Trước thềm Ngày Thế giới Phòng chống Sốt rét, WHO hôm 24/4 đã thông báo phê duyệt loại thuốc điều trị sốt rét đầu tiên được thiết kế riêng cho trẻ sơ sinh - nhóm đối tượng dễ tổn thương nhất trước căn bệnh do muỗi truyền này.
Trẻ em dưới 5 tuổi hiện chiếm hơn 2/3 số ca tử vong do sốt rét trên toàn cầu.
Loại thuốc mới là sự kết hợp giữa Artemether và Lumefantrine, trở thành công thức đầu tiên được chứng minh an toàn cho trẻ sơ sinh có cân nặng dưới 5 kg. Trước đây, nhóm bệnh nhân này thường phải sử dụng thuốc dành cho trẻ lớn hơn, tiềm ẩn nguy cơ sai liều và độc tính.
Theo WHO, việc phê duyệt cho phép các quốc gia nhanh chóng cấp phép sử dụng thuốc, kể cả khi chưa đủ năng lực triển khai các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn. Đồng thời, các cơ quan của Liên hợp quốc có thể mua và phân phối thuốc tại các khu vực có dịch bệnh, với điều kiện được chính phủ sở tại chấp thuận.
Sốt rét tiếp tục là thách thức nghiêm trọng đối với y tế toàn cầu. Năm 2024, thế giới ghi nhận khoảng 282 triệu ca mắc và hơn nửa triệu ca tử vong. Trẻ em dưới 5 tuổi vẫn là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, chiếm khoảng 70% số ca tử vong liên quan.
Bệnh cũng gây tác động đáng kể trong thai kỳ, với khoảng 10.000 ca tử vong mẹ mỗi năm, 200.000 ca thai chết lưu và khoảng 550.000 trẻ sơ sinh nhẹ cân, theo WHO. Dù vậy, kể từ năm 2000, các nỗ lực toàn cầu đã giúp ngăn chặn ước tính khoảng 14 triệu ca tử vong.
Khu vực châu Phi cận Sahara hiện chiếm tới 90% số ca mắc và tử vong do sốt rét trên toàn cầu. WHO cho biết loại thuốc mới sẽ góp phần lấp đầy khoảng trống điều trị cho khoảng 30 triệu trẻ sơ sinh mỗi năm tại các khu vực có dịch lưu hành.
Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh: "Trong nhiều thế kỷ, sốt rét đã cướp đi sinh mạng trẻ em và làm suy kiệt các cộng đồng. Tuy nhiên, tình hình đang thay đổi nhờ các công cụ mới như vắc-xin, xét nghiệm chẩn đoán nhanh, màn chống muỗi thế hệ mới và các loại thuốc hiệu quả hơn".
Đầu tháng 4, WHO cũng đã phê duyệt ba xét nghiệm nhanh mới nhằm cải thiện khả năng phát hiện ký sinh trùng sốt rét trong bối cảnh chúng ngày càng khó nhận diện. Tại khu vực Sừng châu Phi, tới 80% trường hợp có thể bị bỏ sót do kết quả âm tính giả, làm chậm trễ điều trị và gia tăng nguy cơ tử vong.
Trước đó, năm 2021, WHO đã khuyến nghị triển khai vắc-xin phòng sốt rét đầu tiên, hiện đang được sử dụng rộng rãi cho trẻ nhỏ tại nhiều quốc gia châu Phi, góp phần giảm đáng kể gánh nặng bệnh tật.
