Ngày 27/3, tại Hà Nội, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã tổ chức Hội thảo khoa học về công trình “Nghiên cứu phát triển công nghệ sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng - an ninh tại NMLD Dung Quất” kết quả và ý nghĩa chiến lược.
Hội thảo có sự tham dự của TS Lê Xuân Huyên - Phó Tổng Giám đốc phụ trách Ban Điều hành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam); ông Bùi Minh Tiến - Thành viên HĐTV Petrovietnam; cùng các đại biểu, nhà khoa học đến từ Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Cục Xăng dầu (Bộ Quốc phòng), Trường Hóa và Khoa học Sự sống (Đại học Bách khoa Hà Nội), Trường Đại học Mỏ - Địa chất... Về phía BSR có sự tham dự của ông Bùi Ngọc Dương - Chủ tịch HĐQT; ông Mai Tuấn Đạt - Phó Tổng Giám đốc.
Tại hội thảo, đại diện nhóm tác giả, TS Lê Xuân Huyên cho biết, gần 15 năm trước, Đảng và Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Quốc phòng cùng Petrovietnam nghiên cứu giải pháp để tự chủ nguồn nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng. Đây được xem là một nhiệm vụ góp phần nâng cao tính sẵn sàng chiến đấu cho lực lượng vũ trang và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia. Qua quá trình nghiên cứu, công trình này đã đưa Việt Nam từ vị thế phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu tiến tới tự chủ sản xuất ba loại nhiên liệu đặc chủng chiến lược gồm Jet A-1K, DO L-62 và A80 RON83. Đây là bước tiến lớn về khoa học ứng dụng, trình độ tổ chức sản xuất và năng lực làm chủ công nghệ lọc hóa dầu trong những điều kiện tiêu chuẩn kỹ thuật đặc biệt khắt khe.
Việc NMLD Dung Quất sản xuất thành công nhiên liệu đặc chủng sử dụng cho quốc phòng đã góp phần củng cố dự trữ chiến lược, tăng thế chủ động và bảo đảm khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng vũ trang trong mọi tình huống. Nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng giữ vai trò then chốt đối với khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng vũ trang, góp phần bảo đảm an ninh quốc gia và giữ bình yên cho Tổ quốc.
Với ý nghĩa chiến lược đó, việc tự chủ nguồn nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng trở thành nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều xung đột và biến động địa chính trị phức tạp.
TS Lê Xuân Huyên cũng cho biết thêm, cấu hình thiết kế ban đầu của NMLD Dung Quất không cho phép sản xuất trực tiếp nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng. Điều đó đồng nghĩa đội ngũ kỹ sư, chuyên gia của BSR phải vừa bảo đảm hoạt động sản xuất thương mại, giữ sự ổn định cho thị trường trong nước, vừa ngày đêm nghiên cứu để nhận diện khác biệt giữa nhiên liệu dân dụng và nhiên liệu đặc chủng. Đồng thời, tìm ra giải pháp hiệu chỉnh công nghệ phù hợp. Đây là bài toán rất khó, bởi mọi thay đổi trong cấu hình vận hành đều có thể tác động tới nhiệm vụ bảo đảm nguồn cung xăng dầu dân dụng.
Tại hội thảo, các đại biểu cũng thảo luận về giá trị khoa học của công trình. Với Jet A-1K, nhiên liệu phải bảo đảm lưu chuyển tốt trong động cơ ở nhiều điều kiện nhiệt độ và áp suất, cháy bền vững ở tốc độ cao, không tạo tro, không tạo muội và có độ ổn định cao khi vận chuyển, tồn chứa. Với DO L-62, sản phẩm phải đáp ứng yêu cầu về nhiệt độ giới hạn lọc và nhiệt độ đông đặc thấp, không lớn hơn -10 độ C.
Để đạt được kết quả đó, hàng chục mẫu dầu thô đã được phân tích, hàng trăm lần chạy mô phỏng, hàng nghìn trang tài liệu được nghiên cứu, và rất nhiều đêm, hàng chục con người cùng thức trắng làm việc - tất cả vì một mục tiêu duy nhất: nghiên cứu, sản xuất thành công nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng, góp phần bảo đảm nguồn lực cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Ở góc độ cụ thể, BSR là đơn vị thứ hai ngoài lãnh thổ Liên bang Nga được Cục Nhiên liệu và Chất cháy tên lửa thuộc Bộ Tham mưu Bảo đảm vật tư - kỹ thuật các Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga cấp phép sản xuất nhiên liệu máy bay phản lực và nhiên liệu DO L-62, sử dụng cho phương tiện kỹ thuật quân sự và thiết bị đặc biệt do Nga sản xuất.
Sản xuất thành công nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng không chỉ là thành tựu về khoa học - kỹ thuật, đây còn là minh chứng sinh động cho tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, cho ý chí sáng tạo và khát vọng phụng sự Tổ quốc của những chuyên gia, cán bộ, kỹ sư, người lao động Petrovietnam/BSR. Thành quả ấy đã hiện thực hóa khát vọng tự chủ, khẳng định năng lực làm chủ công nghệ của Việt Nam trong lĩnh vực đặc biệt quan trọng, gắn liền với sức mạnh quốc phòng và an ninh quốc gia.
Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Hồng Liên - Phó Hiệu trưởng Trường Hóa và Khoa học Sự sống (Đại học Bách khoa Hà Nội) đánh giá rất cao về giá trị khoa học, tính ứng dụng thực tiễn của công trình. Việc nghiên cứu, sản xuất thành công nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng - an ninh ngay trên nền một hệ thống công nghệ vốn không được thiết kế ban đầu cho mục tiêu này cho thấy năng lực sáng tạo, khả năng thích ứng và trình độ làm chủ công nghệ rất cao của đội ngũ thực hiện.
PGS.TS Nguyễn Hồng Liên cũng cho rằng giá trị của công trình không chỉ nằm ở kết quả khoa học thuần túy, mà còn ở chỗ đã giải quyết được một yêu cầu lớn của thực tiễn, góp phần mở ra hướng nghiên cứu ứng dụng có ý nghĩa chiến lược đối với đất nước.
Ở góc độ khác, Đại tá Phạm Minh Nhật - Phó Cục trưởng Cục Xăng dầu (Bộ Quốc phòng) chia sẻ, chính nhờ kết quả nghiên cứu, sản xuất nhiên liệu đặc chủng tại NMLD Dung Quất mà trong 4 năm qua, công tác bảo đảm xăng dầu cho quân đội được duy trì đầy đủ, kể cả trong những thời điểm phải tính đến phương án sử dụng nguồn dự trữ quốc gia. Giá trị mà công trình mang lại là hết sức to lớn, không chỉ với quân đội mà còn với cả quốc gia, bởi đây là bước tiến quan trọng trong việc làm chủ công nghệ nguồn, mở ra hướng đi mới cho nghiên cứu khoa học và khẳng định vai trò đặc biệt của tự chủ công nghệ.
Đáng chú ý hơn, qua quá trình sử dụng thực tế, các phi công đều đánh giá cao hiệu quả của nhiên liệu quốc phòng được sản xuất từ NMLD Dung Quất, từ khả năng tăng tốc, vận hành đến độ sạch của nhiên liệu, hầu như không có muội bám trong ống. Từ thực tiễn đó, ông bày tỏ mong muốn ngành công nghiệp lọc hóa dầu trong nước tiếp tục phát triển mạnh hơn, đáp ứng tốt hơn nữa yêu cầu bảo đảm quốc phòng trong tình hình mới.
