Swire có lịch sử hai thế kỷ được niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông.
