Văn kiện Hà Nội đề cao vai trò cộng đồng trong bảo vệ tính xác thực của di sản

(CLO) Ngày 30/9, tại Hà Nội, Hội nghị “Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực” khép lại với việc thông qua Văn kiện Hà Nội, nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ di sản trên cơ sở tôn trọng sự đa dạng văn hóa, bối cảnh riêng và vai trò chủ thể của cộng đồng.

Hội nghị diễn ra từ ngày 27/9 đến 1/10 tại Hà Nội và Ninh Bình, do Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Bộ VHTT&DL, UBND thành phố Hà Nội, UBND thành phố Ninh Bình phối hợp với Trung tâm Di sản Thế giới và Văn phòng UNESCO tại Hà Nội tổ chức.

img-7385.jpg
Quang cảnh diễn ra sự kiện. Ảnh: Bộ VHTT&DL

Sự kiện quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu và đại diện cộng đồng trong khu vực, cùng trao đổi những vấn đề đặt ra đối với công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Tại phiên bế mạc, các đại biểu đã thảo luận, hoàn thiện và thông qua Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực.

Phát biểu tại phiên bế mạc, Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Hoàng Đạo Cương, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam cho rằng, hội nghị đã tạo diễn đàn để các quốc gia, tổ chức quốc tế và giới chuyên môn chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi quan điểm về tính xác thực - một trong những nền tảng quan trọng của việc bảo vệ di sản thế giới.

Theo Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương, cách tiếp cận đối với tính xác thực đã có nhiều thay đổi, từ những nguyên tắc được đề cập trong Hiến chương Venice năm 1964, Văn kiện Nara năm 1994 đến các hướng dẫn thực hiện Công ước 1972 và những cuộc đối thoại quốc tế gần đây.

img-7382.jpg
Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Hoàng Đạo Cương, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam phát biểu. Ảnh: Bộ VHTT&DL

Thực tiễn cho thấy, tính xác thực không thể được xem xét tách rời bối cảnh lịch sử, văn hóa và xã hội của từng di sản. Việc nhận diện giá trị cũng cần dựa trên hệ thống bằng chứng, nguồn tư liệu và tri thức đáng tin cậy, đồng thời tôn trọng sự đa dạng văn hóa.

Yêu cầu này đặc biệt có ý nghĩa đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi có sự đa dạng về địa lý, tín ngưỡng, truyền thống tri thức và phương thức cộng đồng gìn giữ, trao truyền di sản. Tính xác thực tại nhiều di sản không chỉ thể hiện qua công trình, vật liệu hay cảnh quan mà còn nằm trong nghi lễ, ký ức, ngôn ngữ, truyền thuyết, kỹ năng và tri thức truyền thống.

Từ các phiên thảo luận và nghiên cứu điển hình, hội nghị thống nhất rằng tính xác thực cần được nhìn nhận trong mối quan hệ hữu cơ giữa yếu tố vật thể và phi vật thể. Di sản có thể được kế thừa, biến đổi để thích ứng với đời sống, nhưng quá trình này không được làm mất giá trị nổi bật toàn cầu và những thuộc tính cốt lõi của di sản.

Cùng với đó, cộng đồng phải được xác định là một chủ thể quan trọng trong quá trình nhận diện, quyết định và bảo vệ tính xác thực. Việc kết nối các nghiên cứu điển hình với thực tiễn quản lý và khuôn khổ pháp lý cũng cần được thúc đẩy, qua đó chuyển những kết quả nghiên cứu thành công cụ cụ thể phục vụ công tác bảo tồn.

Từ kết quả hội nghị, phía Việt Nam đề xuất tiếp tục duy trì đối thoại về tính xác thực trong những bối cảnh văn hóa khác nhau; tập trung nghiên cứu các thách thức đối với di sản sống, di sản gắn với cộng đồng cũng như tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu và quá trình phát triển.

Các quốc gia cần tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy nghiên cứu so sánh, tổ chức chương trình đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, chuyên gia và cộng đồng. Kết quả nghiên cứu và đối thoại cũng cần từng bước được chuyển hóa thành chính sách, công cụ bảo vệ di sản phù hợp với Công ước 1972.

Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương kỳ vọng Văn kiện Hà Nội sẽ trở thành đóng góp thiết thực của khu vực châu Á - Thái Bình Dương đối với tiến trình đối thoại quốc tế về tính xác thực và tương lai của Công ước về Bảo vệ Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới.

Năm 2026 đánh dấu 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. Việt Nam tham gia Công ước 1972 từ năm 1987 và hiện có 9 di sản được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản Thế giới. Theo lãnh đạo Bộ VHTT&DL, bảo vệ giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn và tính xác thực của các di sản tiếp tục là một trong những nội dung trọng tâm trong quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và UNESCO.

