Trong tháng 9, Nga bán khoảng 6,2 tấn vàng, nâng tổng lượng vàng bán ra từ đầu năm lên khoảng 62 tấn. Đây là tốc độ bán vàng nhanh nhất của nước này kể từ năm 1998, khi Nga bán 118 tấn vàng chỉ trong ba tháng.
Theo Adam Stroniawski, Giám đốc điều hành công ty kinh doanh kim loại quý Mennica Skarbowa tại Ba Lan, thâm hụt ngân sách do cuộc chiến tại Ukraine đang tạo áp lực tài chính lên Nga, khiến nước này cần thêm nguồn lực để phục vụ chi tiêu quốc phòng.
Trao đổi với Euronews, ông cho biết Nga đang bán vàng thông qua thị trường Hồng Kông, với ngân hàng trung ương Trung Quốc là bên mua chính. Do lượng vàng được chuyển giao giữa các bên thay vì đưa ra thị trường mở rộng, chuyên gia này cho rằng các giao dịch trên khó tạo sức ép đáng kể lên giá vàng toàn cầu.
Dữ liệu thương mại của Hồng Kông cho thấy khoảng 100 tấn vàng từ Nga đã được chuyển đến đây trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7, gần gấp ba lần cùng kỳ năm ngoái.
Ông Stroniawski cũng không loại trừ khả năng Nga sẽ quay lại mua vàng để bổ sung dự trữ sau khi tình hình tài chính ổn định hơn, tương tự diễn biến sau đợt bán vàng năm 1998.
Kazakhstan bán vàng để chốt lời
Kazakhstan cũng dự kiến giảm lượng vàng nắm giữ trong những tháng cuối năm, dù từng là một trong những ngân hàng trung ương mua vàng tích cực nhất thế giới trong tám tháng đầu năm 2026.
Nước này đặt mục tiêu đưa tỷ trọng vàng xuống còn 75% tổng dự trữ quốc gia, so với mức khoảng 78% hiện tại. Theo ông Stroniawski, động thái này có thể xuất phát từ nhu cầu bù đắp thâm hụt ngân sách hoặc hiện thực hóa lợi nhuận sau nhiều năm tích lũy vàng.
Ông cho rằng quy mô điều chỉnh tương đối nhỏ và việc bán ra được thực hiện theo từng giai đoạn sẽ hạn chế tác động đến thị trường vàng thế giới.
Ba Lan chưa có dấu hiệu dừng mua vàng
Trái ngược với Nga và Kazakhstan, Ba Lan vẫn kiên trì gia tăng dự trữ vàng trong những năm gần đây và đang áp sát mục tiêu 700 tấn.
Theo ông Stroniawski, khả năng Ba Lan bán bớt vàng trong nhiệm kỳ quốc hội hiện tại là thấp, bởi chính sách của chính phủ và ngân hàng trung ương đều chưa cho thấy định hướng thanh lý dự trữ. Lượng vàng lớn được xem là yếu tố giúp củng cố uy tín tín dụng quốc gia và hỗ trợ ổn định đồng nội tệ.
Ba Lan hiện đứng thứ 10 thế giới về dự trữ vàng. Tuy nhiên, chuyên gia này cho rằng việc đạt mốc 700 tấn không đồng nghĩa với việc ngân hàng trung ương sẽ ngừng mua hoặc chuyển sang bán ra.
Những diễn biến trái chiều tại Nga, Kazakhstan, Trung Quốc và Ba Lan đặt ra câu hỏi liệu hoạt động bán vàng có lan rộng trong giới ngân hàng trung ương hay không. Theo ông Stroniawski, động thái của từng quốc gia cần được nhìn nhận trong bối cảnh tài chính và mục tiêu dự trữ riêng, thay vì xem đây là dấu hiệu khởi đầu của một đợt bán tháo trên toàn cầu.
Nhà đầu tư cá nhân có nên lo ngại?
Việc một số ngân hàng trung ương bán vàng không nhất thiết đồng nghĩa với việc giá kim loại quý sẽ giảm mạnh. Theo ông Stroniawski, các giao dịch của Nga và Kazakhstan chủ yếu phục vụ nhu cầu tài chính hoặc chốt lời, trong khi hoạt động mua vào của nhiều ngân hàng trung ương khác vẫn có thể hỗ trợ nhu cầu dài hạn.
Dữ liệu của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy giá vàng tính bằng USD tăng 25,5% trong năm 2024 và 67,4% trong năm 2025. Tuy nhiên, trong chín tháng đầu năm 2026, giá vàng giảm 4,4%.
Dù giá vàng có những đợt điều chỉnh, ông Stroniawski cho rằng xu hướng dài hạn vẫn được hỗ trợ bởi nhu cầu mua vào của các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư tìm kiếm tài sản trú ẩn an toàn.
“Đừng kỳ vọng giá vàng sẽ rẻ hơn”, ông nhận định, đồng thời nhấn mạnh vàng phù hợp hơn với chiến lược đầu tư dài hạn thay vì kỳ vọng thu lợi nhanh trong ngắn hạn.
Từ đó có thể thấy, nhà đầu tư cá nhân không nên chỉ dựa vào động thái mua bán vàng của các ngân hàng trung ương để quyết định thời điểm giao dịch. Giá vàng còn chịu ảnh hưởng từ diễn biến lãi suất, sức mạnh của đồng USD, tình hình địa chính trị và tâm lý thị trường. Khi giá đã tăng mạnh trong thời gian dài, những đợt điều chỉnh có thể xảy ra ngay cả khi nhu cầu tích trữ vàng vẫn duy trì ở mức cao.
Vì vậy, với người mua vàng để tích lũy, việc xác định mục tiêu nắm giữ, cân đối tỷ trọng vàng trong danh mục tài sản và tránh sử dụng tiền vay để đầu tư có thể quan trọng hơn việc cố gắng dự đoán chính xác đỉnh hoặc đáy của thị trường.
