Các quan chức Mỹ và châu Âu ngày càng lo ngại khi lưới điện vốn đã hư hại nặng nề của Ukraine đang đứng trước bờ vực sụp đổ trong cái lạnh thấu xương. Số tiền này ban đầu được dự kiến để giúp Ukraine nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng và tái thiết hạ tầng năng lượng bị tàn phá do xung đột với Nga.
Tuy nhiên, sau khi Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) bị đóng cửa trên thực tế trong những tuần đầu của chính quyền Tổng thống Donald Trump, các khoản quỹ này đã rơi vào tình trạng lấp lửng về mặt thủ tục.
Tranh cãi và bế tắc hành chính tại Washington
Chính quyền tiền nhiệm của Tổng thống Joe Biden từng cam kết nhiều khoản tài trợ lớn cho Ukraine, bao gồm 824 triệu đô la cho hạ tầng năng lượng vào giữa năm 2024. Hiện nay, phía Nhà Trắng tranh luận rằng các khoản tiền sẵn có chưa bao giờ được chỉ định cụ thể cho năng lượng. Thay vào đó, chính quyền Mỹ hiện tại có ý định chi khoảng 250 triệu đô la để phát triển ngành khoáng sản quan trọng của Ukraine.
Cựu Trợ lý Ngoại trưởng Geoffrey Pyatt đã bác bỏ quan điểm cho rằng không có quỹ dành riêng cho năng lượng và khẳng định: "Đây là số tiền đã được thông báo cho Quốc hội dưới thời chính quyền Biden để hỗ trợ lĩnh vực năng lượng - số tiền vốn dĩ sẽ được chuyển giao thông qua USAID và các nhà thầu của cơ quan này".
Trái lại, một phát ngôn viên của Văn phòng Quản lý và Ngân sách Mỹ lại cho rằng các quỹ hỗ trợ năng lượng trước đây đã bị quản lý kém và tuyên bố trong một email vào ngày 30/1: "Sự hỗ trợ của chính quyền Biden đối với ngành năng lượng của Ukraine là một thảm họa, chúng tôi có báo cáo của Tổng thanh tra USAID cho thấy các nhà thầu ở Ukraine có khả năng đã làm thất thoát các sản phẩm năng lượng trị giá hàng triệu đô la do thiếu giám sát, tham nhũng, trộm cắp, v.v.".
Người này cũng khẳng định thêm rằng: "Tổng thống Trump đã làm nhiều hơn bất kỳ ai để mang lại hòa bình cho cuộc chiến tàn khốc này".
Ukraine đối mặt với thảm kịch
Trong khi các cuộc thảo luận tại Washington vẫn chưa có hồi kết, người dân tại các thành phố lớn của Ukraine, bao gồm cả Kiev, đang phải vật lộn với tình trạng mất điện kéo dài và mất sưởi khiến nhiệt độ trong nhà giảm xuống chỉ còn khoảng 7 độ C. Tiếng máy phát điện gầm rú không ngừng trên các đường phố thường xuyên chìm trong bóng tối. Dự báo vào tuần tới, nhiệt độ ban đêm tại Kyiv có thể giảm xuống mức âm 24 độ C.
Các quan chức Ukraine tiết lộ với các nhà ngoại giao rằng tất cả các nhà máy năng lượng lớn của nước này đều đã bị hư hại, với nhu cầu tài chính chưa được đáp ứng lên tới khoảng 807 triệu đô la.
Ông Mykola Murskyj, giám đốc vận động tại tổ chức Razom, chia sẻ về kịch bản đen tối khi đợt rét đậm sắp tới gần: "Họ đang chuẩn bị cho thực tế là những người ở tầng trên của các tòa nhà chung cư sẽ bị rét đậm đến chết. Họ đang chuẩn bị để thu hồi các thi thể. Điều đó vô cùng tàn khốc".
Mặc dù tình hình cực kỳ khẩn cấp, phía chính quyền Ukraine cũng tỏ ra thận trọng khi không muốn gây ra những phản ứng ngoại giao bất lợi từ Tổng thống Donald Trump, người đôi khi có thái độ lạnh lùng trước các yêu cầu hỗ trợ của nước này.