Xem thêm

Lần đầu đưa trình diễn thơ vào không gian Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

Lần đầu đưa trình diễn thơ vào không gian Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

(CLO) Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Tọa đàm trao đổi chuyên môn “Trình diễn thơ - Vượt qua đường biên chữ” do Nhóm Dự án văn hóa Hà Nội FM tổ chức, mở ra góc nhìn mới về sự tiếp nối các hình thức diễn xướng thơ truyền thống trong thực hành nghệ thuật đương đại.

Hà Nội tổ chức pháo hoa hỏa thuật, ra mắt 72 tour du lịch dịp 10/10

Hà Nội bắn pháo hoa tại sân vận động Mỹ Đình tối nay

(CLO) Tối 22/11, người dân Hà Nội có thể thưởng thức màn trình diễn pháo hoa kết hợp hỏa thuật kéo dài khoảng 1 phút 20 giây tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình. Đây là hoạt động nằm trong chương trình tổng duyệt concert quốc gia “Muôn sắc Việt Nam”, trước đêm diễn chính thức vào ngày 24/11.

Phục dựng lễ cúng nhà rông, nối dài mạch nguồn văn hóa giữa đại ngàn Tây Nguyên

Phục dựng lễ cúng nhà rông, nối dài mạch nguồn văn hóa giữa đại ngàn Tây Nguyên

(CLO) Sáng 22/11, UBND xã Ia Pnôn (tỉnh Gia Lai) tổ chức phục dựng lễ cúng nhà rông truyền thống của người Jrai tại làng Bua, nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Hoạt động không chỉ tái hiện nét sinh hoạt tín ngưỡng lâu đời mà còn khơi dậy niềm tự hào về cội nguồn, kết nối các thế hệ trong nỗ lực gìn giữ di sản của cộng đồng.

Hơn 2.000 người diễu hành áo dài, cổ phục quanh hồ Hoàn Kiếm

Hơn 2.000 người diễu hành áo dài, cổ phục quanh hồ Hoàn Kiếm

(CLO) Sáng 22/11, hơn 2.000 người trong trang phục áo dài và cổ phục truyền thống tham gia chương trình Diễu hành Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 với chủ đề “Dòng chảy di sản”, đi qua các tuyến phố quanh hồ Hoàn Kiếm và Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, tạo nên không gian văn hóa đặc sắc giữa trung tâm Thủ đô.

Cao Bằng tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Cao Bằng tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

(CLO) Với chủ đề “Cao Bằng mở cửa di sản”, chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 được tổ chức từ ngày 13-24/11, chú trọng đưa các giá trị văn hóa truyền thống vào đời sống cộng đồng, kết hợp quảng bá di sản với phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng.

Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026: Kết nối di sản với hơi thở đương đại

Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026: Kết nối di sản với hơi thở đương đại

(CLO) Tối 21/11, tại Bảo tàng Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức khai mạc Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 với đêm nghệ thuật đặc biệt mang chủ đề “Hà Nội bốn mùa”. Sự kiện mở đầu chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm diễn ra từ ngày 21 đến 23/11.

TP HCM ra mắt Trung tâm Đổi mới sáng tạo Công nghiệp Văn hóa, kết nối văn hóa với kinh tế

TP HCM ra mắt Trung tâm Đổi mới sáng tạo Công nghiệp Văn hóa, kết nối văn hóa với kinh tế

(CLO) Ngày 21/11, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Công nghiệp Văn hóa (CIIC) chính thức ra mắt tại TP HCM, hướng đến kết nối công nghệ, nghệ thuật và doanh nghiệp, đưa các ý tưởng sáng tạo thành sản phẩm văn hóa có khả năng tiếp cận thị trường. Cùng với đó, mô hình Không gian Văn hóa Làng Phố tại phường Tân Sơn Nhất được kỳ vọng tạo thêm không gian trải nghiệm, gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống đô thị.

Hậu trường loạt bài đoạt giải 'Đi tìm giá trị nếp nhà Việt'

Hậu trường loạt bài đoạt giải 'Đi tìm giá trị nếp nhà Việt'

(CLO) Không chỉ kể những câu chuyện về truyền thống gia đình, loạt bài “Nếp nhà trong thời đại số: Đi tìm hệ giá trị gia đình Việt Nam hôm nay” của Báo Nhà báo và Công luận còn đặt ra câu hỏi về cách gìn giữ, tiếp nối những giá trị ấy trước biến đổi của đời sống hiện đại. Phía sau tác phẩm đoạt giải Ba báo chí toàn quốc về văn hóa là những trăn trở của người làm báo khi tiếp cận đề tài tưởng quen mà không dễ viết sâu.

Hà Tĩnh phát hiện 2 đạo sắc phong cổ quý hiếm

Hà Tĩnh phát hiện 2 đạo sắc phong cổ quý hiếm

(CLO) Hai đạo sắc phong cổ ghi nhận việc triều Nguyễn phong thần cho Thiền sư Giác Hải, góp phần làm sáng tỏ thêm dấu ấn Phật giáo trong đời sống tín ngưỡng của cư dân vùng đất Hà Tĩnh.

Cỡ chữ bài viết: