Theo báo cáo công bố hôm thứ Ba (ngày 3/11) của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương đã mua ròng 321 tấn vàng trong ba tháng tính đến hết tháng 9. Sau khởi đầu khá chậm trong năm 2026, tổng lượng mua ròng từ đầu năm đạt khoảng 675 tấn, nhỉnh hơn một chút so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, lượng mua trong quý III là mức cao nhất kể từ cuối năm 2024. Điều này cho thấy các ngân hàng trung ương vẫn duy trì nhu cầu tích lũy vàng, dù giá kim loại quý đã chịu sức ép đáng kể trong những tháng gần đây.
Trong nhiều năm qua, hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương là một trong những động lực chính thúc đẩy giá vàng tăng lên mức kỷ lục hồi tháng 1. Tuy nhiên, kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát vào cuối tháng 2, giá vàng đã giảm khoảng 25%. Giá năng lượng tăng cao làm gia tăng lo ngại lạm phát và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, gây bất lợi cho vàng – tài sản không sinh lãi.
Ông John Reade, chiến lược gia thị trường cấp cao tại WGC, nhận định đà giảm của giá vàng trong quý vừa qua có thể đã tạo cơ hội để một số ngân hàng trung ương tăng mua. Bên cạnh đó, với những cơ quan tiền tệ muốn giảm phụ thuộc vào đồng USD, việc đồng bạc xanh tăng giá có thể khiến vàng trở nên hấp dẫn hơn khi tái cơ cấu dự trữ.
Ông Reade cho rằng các ngân hàng trung ương có quan điểm thận trọng về triển vọng dài hạn của đồng USD có thể sử dụng nguồn tiền thu được từ các trái phiếu kho bạc Mỹ sắp đáo hạn để chuyển sang nắm giữ vàng.
Gần hai phần ba lượng vàng được các ngân hàng trung ương mua vào không được công bố chính thức. WGC phối hợp với công ty tư vấn Metals Focus Ltd. ước tính khối lượng này dựa trên dữ liệu công khai, thống kê thương mại và nghiên cứu thực địa.
Trong quý III, Trung Quốc và Ba Lan là hai bên mua vàng công khai lớn nhất, lần lượt với 63 tấn và 41 tấn. Ngược lại, Nga là quốc gia bán vàng lớn duy nhất, với lượng bán ra đạt 19 tấn.
Dù giá vàng giảm trong những tháng gần đây, dòng vốn đầu tư vào các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) được bảo chứng bằng vàng vẫn tăng mạnh. Theo WGC, lượng vàng nắm giữ tại các quỹ này tăng thêm 211 tấn trong quý III, lên mức cao kỷ lục. Diễn biến này cho thấy sức hấp dẫn của vàng đối với nhà đầu tư tài chính vẫn được duy trì, bất chấp những biến động về giá.
Trái lại, nhu cầu vàng trang sức tiếp tục suy yếu. Trong quý III, lượng tiêu thụ giảm 17% so với cùng kỳ, xuống còn 313 tấn – mức thấp nhất trong quý III kể từ khi WGC bắt đầu thống kê vào năm 2000.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá vàng cao và những thay đổi trong chính sách thuế tại Ấn Độ, Trung Quốc. Người tiêu dùng tại hai thị trường lớn này có xu hướng chuyển sang các sản phẩm trang sức nhẹ hơn, có hàm lượng vàng thấp hơn để giảm chi phí.
Sự trái chiều giữa hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương, dòng vốn vào ETF và nhu cầu trang sức cho thấy thị trường vàng đang được nâng đỡ chủ yếu bởi nhu cầu đầu tư và tích lũy dự trữ, trong khi sức mua của người tiêu dùng vẫn chịu sức ép từ mặt bằng giá cao.
