Một tuyến vành đai trong tổng thể mạng lưới kết nối vùng
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội đã được Chính phủ trình Quốc hội tại Tờ trình số 442 ngày 24/7/2026. Sau khi tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan thẩm tra và các đại biểu Quốc hội, Bộ Xây dựng tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự án.
Theo Bộ trưởng, tại phiên thảo luận ở Tổ ngày 6/8, nhiều ý kiến thống nhất cao với sự cần thiết đầu tư, phạm vi, quy mô, hình thức đầu tư cũng như việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù. Tại phiên thảo luận ở hội trường, tiếp tục có 15 ý kiến đại biểu đóng góp vào dự án.
Làm rõ sự cần thiết đầu tư dự án, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, Vành đai 5 không phải một tuyến giao thông đơn lẻ mà giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc kết nối vùng, đặc biệt là trong bối cảnh Vành đai 4 đang được triển khai.
Theo Bộ trưởng, Chính phủ đã rà soát, đánh giá quá trình nghiên cứu và lập đề xuất chủ trương đầu tư dự án trên cơ sở các quy hoạch giao thông đã được phê duyệt. Dự án cũng nằm trong chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, trong đó xác định phát triển kết cấu hạ tầng giao thông là một trong những đột phá quan trọng.
Bộ trưởng cho biết, theo quy hoạch mạng lưới giao thông Vùng Thủ đô Hà Nội, hệ thống giao thông được tổ chức theo mô hình các trục hướng tâm kết nối với các tuyến vành đai. Mỗi tuyến vành đai có vị trí, vai trò và chức năng riêng trong tổ chức không gian phát triển cũng như phân bổ, kết nối các luồng giao thông.
Từ cách tiếp cận này, Vành đai 5 được đặt trong tổng thể mạng lưới chứ không chỉ được nhìn nhận như một dự án xây dựng đường bộ. Hiệu quả của tuyến cần được tính trong khả năng kết nối các khu vực, hỗ trợ phân luồng giao thông, tạo điều kiện liên kết giữa các địa phương và mở rộng không gian phát triển của Vùng Thủ đô.
Đây cũng là cơ sở để Chính phủ tính toán quy mô đầu tư theo hướng đáp ứng nhu cầu vận tải trong dài hạn, thay vì chỉ giải quyết nhu cầu giao thông trước mắt.
Tính toán quy mô theo tầm nhìn đến năm 2050
Một trong những nội dung được Bộ trưởng Trần Hồng Minh làm rõ là quy mô đầu tư của dự án.
Theo Bộ trưởng, Bộ Xây dựng đã tính toán nhu cầu vận tải từ nay đến năm 2050, đồng thời xem xét sự liên kết giữa các phương thức vận tải để xác định quy mô phù hợp. Trên cơ sở đó, phương án đang được nghiên cứu theo hướng toàn tuyến có 6 làn xe cao tốc chính, kết hợp với 2 làn song hành ở hai bên, tương ứng tổng cộng 10 làn xe khi hoàn thiện.
Việc xác định quy mô này, theo Bộ trưởng, xuất phát từ yêu cầu bảo đảm khả năng khai thác trong dài hạn và phù hợp với định hướng phát triển mạng lưới giao thông của Vùng Thủ đô.
Cách tính toán theo tầm nhìn dài hạn cũng nhằm hạn chế tình trạng đầu tư manh mún, vừa đưa vào khai thác đã phải tiếp tục mở rộng, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, Chính phủ đã rà soát kỹ lưỡng các nội dung của dự án trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra. Những vấn đề còn được đại biểu quan tâm sẽ tiếp tục được Bộ Xây dựng tổng hợp, tiếp thu và giải trình để hoàn thiện chủ trương đầu tư.
Với vai trò là một dự án hạ tầng có quy mô lớn, tác động đến nhiều địa phương, hiệu quả của Vành đai 5 không chỉ được đo bằng số km đường được xây dựng, mà còn nằm ở khả năng kết nối mạng lưới, khai mở không gian phát triển và đáp ứng nhu cầu vận tải trong nhiều thập niên tới.
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, việc tiếp tục hoàn thiện dự án trên cơ sở các ý kiến của đại biểu Quốc hội sẽ góp phần bảo đảm Vành đai 5 được đầu tư đúng vai trò, đúng quy mô và phù hợp với yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông trong giai đoạn mới.
