Sự kiện mở ra không gian nghệ thuật đèn lồng cùng các sản phẩm thủ công đầy tính thẩm mỹ và chiều sâu văn hóa trong dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026).
Ngay từ ngày đầu tiên tổ chức, không gian “Vườn Ánh Sáng” đã thu hút đông đảo người dân, du khách và những người yêu văn hóa đến tham quan, trò chuyện với các nghệ nhân và trực tiếp cảm nhận vẻ đẹp của những sản phẩm thủ công trong không gian di sản.
Diễn ra từ 10/4 đến 19/4/2026, mở cửa miễn phí từ 8h đến 21h hằng ngày tại Vườn Giám (Văn Miếu - Quốc Tử Giám), “Vườn Ánh sáng” là một hoạt động kỷ niệm, đồng thời là cách để di sản đối thoại với hiện tại bằng hình thức gần gũi, sinh động hơn.
Những gian trưng bày được sắp xếp và trang trí một cách tỉ mỉ, tinh tế tạo nên hiệu ứng thị giác nổi bật, thu hút khiến người tham gia muốn nán lại và tìm hiểu sâu hơn những câu chuyện, giá trị đằng sau mỗi chiếc đèn lồng.
Không gian Vườn Giám quy tụ nhiều nghệ nhân, cơ sở thủ công và làng nghề tiêu biểu từ khắp các vùng miền từ Bắc đến Nam như Thanh Oai - Hà Nội, Ninh Bình, Huế, Hội An, Thành phố Hồ Chí Minh... Sự tương đồng về tinh thần truyền thống gần gũi, tay nghề khéo léo và khác biệt về đặc trưng, văn hóa của từng địa phương đã lan tỏa giá trị văn hóa mang tính biểu tượng, sự đan xen giữa quá khứ và hiện tại.
Đặc biệt, “Vườn Ánh Sáng” còn tạo ra một cơ hội mới, mang những sản phẩm truyền thống đến gần với công chúng theo một một cách chủ động, sáng tạo hơn mà vẫn giữ được trọn vẹn nét đẹp cổ truyền. Qua cuộc gặp gỡ này, những sản phẩm không chỉ còn là “vật trưng bày”, mà được thể hiện những câu chuyện đằng sau đó, thể hiện giá trị bằng ngôn ngữ ánh sáng, trải nghiệm trực tiếp tại gian trưng bày.
Phát biểu khai mạc sự kiện, Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám Đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, sự hiện diện của các nghệ nhân từ nhiều vùng miền cùng có mặt tại Văn Miếu không chỉ góp phần tôn vinh nghề thủ công truyền thống Việt Nam, mà còn mang đến những cảm hứng tích cực cho cộng đồng. Ông Kiêu cũng kỳ vọng từ “Vườn Ánh Sáng”, nơi đây sẽ từng bước trở thành một điểm hẹn văn hóa, nơi công chúng có thể tiếp tục tìm đến và tham gia các hoạt động trải nghiệm trong những ngày sắp tới.
Từ góc nhìn của các nghệ nhân, việc mang sản phẩm tới Văn Miếu - Quốc Tử Giám, một Di tích Quốc gia đặc biệt không chỉ là một cơ hội giới thiệu nghề, mà còn là dịp để làng nghề truyền thống bước ra khỏi phạm vi quen thuộc, tiếp cận gần hơn với công chúng.
Nghệ nhân Nguyễn Trọng Bình, đại diện cơ sở đèn lồng Trọng Bình Cổ Đăng (TP.HCM) cho biết, ông đã chuẩn bị gấp rút trong 3 tuần để kịp đưa các sản phẩm ra Hà Nội. Bên cạnh những mẫu nguyên bản đã có từ lâu, cơ sở đã có những điều chỉnh nhất định để phù hợp hơn với thị hiếu hiện nay: “Có những cái ngày xưa tôi giữ nguyên bản gốc, có những cái mới thì biến tấu đi một chút để lạ mắt và cuốn hút hơn”.
Ở một góc trưng bày khác, nghệ nhân Đỗ Văn Tấn - Làng nghề lồng đèn cói Kim Sơn (Ninh Bình) mang đến những mẫu đèn mới, được tạo hình như những bông hoa với chiếc đèn ở giữa như phần nhụy hoa phát sáng. Sau nhiều năm gắn bó với nghề từ khi 14 tuổi, ông xem việc góp mặt tại chương trình “Vườn Ánh Sáng” là một dấu mốc đặc biệt. “Tuy lồng đèn cói Kim Sơn giản dị nhưng đặt trong không gian Văn Miếu lại rất tỏa sáng”, ông chia sẻ.
Chính sự gặp gỡ giữa các làng nghề từ Bắc vào Nam đã làm nên một diện mạo khác cho chương trình. Từ những chiếc đèn lồng giấy dó, mây tre, cói, lụa, nón lá đến các mẫu đèn trung thu, đèn sắp đặt quy mô lớn, mỗi sản phẩm đều giữ một nét riêng biệt, khó có thể trộn lẫn được.
