Tại Nashua, bang New Hampshire - một thành phố vốn nổi tiếng với những khu dân cư yên bình hơn là các câu chuyện quốc tế gây tranh cãi về công ty đồ uống lớn nhất Trung Quốc, Nongfu Spring, vừa thực hiện một thương vụ bất động sản khiến nhiều người không khỏi bất ngờ.
Theo nguồn tin từ NewsNation, công ty này đã chi 67 triệu USD tiền mặt để mua một tài sản thương mại, trong khi giá trị định giá của nó chỉ vỏn vẹn 15 triệu USD. Con số này cao gấp hơn bốn lần so với giá trị thực tế.
Điều đáng chú ý hơn cả là vị trí của tài sản này nằm ngay cạnh hệ thống nước uống chính của thành phố, làm dấy lên nghi ngờ từ cộng đồng địa phương và những lo ngại về an ninh quốc gia.
Vị trí nhạy cảm gần nguồn nước, sân bay và cơ sở quốc phòng
Tòa nhà công nghiệp đồ sộ này có diện tích hơn 337.000 feet vuông (khoảng 31.300 mét vuông) và tọa lạc trên khu đất rộng 23 mẫu Anh (khoảng 9,3 hecta), theo thông tin từ phóng viên Brian Entin của NewsNation.
Tài sản không chỉ kết nối trực tiếp với hệ thống nước Pennichuck là nguồn cung cấp nước uống cho toàn khu vực mà còn nằm gần sân bay Nashua, một số nhà thầu quốc phòng và trung tâm kiểm soát của Cục Hàng không Liên bang (FAA). Vị trí đặc biệt này, gần các cơ sở hạ tầng quan trọng, khiến nhiều người đặt câu hỏi về ý định thực sự của bên mua.
Thượng nghị sĩ bang Kevin Avard, người đại diện cho khu vực, đã bày tỏ lo ngại trong cuộc phỏng vấn với NewsNation.
Ông cho biết: “Chúng ta có sân bay tại đây. Chúng ta có nguồn nước mà họ dường như đang nhắm tới”. Việc một công ty nước ngoài có thể tiếp cận hoặc tác động đến nguồn nước địa phương đã khiến cộng đồng không khỏi bất an.
Người đứng sau thương vụ: Tỷ phú có mối quan hệ với Bắc Kinh
Chủ mưu của thương vụ này là ông Zhong Shanshan, nhà sáng lập Nongfu Spring và cũng là một trong những người giàu nhất Trung Quốc. Công ty của ông nổi tiếng với việc sản xuất và kinh doanh nước đóng chai trên khắp châu Á.
Tuy nhiên, theo điều tra của NewsNation, Nongfu Spring dường như không chỉ đơn thuần muốn xây dựng một nhà máy tại đây. Có vẻ như họ đang tìm cách khai thác trực tiếp hàng triệu gallon nước từ nguồn nước của Mỹ.
Một cư dân địa phương tên Bob Lozeau đã chia sẻ sự lo lắng của mình trong bản tin: “Việc kết nối với hệ thống nước Pennichuck và lấy đi hàng triệu gallon nước uống mỗi ngày từ người dân Nashua là điều rất đáng quan ngại”.
Điều khiến ông và nhiều người khác bức xúc hơn là thương vụ này diễn ra mà không có bất kỳ thông báo công khai hay cuộc thảo luận nào trước đó. Theo ông Lozeau, phần lớn cư dân thậm chí không hay biết gì cho đến khi mọi việc đã hoàn tất.
Không công khai, không cảnh báo, không minh bạch
Một chi tiết gây sốc trong báo cáo của Entin là cách thương vụ được thực hiện trong bí mật. Không có phiên điều trần công khai, không có thông báo trước và cũng không có bất kỳ động thái nào nhằm thông tin cho cộng đồng.
Chỉ đến khi số tiền 67 triệu USD được tiết lộ cao gấp nhiều lần giá trị thực của tài sản - những tiếng chuông cảnh báo mới bắt đầu vang lên.
Một cư dân Nashua được phỏng vấn bởi NewsNation nhận xét: “Mọi thứ dường như được thực hiện rất kín đáo”.
Sự thiếu minh bạch này chính là điều khiến nhiều người cảm thấy bất an nhất. Nếu đây là một dự án hợp pháp, tại sao lại phải che giấu? Tại sao không thực hiện các bước tiếp cận cộng đồng như thông lệ?
Thương vụ thứ hai từ Trung Quốc làm gia tăng nghi ngờ
Thương vụ của Nongfu Spring không phải là trường hợp duy nhất tại Nashua liên quan đến nhà đầu tư Trung Quốc. Cách đó vài dặm, khuôn viên bỏ hoang của trường Cao đẳng Daniel Webster cũ từng được một nhà đầu tư Trung Quốc mua lại cách đây khoảng bảy năm với giá 14 triệu USD cũng cao hơn nhiều so với giá trị thị trường.
