Lãi suất mua neo cao, người dân "ngại" xuống tiền
Hầu hết báo cáo thị trường bất động sản quý II/2026 của các đơn vị nghiên cứu đều cho thấy mặt bằng lãi suất cho vay mua nhà vẫn duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đáng kể đến nhu cầu vay vốn của người mua bất động sản.
Theo báo cáo nghiên cứu thị trường của Viện Nghiên cứu kinh tế - tài chính - bất động sản Dat Xanh Services (DXS-FERI), lãi suất vay mua bất động sản trong 6 tháng đầu năm 2026 phổ biến ở mức 12% đến 14%/năm. Đáng chú ý, một số khoản vay theo cơ chế thả nổi đã ghi nhận mức thực tế lên đến 15% hoặc 16%/năm.
Các đơn vị nghiên cứu cũng nhận định mặt bằng lãi suất khó có khả năng giảm mạnh trong thời gian tới, do áp lực từ mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn ở mức cao.
Tại Hội thảo “Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững” do Báo Thanh tra tổ chức vào ngày 22/7, ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Tổng Giám đốc Batdongsan.com.vn, cho biết dữ liệu thị trường cho thấy người mua nhà vẫn có nhu cầu tiếp cận tín dụng nhưng ngày càng thận trọng hơn với các quyết định tài chính.
Theo kết quả khảo sát, 84% người được hỏi sẵn sàng vay để mua nhà, song 91% chỉ chấp nhận vay dưới 50% giá trị tài sản.
Phần lớn người mua cũng mong muốn tổng số tiền trả góp hằng tháng, gồm cả gốc và lãi, chỉ chiếm khoảng 20-40% thu nhập. Đáng chú ý, 81% người được khảo sát sẵn sàng vay nếu lãi suất dưới 9%.
Theo ông Quốc Anh, khi lãi suất vượt 10%, tốc độ tăng trưởng giao dịch thường chậm lại do người mua cân nhắc kỹ hơn về khả năng tài chính. Bên cạnh đó, chất lượng sống hay giá trị sử dụng lâu dài đang trở thành động lực chính trong quyết định mua bất động sản.
Điều này đòi hỏi các chủ đầu tư phải nhanh chóng nhìn nhận lại bài toán về phát triển sản phẩm để đáp ứng thị hiếu mới, nhất là trong bối cảnh người dùng có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin và so sánh chi tiết các sản phẩm giữa các chủ đầu tư khác nhau.
Ông Quốc Anh cho rằng người mua bất động sản ngày càng thận trọng và đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì những kỳ vọng tăng giá. Với khả năng tiếp cận nhiều nguồn thông tin và ứng dụng AI để phân tích thị trường, khách hàng có xu hướng đặt ra các yêu cầu cao hơn đối với chủ đầu tư và đơn vị phân phối.
Họ có thể chủ động so sánh tỷ suất sinh lời giữa các địa phương, đánh giá hiệu quả đầu tư trước khi quyết định xuống tiền.
Theo ông Quốc Anh, xu hướng này đòi hỏi thị trường phải minh bạch thông tin và lấy dữ liệu làm cơ sở thuyết phục khách hàng.
Ông Quốc Anh cũng lưu ý trước yêu cầu ngày càng cao của người mua, các chủ đầu tư và sàn giao dịch cần điều chỉnh chiến lược phát triển và bán hàng. Bên cạnh việc chứng minh chất lượng thực tế của dự án, đặc biệt là hạ tầng và tiện ích, doanh nghiệp cần xây dựng chính sách thanh toán linh hoạt, phù hợp với từng nhóm khách hàng.
“Việc áp dụng các gói hỗ trợ lãi suất hoặc cố định lãi suất trong thời gian dài được xem là giải pháp giúp nâng cao khả năng chi trả”, theo ông Quốc Anh.
Vì sao ngân hàng không thể 'khóa' lãi suất vay mua nhà trong 5-10 năm?
Với đề xuất áp dụng các gói lãi suất cố định, bà Vũ Thị Thu Hà, đại diện ABBank cho rằng vấn đề lớn nhất của ngân hàng là nguồn vốn để cho vay dài hạn không đủ, bắt buộc phải sử dụng cả phần huy động ngắn hạn để cho vay dài hạn.
Theo bà Hà, điều này dẫn tới lãi suất không thể cố định như người dân kỳ vọng là 5 năm hay 10 năm.
“Phía ngân hàng đang cố gắng để đưa ra các mốc thời gian cố định lãi suất là khoảng 24 tháng đến 36 tháng”, bà Hà chia sẻ và cho rằng cần có giải pháp, sự hỗ trợ từ Chính phủ, Nhà nước để có hành lang pháp lý cho ngân hàng huy động được nguồn vốn dài hạn được lớn hơn.
Vấn đề tiếp theo, theo bà Hà, để khách hàng tự tin vay thì lãi suất nên cố định khoảng 5 năm. Đây là mốc phù hợp để khách hàng sẵn sàng đưa ra một quyết định về tài chính và ngân hàng có thể xem xét.
Bên cạnh đó, để giúp lãi suất hạ mặt bằng thì nguồn vốn là một vấn đề, và với ngân hàng còn là câu chuyện phát sinh sau vay.
Khi ngân hàng cần xử lý tài sản bảo đảm, trong trường hợp kịch bản xấu xảy ra, bà Hà cho rằng cần khoảng thời gian khá dài để xử lý các tài sản. Từ đó dẫn đến chi phí rủi ro cho khoản vay sẽ lớn và bản thân điều này là một cấu phần để tính trong lãi suất cho vay.
“Chỉ khi nào giải quyết được các yếu tố nói trên thì mặt bằng lãi suất mới hạ được”, bà Vũ Thị Thu Hà nói.
