Bệnh viện Trung ương Quân đội (TWQĐ) 108 vừa thực hiện thành công ca ghép gan bất đồng nhóm máu ABO cho bệnh nhân 17 tuổi, người hiến gan là mẹ ruột. Đây là ca ghép gan bất đồng nhóm máu thứ hai tại bệnh viện, đánh dấu bước tiến quan trọng trong kỹ thuật ghép tạng tại Việt Nam.
Bệnh nhân H. được phát hiện u gan từ tháng 3/2023, đã trải qua ba lần can thiệp nút mạch tại nhiều cơ sở y tế nhưng khối u vẫn tiến triển, buộc phải chỉ định ghép gan. Người hiến là mẹ của bệnh nhân, nhóm máu B, trong khi con gái mang nhóm máu O – một trường hợp không tương thích nhóm máu theo tiêu chuẩn thông thường.
Theo ThS.BSCKI Nguyễn Hoàng Ngọc Anh, Khoa Phẫu thuật Gan – Mật – Tụy, Bệnh viện TWQĐ 108, trong ghép gan bất đồng nhóm máu, nguy cơ thải ghép rất cao do người nhận có sẵn kháng thể chống lại kháng nguyên A, B của người hiến.
“Để hạn chế phản ứng miễn dịch, bệnh nhân được điều trị giải mẫn cảm bằng rituximab, kết hợp lọc thay huyết tương ba lần, đưa hiệu giá kháng thể về mức an toàn 1/8 trước khi ghép gan”, bác sĩ Ngọc Anh cho biết.
Ca phẫu thuật kéo dài 8 giờ, tiến hành nội soi lấy mảnh gan ghép phải từ người cho sống. Các bác sĩ phải xử lý nhiều tình huống phức tạp do bệnh nhân đã từng phẫu thuật trước đó, có tình trạng dính ổ bụng và khối u gan lớn.
Theo PGS.TS Vũ Văn Quang, Phó Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Gan – Mật – Tụy, thách thức lớn nhất là đảm bảo dòng chảy mạch máu và đường mật của gan ghép, đồng thời kiểm soát phản ứng miễn dịch để gan ghép hoạt động ổn định.
Một tuần sau phẫu thuật, cả người hiến và người nhận đều hồi phục tốt. Gan ghép hoạt động bình thường, các chỉ số chức năng gan trở về mức ổn định, người hiến được xuất viện sau 7 ngày.
Ghép gan bất đồng nhóm máu ABO từng được xem là chống chỉ định tuyệt đối do nguy cơ thải ghép cấp. Tuy nhiên, với sự tiến bộ của các phương pháp điều hòa miễn dịch, kỹ thuật này hiện đã trở thành xu hướng điều trị phổ biến tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan, với tỷ lệ sống sau ghép tương đương ghép cùng nhóm máu.
Tại Việt Nam, kỹ thuật ghép gan bất đồng nhóm máu mới được thực hiện ở trẻ em và rất hiếm ở người trưởng thành. Thành công của Bệnh viện TWQĐ 108 không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn mà còn mở ra cơ hội sống cho hàng trăm bệnh nhân mắc bệnh gan giai đoạn cuối đang chờ nguồn tạng hiến phù hợp.
Theo các chuyên gia, triển khai rộng kỹ thuật này sẽ giúp gia tăng nguồn tạng hiến từ người sống, giảm tình trạng thiếu hụt tạng, đồng thời khẳng định bước tiến của ngành ghép tạng Việt Nam tiệm cận trình độ khu vực.
