Các nghiên cứu của Oxford cho thấy vắc xin của AstraZeneca có hiệu quả chống virus Corona đến 75% - Ảnh: Alex Kuzoian/WSJ
Tín hiệu tốt
Nghiên cứu được công bố hôm thứ Sáu (5/2) đã xem xét hiệu quả của vắc xin AstraZeneca chống lại một biến thể mới của virus Corona lần đầu tiên được xác định ở Vương quốc Anh vào năm ngoái.
Biến thể này hiện đã thay thế các chủng cũ hơn để trở thành phiên bản thống trị của virus Corona ở Anh và đang lây lan ở nhiều quốc gia khác, bao gồm cả Mỹ, nơi các quan chức y tế công cộng cho biết nó có thể trở thành loại phổ biến của virus Corona.
Các ước tính sơ bộ cho thấy biến thể từ Vương quốc Anh có khả năng lây truyền cao hơn 50% –70% so với các phiên bản trước đó. Các nhà khoa học Vương quốc Anh cho biết, dữ liệu ban đầu cho thấy nó có thể còn nguy hiểm hơn.
Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra mẫu gạc mũi và họng từ khoảng 256 người tham gia trong một cuộc thử nghiệm lâm sàng đang diễn ra ở Anh, những người có kết quả dương tính với Covid-19.
Giải trình tự gen cho phép họ xác định những người tham gia đã bị nhiễm biến thể mới và phiên bản cũ hơn. Gần 1/3 trong số đó đã nhiễm biến thể mới.
Bằng cách kiểm tra mức độ kháng thể và các dấu hiệu khác về hoạt động của hệ thống miễn dịch chống lại virus, các nhà nghiên cứu phát hiện vắc xin đã kích hoạt phản ứng miễn dịch hiệu quả chống lại biến thể mới trong 75% trường hợp có triệu chứng nhiễm trùng và trong khoảng 2/3 trường hợp nếu không có triệu chứng.
Nghiên cứu quy mô nhỏ cho thấy vắc xin AstraZeneca hoạt động tốt hơn một chút so với các virus phiên bản cũ hơn. Đối với những người nhiễm virus chủng củ hơn, vắc xin có hiệu quả trong 84% các trường hợp có triệu chứng và 81% trong tất cả các trường hợp.
Các nhà nghiên cứu báo cáo phản ứng kháng thể khác nhau rõ rệt giữa hai nhóm, cho biết một số loại kháng thể do vắc xin tạo ra có hiệu quả vô hiệu hóa biến thể mới kém hơn tới 9 lần so với loại cũ. Tuy nhiên, khả năng bảo vệ tổng thể là tương tự, cho thấy các bộ phận khác của hệ thống miễn dịch đang đóng vai trò quan trọng.
Andrew Pollard, Giám đốc Nhóm vắc xin Oxford tại Đại học Oxford, cho biết không hoàn toàn rõ cơ chế sinh học nào là quan trọng nhất. Ông nói, nó có thể là tế bào T chống nhiễm trùng hoặc các loại kháng thể khác.
“Chúng tôi chưa biết câu trả lời”, ông nói.
Israel, Anh và Mỹ là một số ít quốc gia đang đẩy mạnh tốc độ tiêm chủng, trong khi phần lớn các quốc gia đang gặp vấn đề về nguồn cung - Ảnh: YUI MOK/ZUMA PRESS
Các nhà sản xuất vắc xin sẵn sàng đối phó với biến thể mới
Gần 120 triệu liều vắc xin AstraZeneca đã được sử dụng trên toàn thế giới, theo số liệu do dự án Our World in Data của Đại học tổng hợp Oxford. Các hoạt động triển khai tiêm chủng diễn ra khá rời rạc và theo nhiều cách khác nhau.
Một số quốc gia như Israel và Vương quốc Anh đang nhanh chóng chuyển sang tiêm chủng cho những công dân có nguy cơ cao nhất, trong khi đó nhiều quốc gia khác, bao gồm cả ở châu Âu, bị tụt hậu do nguồn cung và các vấn đề khác. Cho đến nay, Hoa Kỳ đã tiêm ít nhất một liều vắc xin cho 35 triệu người, chiếm khoảng 10% dân số.
Các nhà sản xuất vắc xin cho biết công nghệ đằng sau vắc xin Covid-19 sẽ cho phép họ nhanh chóng trang bị lại dây chuyền sản xuất, để tạo ra các mũi tiêm nhắm mục tiêu chính xác hơn vào các biến thể mới và đang phát triển.
Một số nghiên cứu đã gợi ý rằng một biến thể được xác định lần đầu tiên ở Nam Phi có thể ít nhạy cảm hơn với các loại vắc xin hiện có so với biến thể của Vương quốc Anh. Các công ty bao gồm Moderna, Pfizer và đối tác BioNTech SE, Johnson & Johnson và Novavax Inc. đang sản xuất vắc xin mới để nhắm mục tiêu cụ thể đến virus biến thể Nam Phi.
Babak Javid, phó giáo sư về các bệnh truyền nhiễm tại Đại học California, San Francisco, cho biết những khác biệt nhỏ về cách vắc xin hoạt động chống lại các biến thể mới so với các phiên bản cũ không phải là mối quan tâm lớn, khi nhiều người đã tiêm vắc xin được bảo vệ khỏi bệnh nặng và nhập viện. Điều rất quan trọng là xác định thời điểm các quốc gia nới lỏng lệnh cấm vận và các hạn chế sức khỏe cộng đồng khác, ông nói.
Các phát hiện sơ bộ của Đại học Oxford được công bố trong một nghiên cứu trực tuyến hôm thứ Sáu (5/2), dù chưa được các nhà khoa học khác xem xét chính thức.
Điều tương tự cũng tới từ các nhà sản xuất khác khi các nghiên cứu sơ bộ từ Pfizer Inc. và Moderna Inc. cho thấy các mũi tiêm Covid-19 của họ tiếp tục cung cấp khả năng bảo vệ chống lại các biến thể virus mới ở Anh, Châu Âu, Nam Phi và các nơi khác.
Tuy nhiên, các nhà sản xuất vắc xin vẫn đang chuẩn bị sẵn sàng các mũi tiêm mới không có trên các biến thể mới chính xác hơn, nhấn mạnh cách các virus đột biến có nguy cơ biến đại dịch thành một trò chơi mèo vờn chuột kéo dài giữa các nhà khoa học và một kẻ thù có khả năng biến đổi. Virus Corona gây ra bệnh Covid-19 cho đến nay đã khiến gần 2,3 triệu ca tử vong trên toàn thế giới và hơn 100 triệu ca nhiễm bệnh.
