Việt Nam sẽ mạnh tay với vi phạm bản quyền game

"Thiên thời, địa lợi, nhân hòa" cho game Việt

Ngành công nghiệp game Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển khi lần đầu tiên, ngành game được xác định là một trong 6 ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm cần ưu tiên đầu tư phát triển giai đoạn 2025 - 2030.

Đây là nhận định được nhiều diễn giả thống nhất tại Diễn đàn Game Việt Nam với chủ đề "Cùng nhau vươn ra biển lớn - Do local, go global" vừa diễn ra tại TP HCM.

Theo dữ liệu từ Google Play, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường game tăng trưởng nổi bật tại Đông Nam Á. Số liệu năm 2025 cho thấy, ngành game đạt 8,5 tỷ lượt tải game và ứng dụng, tăng 39% so với năm 2024. Doanh thu của các nhà phát hành game cũng tăng 69%.

Giám đốc Hệ sinh thái Đông Nam Á, Australia và New Zealand của Google Play - ông Giuseppe Stasolla cho rằng, kết quả này cho thấy thị trường đang chuyển từ tăng trưởng dựa trên số lượng người dùng sang nâng cao chất lượng và khả năng tạo giá trị bền vững. Ngành game hiện không chỉ tạo doanh thu mà còn tạo ra hơn 500.000 việc làm.

Bà Vũ Minh Hạnh, CEO GameGeek nêu một thống kê cho biết, Việt Nam ghi nhận 4,9 tỷ lượt tải game di động trong năm 2025, xếp thứ hai thế giới. Hệ sinh thái game hiện có khoảng 210 studio hoạt động tích cực, trong đó hơn 30% có từ 5 - 10 năm kinh nghiệm, tập trung chủ yếu tại Hà Nội và TP HCM.

Cũng trong năm 2025, hơn 27.000 game mới được phát hành, chủ yếu thuộc các thể loại hybrid, casual và puzzle, cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của thị trường game nội địa.

Việt Nam đang hội tụ đủ "thiên thời, địa lợi, nhân hòa" để tăng tốc khi đã chuyển mình thành quốc gia có thu nhập trung bình cao với quy mô GDP ước đạt 514 tỷ USD vào năm 2025. Về mặt chính sách, đây là lần đầu tiên Đảng và Nhà nước xác định game là một trong 6 ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm cần ưu tiên đầu tư.

Đặc biệt, các chính sách ưu đãi như miễn, giảm thuế thu nhập đối với doanh nghiệp đầu tư sản xuất game mang nội dung lịch sử, văn hóa Việt Nam tạo ra động lực to lớn cho các nhà phát triển nội địa - ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử đưa ra những nhận định đầy lạc quan về bức tranh toàn cảnh của ngành game Việt.

Mới đây, tại Diễn đàn Bản quyền Việt Nam - Hàn Quốc 2026, ông Nguyễn Hùng Cương, Phó Giám đốc VTC Intecom cũng đưa ra nhận định, Việt Nam hiện nằm trong top 10 thị trường game lớn nhất thế giới, doanh thu toàn ngành ước đạt 1,66 tỷ USD. Hiện cả nước có hơn 3.000 doanh nghiệp và studio phát triển game, doanh thu tăng trưởng khoảng 36,4%, đưa Việt Nam trở thành thị trường game lớn thứ hai thế giới về tốc độ phát triển, chỉ sau Trung Quốc.

Không khoan nhượng với vi phạm

Tuy nhiên, ông Nguyễn Hùng Cương cũng cho rằng, cùng với tốc độ phát triển nhanh thì tình trạng vi phạm bản quyền trong ngành game cũng diễn biến ngày càng tinh vi.

Theo ông Cương, thủ đoạn của các đối tượng là sử dụng máy chủ đặt tại nước ngoài để né tránh pháp luật, cạnh tranh trực tiếp bằng các dịch vụ phá giá. Những kẻ vi phạm có thể đánh cắp mã nguồn, thay đổi giao diện rồi tung ra như một sản phẩm hoàn toàn mới hay lợi dụng uy tín, hình ảnh và âm thanh của các game chính thống để dẫn dụ người chơi sang môi trường độc hại... Những hành vi này không chỉ khiến ngân sách thất thu thuế mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới doanh thu, uy tín thương hiệu của các nhà phát hành hợp pháp, đồng thời làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.

Nhiều chuyên gia cũng cho rằng, vi phạm bản quyền game hiện nay không còn là những hành vi đơn lẻ mà đã hình thành những đường dây chuyên nghiệp, sử dụng công nghệ cao để lách luật, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cho nền kinh tế sáng tạo.

Dù vậy, bức tranh đang dần sáng lên nhờ những động thái mạnh tay từ cơ quan quản lý. Theo vị đại diện VTC Intecom, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mang lại kỳ vọng lớn cho cộng đồng doanh nghiệp nội dung số như VTC Intecom.

Từ tháng 10/2025 đến nay, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử phối hợp với Tổng Công ty VTC đã yêu cầu gỡ bỏ 327 game vi phạm khỏi Apple Store và Google Play - cao gấp hơn ba lần so với 9 tháng đầu năm 2025. Hơn 300 game SRO Private cũng đã bị chặn.

Bên cạnh giải pháp kỹ thuật - công nghệ, ông Cương đề xuất cơ quan quản lý cần chuyển hướng từ chặn nội dung sang chặn dòng tiền thanh toán. Khi không còn đường thu tiền, các máy chủ riêng đặt ở nước ngoài sẽ tự khắc bị triệt tiêu. Đồng thời, theo ông, người dùng cũng cần thay đổi, nói “không” với game lậu.

Khẳng định Chính phủ đang kiên quyết thực thi vấn đề bản quyền một cách mạnh mẽ, bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả cho biết, ngay sau khi Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được ban hành, các bộ, ngành liên quan, trong đó có Cục Bản quyền tác giả đã khẩn trương phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng kế hoạch kiểm tra, rà soát và xử lý các hành vi vi phạm bản quyền.

Cùng với đó, cơ quan quản lý cũng ngay lập tức triển khai các hoạt động truyền thông, phát đi khuyến cáo tới cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp về việc tuân thủ nghiêm các quy định liên quan đến quyền tác giả và quyền liên quan trong quá trình khai thác, sử dụng các sản phẩm sáng tạo.

Theo đó, các doanh nghiệp và đơn vị khai thác nội dung được yêu cầu chủ động rà soát lại toàn bộ quy trình sử dụng phần mềm máy tính, âm nhạc, phim ảnh, chương trình truyền hình cũng như các sản phẩm game để bảo đảm việc khai thác, sử dụng đều hợp pháp, đúng quy định về bản quyền. Đồng thời, các đơn vị cần kiểm soát chặt chẽ nguồn nội dung, bảo đảm “đầu vào sạch”, không sử dụng hoặc phát tán các sản phẩm vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.