Hiện tại, khu đất rộng 50 mẫu Anh (khoảng 20 hecta) này gần như bị bỏ không, theo báo cáo của Entin và bài viết trên NewsNation.
Thị trưởng Nashua, ông Jim Donchess, thừa nhận đây là một xu hướng bất thường. Ông nói: “Thật kỳ lạ. Tôi không hiểu tại sao họ lại làm như vậy”.
Dù khẳng định chưa thấy mối đe dọa an ninh quốc gia nào ngay lập tức, ông Donchess cũng thừa nhận rằng các thương vụ này rất khó lý giải. Ông chia sẻ với NewsNation: “Thật khó hiểu tại sao chuyện này lại xảy ra”.
Tiếng nói cảnh báo từ bà Lily Tang Williams
Một trong những người lên tiếng mạnh mẽ nhất về ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc tại Mỹ là bà Lily Tang Williams, ứng cử viên Đảng Cộng hòa đang tranh cử vào Quốc hội tại New Hampshire.
Bà Williams, người từng rời bỏ Trung Quốc nhiều năm trước, cho biết bà “sốc” sau khi tìm hiểu về thương vụ của Nongfu Spring bằng cả tiếng Anh và tiếng Quan Thoại.
Bà nói với NewsNation: “Tôi đã cố gắng cảnh báo mọi người. Trung Quốc đang sử dụng cách tiếp cận mềm qua kinh doanh, giáo dục, các ứng dụng như TikTok và WeChat, truyền thông, giải trí. Họ tận dụng mọi thứ có thể để mở rộng ảnh hưởng sang các nước phương Tây như Mỹ mà không cần dùng đến vũ lực”.
Với kinh nghiệm từng sống tại Trung Quốc, lời cảnh báo của bà mang một sức nặng đáng kể, gắn thương vụ này với chiến lược địa chính trị rộng lớn hơn.
“Tiếp cận mềm” là gì và tại sao quan trọng?
Cụm từ “tiếp cận mềm” ám chỉ việc sử dụng ảnh hưởng kinh tế và văn hóa thay vì sức mạnh quân sự để đạt được quyền kiểm soát hoặc lợi thế. Ở đây, không phải là xe tăng hay quân đội, mà là nước đóng chai và việc mua bất động sản gần các cơ sở hạ tầng quan trọng.
NewsNation chỉ ra rằng các thực thể có liên hệ với Trung Quốc đang mua đất trên khắp nước Mỹ, thường gần các căn cứ quân sự, lưới điện và giờ đây là nguồn nước.
Dù bề ngoài có vẻ vô hại, nhưng xu hướng này dường như mang tính tính toán. Khi một công ty như Nongfu Spring chi trả vượt mức hàng chục triệu USD, người ta không khỏi tự hỏi mục đích thực sự là gì.
Tính đến thời điểm bài viết được công bố, Nongfu Spring vẫn chưa đưa ra phản hồi trước yêu cầu bình luận từ NewsNation.
Sự im lặng này chỉ làm gia tăng sự hoang mang. Nếu mục tiêu chỉ là xây dựng một nhà máy đóng chai, tại sao không công khai? Tại sao bỏ ra 67 triệu USD trong khi có thể mua các tài sản tương tự với giá rẻ hơn nhiều? Tại sao phớt lờ việc đối thoại với cộng đồng?
Không có câu trả lời chính thức, người dân chỉ còn cách phỏng đoán. Một số lo ngại về khả năng gián điệp, số khác lại lo lắng về việc khai thác tài nguyên hoặc định vị chiến lược dài hạn.
Quan điểm thận trọng của Thị trưởng
Thị trưởng Jim Donchess khẳng định với NewsNation rằng thành phố vẫn sở hữu hệ thống nước Pennichuck và chưa có ý định bán.
Đây là một điểm quan trọng, cho thấy quyền kiểm soát nước vẫn nằm trong tay chính quyền địa phương, ít nhất là hiện tại. Tuy nhiên, vị trí của tài sản và lượng nước lớn mà Nongfu Spring có thể khai thác qua hoạt động kinh doanh vẫn khiến nhiều người không yên tâm.
Ông Donchess cho biết ông không phản đối dự án, nhưng sự nghi ngờ của ông về động cơ thực sự đã nói lên nhiều điều. Dù không trực tiếp lên tiếng cảnh báo, ông hiểu tại sao người dân lại lo lắng.
Điều đáng chú ý nhất trong vụ việc này không chỉ nằm ở số tiền, mà là sự bí mật và im lặng xung quanh nó. Một tài sản trị giá 15 triệu USD được mua với giá 67 triệu USD, nằm cạnh nguồn nước - không cần là người hoài nghi cũng thấy điều này bất thường.
Khi các thương vụ diễn ra trong bóng tối và câu trả lời không dễ tìm, sự nghi ngờ trở thành điều tất yếu. Người dân có quyền biết ai đang mua đất và vì mục đích gì. Dù chưa cần vội kết luận, nhưng minh bạch là điều cần được đưa lên hàng đầu
