Theo báo cáo, kể từ khi Taliban trở lại nắm quyền vào tháng 8/2021, có khoảng 2,4 triệu trẻ em gái tại quốc gia này đã bị tước quyền tiếp cận giáo dục cấp trung học.
Số lượng trẻ em gái bị cấm đến trường trung học đã tăng thêm 200.000 em so với số liệu thống kê vào năm 2025. UNESCO cảnh báo rằng nếu lệnh cấm này tiếp tục duy trì, con số này có thể lên tới gần 4 triệu vào năm 2030.
Hiện tại, Afghanistan là quốc gia duy nhất trên thế giới chính thức cấm trẻ em gái và phụ nữ tiếp cận giáo dục trên cấp tiểu học.
Bà Hoda Jaberian, điều phối viên chương trình giáo dục trong tình trạng khẩn cấp của UNESCO, nhấn mạnh rằng: "Trẻ em gái và phụ nữ Afghanistan có quyền được học tập, đó là quyền cơ bản của con người". Bà cũng cho biết thêm: "Họ có quyền được làm việc. Họ nên có quyền tự do đi lại".
Việc cấm đoán giáo dục không chỉ ảnh hưởng đến quyền con người mà còn gây ra thiệt hại kinh tế khổng lồ. Dự báo đến năm 2030, quốc gia này sẽ thiếu hụt hơn 11.000 giáo viên nữ có trình độ. UNESCO ước tính rằng các hạn chế đối với phụ nữ và trẻ em gái có thể gây tổn thất cho nền kinh tế Afghanistan khoảng 9,6 tỷ USD vào năm 2066.
Tình trạng này kết hợp với các vấn đề cơ sở vật chất yếu kém như thiếu nước sạch, thiếu hệ thống sưởi và các thảm họa thiên tai thường xuyên đã đẩy ngành giáo dục Afghanistan vào khủng hoảng sâu sắc. Hiện nay, có hơn 90% trẻ em 10 tuổi tại đây không thể đọc một văn bản đơn giản, và tỷ lệ biết chữ của cả nước chỉ dừng lại ở mức 37%.
Dù gặp nhiều khó khăn, UNESCO vẫn nỗ lực hỗ trợ giáo dục thông qua các chương trình học tập tại cộng đồng, xóa mù chữ và phát triển kỹ năng. Tính đến ngày 11/8, gần 70.000 người đã được hưởng lợi từ các chương trình này, trong đó 73% là phụ nữ. Những chương trình này không chỉ mang lại kiến thức mà còn giúp tăng thu nhập gia đình và cải thiện sinh kế cho người dân.
Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay đã kêu gọi rằng: "Cộng đồng quốc tế phải duy trì sự huy động đầy đủ để đạt được việc mở cửa trở lại vô điều kiện các trường học và đại học cho trẻ em gái và phụ nữ Afghanistan".
