Đi lên từ nền tảng vững chắc
Xã Ứng Hòa được thành lập từ ngày 1/7/2025, trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của 8 xã: Trung Tú, Đồng Tân, Minh Đức, Kim Đường, Đông Lỗ, Đại Hùng, Đại Cường và Trầm Lộng.
Sau khi thành lập, xã Ứng Hòa là một trong bảy xã lớn nhất của TP. Hà Nội, với tổng diện tích tự nhiên hơn 67km², dân số 63.634 người.
Thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới, xã Ứng Hòa được “kế thừa” nền tảng khi huyện Ứng Hòa cũ đã đạt chuẩn nông thôn mới năm 2022. Khi đó, toàn huyện đã có 28/28 xã đạt chuẩn nông thôn mới; 6/28 xã được công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và thị trấn Vân Đình được công nhận đạt chuẩn văn minh đô thị.
Theo ông Nguyễn Tiến Thiết, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Ứng Hòa, những năm qua, kinh tế của xã phát triển ổn định với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 8,5%/năm. Giá trị sản xuất công nghiệp - xây dựng tăng 7-10%/năm, thương mại - dịch vụ tăng 5-7%/năm.
Điều đáng nói là cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực. Tuy được biết đến là xã nông nghiệp nhưng đến giữa năm 2025, nông nghiệp chỉ còn chiếm 39%, công nghiệp - xây dựng 33%, thương mại - dịch vụ 28%. Riêng nông nghiệp chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa chất lượng cao, mở rộng vùng chuyên canh, hơn 80% diện tích gieo trồng bằng giống lúa chất lượng cao.
Đối với chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), các chủ thể ngày càng tích cực hưởng ứng, tham gia. Hiện xã có 42 sản phẩm là đặc sản nông nghiệp, thực phẩm chế biến, sản phẩm làng nghề truyền thống đạt chứng nhận OCOP, trong đó 12 sản phẩm 4 sao, 30 sản phẩm 3 sao.
Ứng Hòa cũng đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số. Công tác quy hoạch, quản lý đất đai, môi trường, trật tự xây dựng được tăng cường. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ với nhiều dự án giao thông, trường học, nhà văn hóa, trạm y tế; 100% thôn có nhà văn hóa...
Ngoài ra, lao động làm việc tại các khu công nghiệp ngày càng nhiều, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập. Hệ thống chợ, cửa hàng tiện ích được cải tạo, thúc đẩy lưu thông hàng hóa. Thu ngân sách hằng năm đều đạt và vượt 5-8% so với dự toán.
Định hướng không gian sinh thái xanh, thông minh
Theo ông Nguyễn Tiến Thiết, Ứng Hòa không xa trung tâm Hà Nội, lại nằm trên trục kết nối nhiều tuyến giao thông trọng điểm, có nhiều điều kiện để kết nối giao thương, mở rộng không gian phát triển.
Từ nền tảng vững chắc và những điều kiện thuận lợi đó, xã Ứng Hòa đặt mục tiêu cao hơn, xây dựng địa phương trở thành vùng quê bản sắc, xanh và thông minh trong lòng Thủ đô.
Ông Thiết cho biết, xác định đột phá từ tư duy quy hoạch, Ứng Hòa đã định hình rõ bốn vùng chức năng đặc thù: Nông nghiệp - thủy sản công nghệ cao; logistics và công nghiệp phụ trợ; đô thị sinh thái xanh, thông minh; du lịch trải nghiệm gắn với làng nghề và di tích lịch sử.
Cách tiếp cận này không chỉ giúp Ứng Hòa phát huy lợi thế nội tại, mà còn bảo đảm sự gắn kết đồng bộ với các trục phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.
Về nông nghiệp, xã Ứng Hòa xác định trọng tâm là cải tạo, hiện đại hóa hạ tầng thủy lợi, nâng cao chất lượng đất và nguồn nước. Việc tích tụ ruộng đất được khuyến khích để hình thành những vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, thủy sản an toàn, chăn nuôi bền vững. Nông nghiệp sẽ lựa chọn những cây, con chủ lực, như lúa chất lượng cao, rau an toàn, thủy sản và thủy cầm đặc sản, góp phần nâng tầm thương hiệu nông sản Ứng Hòa. Định hướng đến năm 2030, xã phấn đấu trở thành trung tâm nông sản sạch và sản xuất giống hàng đầu của Hà Nội.
Địa phương cũng tích cực thu hút đầu tư vào cụm công nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, khuyến khích mở rộng các loại hình thương mại, dịch vụ gắn với nhu cầu của nông thôn mới.
Đối với du lịch sinh thái, Ứng Hòa coi khai thác di sản là động lực để phát triển bền vững. Những giá trị văn hóa và bàn tay tài hoa của người dân làng nghề tiếp tục được nuôi dưỡng. Làng áo dài Trạch Xá với đường kim mũi chỉ tinh xảo, làng nhạc cụ dân tộc Đào Xá với tiếng đàn ngân vang, hay giày da thôn Thần, gạo Khu Cháy, trứng vịt, thủy sản… không chỉ là sản phẩm kinh tế, mà còn là những "đại sứ văn hóa" mang Ứng Hòa đến với bạn bè bốn phương.
Việc bảo tồn làng nghề được gắn với phát triển du lịch trải nghiệm, để mỗi du khách khi đến đây đều được hòa mình vào không gian văn hóa đặc sắc, tham gia quy trình chế tác, thưởng thức hương vị và mang về sản phẩm mang dấu ấn đất và người Ứng Hòa.
Bên cạnh đó, xã chú trọng xây dựng và phát triển sản phẩm OCOP, thúc đẩy liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp, hợp tác xã để mở rộng thị trường.
Trong giáo dục và đào tạo, xã tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giảng dạy gắn với đầu tư cơ sở vật chất trường lớp đạt và nâng cấp chuẩn quốc gia; tiếp tục củng cố mạng lưới y tế cơ sở, hoàn thành xây mới Điểm y tế Kim Đường, nâng cấp trạm và các điểm y tế, bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cũ đều có cơ sở phục vụ thuận tiện.
Bí thư Đảng ủy xã Ứng Hòa Nguyễn Tiến Thiết nhấn mạnh, muốn kiến tạo thành công mô hình nông thôn bản sắc, xanh, thông minh, điều xã mong mỏi nhất là tiếp tục nhận được sự quan tâm, cơ chế hỗ trợ từ Trung ương và Thành phố. Ông Thiết đề xuất Thành phố lựa chọn Ứng Hòa làm nơi thí điểm phát triển không gian văn hóa Đồng bằng Bắc Bộ, một điểm đến, một miền quê để du khách và người dân Thủ đô tìm về, trải nghiệm...
* Bài viết có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội
