Việc triển khai Hệ thống truy xuất nguồn gốc nhằm thực hiện một trong 6 tiên phong được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính giao cho Bộ Công Thương tại Hội nghị tổng kết công tác ngành Công Thương năm 2025, giai đoạn 2021 - 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 diễn ra ngày 19/12.
Hệ thống được xây dựng theo định hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đóng vai trò là cầu nối giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng, góp phần củng cố niềm tin thị trường.
Thông qua việc minh bạch hóa thông tin sản phẩm bằng các phương thức xác thực như mã QR, người tiêu dùng có thể dễ dàng nhận diện sản phẩm chính hãng, trong khi doanh nghiệp có thêm công cụ khẳng định uy tín thương hiệu, phòng ngừa và hạn chế tình trạng làm giả.
Hệ thống được vận hành chính thức từ ngày 23/12/2025 và bắt buộc áp dụng đối với một số nhóm hàng hóa từ 1/1/2026.
Theo quy định, việc truy xuất nguồn gốc là bắt buộc đối với các sản phẩm, hàng hóa do Bộ, cơ quan ngang Bộ xác định trên cơ sở đánh giá rủi ro, tác động đến sức khỏe con người, môi trường và trật tự, an toàn xã hội; việc áp dụng được triển khai theo lộ trình phù hợp, bảo đảm tính khả thi và hạn chế tối đa chi phí phát sinh cho doanh nghiệp.
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương cho biết: Bộ khuyến khích doanh nghiệp chủ động đăng ký khai báo thông tin sản phẩm và cấp mã xác thực ngay từ thời điểm Hệ thống chính thức vận hành.
Khi Thông tư của Bộ Công Thương quy định về truy xuất nguồn gốc hàng hóa có hiệu lực từ 1/1/2026, việc áp dụng sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp kinh doanh nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro cao như hóa chất và sản phẩm có chứa hóa chất, tiền chất công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, vật liệu nổ công nghiệp, nguyên liệu và sản phẩm thuốc lá.
"Đồng thời, chúng tôi rất khuyến khích áp dụng đối với các nhóm hàng hóa khác”, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước Trần Hữu Linh cho biết.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn gặp khó khăn trong việc đầu tư hạ tầng công nghệ và quản trị dữ liệu.
Việc triển khai Hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Công Thương được kỳ vọng sẽ hỗ trợ kỹ thuật, tạo mặt bằng chung về năng lực truy xuất nguồn gốc, qua đó thúc đẩy chuyển đổi số đồng bộ trong toàn ngành.
Đồng thời, trước xu hướng người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn, xuất xứ và tính bền vững của sản phẩm, Hệ thống giúp cung cấp thông tin một cách trực quan, minh bạch và chính xác, hỗ trợ người tiêu dùng đưa ra các quyết định tiêu dùng có trách nhiệm, góp phần xây dựng văn hóa tiêu dùng lành mạnh và phát triển thị trường hàng hóa bền vững.
Hệ thống truy xuất nguồn gốc cho phép doanh nghiệp khai báo, cập nhật thông tin về nguồn gốc nguyên liệu, quá trình sản xuất, lưu thông và phân phối sản phẩm theo chuẩn dữ liệu thống nhất, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước trong công tác giám sát, hậu kiểm, phân tích rủi ro và xử lý vi phạm.
Đây là bước đi quan trọng trong việc chuyển đổi phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 214/NQ-CP.
Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp để hoàn thiện Hệ thống, tổ chức tập huấn, hướng dẫn sử dụng, đồng thời rà soát, hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn và quy chuẩn có liên quan.
Việc triển khai Hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Công Thương không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt khi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, mà còn tạo nền tảng lâu dài cho việc xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
