Dự lễ khai mạc có Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà. Cùng dự có: Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hà Thị Nga; ông Dương Quốc Huy, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai; và lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương, đại diện Đại sứ quán Belarus, Lào, Ấn Độ tại Việt Nam cùng đông đảo người dân, du khách.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai nhấn mạnh, lễ hội năm nay có ý nghĩa đặc biệt khi gắn với dấu mốc 5 năm Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh; đồng thời mở ra chuỗi hoạt động kết nối Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, đây là dịp tôn vinh những nghệ nhân, cộng đồng đã có đóng góp trong gìn giữ, trao truyền di sản; khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của người dân đối với các giá trị văn hóa truyền thống. Thông qua chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, hội chợ du lịch, không gian ẩm thực, sản phẩm OCOP và trải nghiệm đời sống bản làng, tỉnh kỳ vọng tăng cường giao lưu, kết nối, quảng bá hình ảnh Mường Lò, Nghĩa Lộ và Lào Cai, đưa di sản trở thành nguồn lực phát triển du lịch, tạo sinh kế cho người dân.
Nhân dịp này, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai trao Bằng khen cho 3 tập thể và 5 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác bảo vệ, phát huy giá trị Nghệ thuật Xòe Thái. Đây là sự ghi nhận những đóng góp tích cực của các tập thể, cá nhân trong gìn giữ và lan tỏa di sản văn hóa truyền thống của dân tộc Thái.
Điểm nhấn của đêm khai mạc là chương trình nghệ thuật thực cảnh “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu”, được dàn dựng trên sân khấu rộng khoảng 3.000 m², kết hợp âm nhạc, ánh sáng, công nghệ trình chiếu 3D mapping và nghệ thuật biểu diễn hiện đại. Chương trình gồm ba chương: “Mầm thương”, “Sợi nhớ” và “Vòng yêu”, tái hiện đời sống văn hóa, phong tục, tập quán, tình yêu đôi lứa và tinh thần cộng đồng của đồng bào Thái ở Mường Lò.
Thông qua hình ảnh đồng ruộng, những cô gái Thái bên dòng suối, không gian Hạn Khuống giao duyên, phong tục cưới hỏi và đám cưới bản Mường, chương trình khắc họa vẻ đẹp văn hóa truyền thống, tình yêu thủy chung và những giá trị được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ. Sự kết hợp giữa chất liệu dân gian và công nghệ sân khấu hiện đại tạo nên không gian trình diễn giàu cảm xúc, đưa khán giả đến gần hơn với đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc Tây Bắc.
Đặc biệt, màn đại Xòe với sự tham gia của 2.026 nghệ nhân, diễn viên quần chúng dân tộc Thái đã tạo nên điểm nhấn ấn tượng. Các đội hình được sắp xếp theo những họa tiết văn hóa đặc trưng như: Cút Piêu, Tà Leo, Mak Cưởm và Hoa ban, kết hợp các điệu Xòe truyền thống, tạo nên bức tranh nghệ thuật rực rỡ sắc màu.
Trong nhịp Xòe rộn ràng, những bàn tay nắm chặt, những bước chân hòa nhịp không chỉ thể hiện niềm vui hội tụ mà còn gửi gắm tinh thần đoàn kết, gắn bó cộng đồng và khát vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Mỗi vòng Xòe là biểu tượng của sự sẻ chia, lòng hiếu khách và bản sắc văn hóa của đồng bào Thái nói riêng, các dân tộc Tây Bắc nói chung.
Dù được thể hiện bằng ngôn ngữ sân khấu hiện đại, chương trình vẫn lấy cộng đồng làm trung tâm, bởi Nhân dân chính là chủ thể sáng tạo, thực hành, gìn giữ và trao truyền di sản. Sáu điệu Xòe cổ tiếp tục được bảo tồn, phát huy trong đời sống, góp phần kết nối các thế hệ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Thái.
Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 không chỉ tôn vinh Nghệ thuật Xòe Thái sau 5 năm được UNESCO ghi danh mà còn góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Lào Cai, phát huy tiềm năng du lịch văn hóa gắn với cộng đồng. Qua đó, khơi dậy niềm tự hào, nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân trong bảo tồn và phát huy di sản, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
