Bộ sách được xuất bản nhân dịp kỷ niệm 45 năm ngày Giải phóng miền Nam, hòa bình thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2020). Bạn đọc cả trong và ngoài nước đã từng biết đến hai cuốn nhật ký lừng danh, với hàng triệu bản in đã được phát hành, được dịch ra nhiều thứ tiếng: "Mãi mãi tuổi hai mươi" của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc và "Nhật ký Đặng Thùy Trâm" của Anh hùng, liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm. Nhưng chỉ 2 tác phẩm ấy thôi thì chưa đủ.
Những cuốn sổ tay viết nhật ký chiến tranh của các chiến sĩ. Ảnh: baodansinh.vn
Đây là lần đầu tiên, những cuốn nhật ký thời chiến hay nhất, nổi tiếng nhất một thời cùng đứng chung trong một bộ sách mang tên "Nhật ký thời chiến Việt Nam", với 30 tác phẩm của 30 tác giả. Bộ sách do nhà văn, cựu chiến binh Đặng Vương Hưng chủ biên, gồm 4 tập, mỗi tập dầy hơn 1.000 trang, được in ấn trình bày đẹp, sang trọng và phải mất 16 năm (2004 - 2020) ông mới hoàn thành công trình tâm huyết này.
Không chỉ có nhật ký "Mãi mãi tuổi hai mươi" và "Nhật ký Đặng Thùy Trâm"; mà còn có hàng chục cuốn nhật ký đầy máu lửa chiến trường khác, nhiều bạn chưa được đọc: "Gửi lại mai sau" của Nguyễn Hải Trường (tức liệt sĩ CAND vũ trang Nguyễn Minh Sơn); đặc biệt, là những trang viết của các văn nghệ sĩ nổi tiếng: "Nhật ký chiến tranh" của anh hùng,nhà văn, liệt sĩ Chu Cẩm Phong; "Nhật ký chiến trường" của liệt sĩ, nhà văn Dương Thị Xuân Quý; "Những ngày trong vòng vây" của nhà báo, nhà văn Trần Mai Hạnh; "Nhật ký vượt Trường Sơn" của TS. Phạm Quang Nghị; "Nhật ký Bê trọc" của nhà văn, TS. Phạm Việt Long và "Nhật ký đi B" của cố nhà văn Triệu Bôn. Bạn đọc còn được tiếp cận những trang viết hiếm hoi mang đầy chất văn hóa tâm linh trong nhật ký "Trở về trong giấc mơ" của liệt sĩ Trần Minh Tiến - Chàng cầu thủ bóng đá đẹp trai, có mối tình đẫm nước mắt với cô văn công xung kích xứ Hà Đông xưa; hoặc nhật ký "Tài hoa ra trận" đầy chất văn chương lãng mạn của liệt sĩ Hoàng Thượng Lân - Chàng họa sĩ đẹp trai (bạn cùng lứa của hai người nổi tiếng là họa sĩ Thành Chương và họa sĩ Lê Trí Dũng).
Nhà văn Đặng Vương Hưng - chủ biên của bộ sách cho biết, tất cả những gì ta đọc được ở đây là sự thật, là những con người thật, những địa chỉ thật, những sự việc thật và những tâm trạng rất thật! Không ai có thể buộc được người ta phải nói thật suy nghĩ của lòng mình, nhất là sự ấm ức, bất công và nỗi buồn nản trong cuộc đời; kể cả tâm trạng “sống trong sợ hãi” tại chiến trường. Nhưng với nhật ký, thì người viết “tự nguyện” nói ra tất cả điều ấy…
Đánh giá về bộ sách này, nhà văn Nguyễn Quang Thiều - Giám đốc NXB Hội Nhà văn, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Phó Tổng thư ký thứ Nhất Hội Nhà văn Á - Phi khẳng định: “Bộ sách "Nhật ký chiến tranh Việt Nam" mang một giá trị lớn lao mà ngay lúc này chúng ta cũng chưa thể nhận ra hết giá trị của những trang nhật ký ấy. Nhiều năm sau chiến tranh Việt Nam, nhiều nhà nghiên cứu chiến tranh của Mỹ đã khẳng định: phát hiện lớn nhất của người Mỹ trong chiến tranh Việt Nam là phát hiện ra nền văn hóa Việt Nam. Bởi thế mà những trang nhật ký của những người lính giải phóng Việt Nam đã trở thành một giá trị vô cùng to lớn làm lên bộ hồ sơ đặc biệt về văn hóa Việt Nam chứ không chỉ là một loại hồ sơ đặc biệt về cuộc chiến tranh giải phóng đất nước. Bởi tôi nghĩ, trước sự sống còn của một cá nhân và sự sống còn của một dân tộc, nền văn hóa của dân tộc đó được chứng minh rõ ràng nhất và bền vững nhất".
Bìa của 4 tập sách đầu tiên trong bộ sách “Nhật ký thời chiến Việt Nam”.
Được ấn hành hoàn toàn bằng kinh phí xã hội hóa, bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" ra mắt lần đầu vào đúng dịp kỷ niệm 45 năm ngày chiến thắng (30/4/1975) chỉ được in với số lượng hạn chế 500 bản, chủ yếu để làm quà tặng tri ân của các cựu chiến binh Quỹ “Mãi mãi tuổi 20” nhân kỷ niệm 15 năm ngày truyền thống của Quỹ (16/8/2005 - 16/8/2020). Tuy không nhằm mục đích kinh doanh, nhưng với tinh thần xã hội hóa, 250 bộ (mỗi bộ gồm 4 tập, mỗi tập hơn 1.000 trang) sẽ được phát hành bằng hình thức online và gửi đến nhà theo yêu cầu của bạn đọc, để có tiền tổ chức bản thảo và in ấn.
