Theo bảng bách phân vị, thí sinh đạt 28 điểm tổ hợp A00 (Toán, Lý, Hóa) chỉ tương đương với 26,5 điểm tổ hợp D01 (Toán, Văn, Anh). Sự chênh lệch này được tính toán dựa trên tỷ lệ phần trăm thí sinh đạt cùng mức điểm trong từng tổ hợp, phản ánh sự khác biệt về độ khó, phổ điểm và mức độ cạnh tranh.
Bảng phân tích chi tiết cho thấy tổ hợp C00 (Văn, Sử, Địa) đang có điểm trung vị cao nhất, với 50% thí sinh đạt từ 20,35 điểm trở lên. Tuy nhiên, chỉ 10% đạt từ 26 điểm trở lên, cho thấy độ phân hóa không quá lớn.
Ngược lại, tổ hợp B00 (Toán, Hóa, Sinh) truyền thống dùng để xét tuyển khối ngành y dược lại có điểm trung vị rất thấp, chỉ 16,35 điểm. Tương tự, tổ hợp D07 (Toán, Hóa, Anh) cũng chỉ có điểm trung vị 19,5 điểm.
Tổ hợp A00 và D01 được sử dụng rộng rãi ở nhiều trường kỹ thuật và khối ngành kinh tế có điểm trung vị lần lượt là 17,6 và 18,85 điểm. Trong top 10% thí sinh đạt điểm cao nhất, mức điểm lần lượt là 24,5 điểm trở lên ở cả hai tổ hợp.
Căn cứ bảng quy đổi: 28 điểm A00 ≈ 27,25 điểm A01, B00; 28 điểm A00 ≈ 26,5 điểm D0; 28,75 điểm A00 ≈ 28,25 điểm A01, B00 ≈ 27,5 điểm D01; 28 điểm A00 ≈ 28,25 điểm C00.
Điều này đặt ra vấn đề bất bình đẳng nếu xét tuyển chung chỉ tiêu nhưng không quy đổi điểm theo năng lực tương đối giữa các tổ hợp.
PGS.TS Hoàng Minh Sơn, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cho biết, với phương pháp phân vị, các trường có thể xác định mức điểm của top 1%, top 5%, top 10% trong từng kỳ thi (tốt nghiệp THPT, đánh giá năng lực, học bạ…) để so sánh tương đương. Đây là cơ sở khoa học để quy đổi điểm, thay vì áp dụng cơ học giữa các phương thức.
Ví dụ, nếu top 1% thí sinh kỳ thi tốt nghiệp đạt 27 điểm thì mức này tương đương với 130 điểm trong kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội.
Nhiều năm qua, các trường đại học sử dụng nhiều tổ hợp để xét tuyển cùng một ngành. Tuy nhiên, việc chia chỉ tiêu không đều hoặc xét tuyển chung không có quy đổi đã dẫn đến sự bất công giữa thí sinh các khối thi.
Một thí sinh đạt 28 điểm tổ hợp A00 (vốn phổ điểm thấp hơn) có thể có tỷ lệ đỗ thấp hơn thí sinh đạt 26,5 điểm tổ hợp D01 (vốn phổ điểm cao hơn) nếu hai người cùng xét tuyển vào một ngành, cùng mã trường, và điểm không được quy đổi.
Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường phải áp dụng bảng bách phân vị để đảm bảo công bằng tuyển sinh, tránh hiện tượng “bắc cầu” giữa các kỳ thi và tổ hợp khác nhau một cách cảm tính.
Việc công bố bảng bách phân vị không chỉ giúp các trường có căn cứ khoa học để xét tuyển công bằng hơn, mà còn giúp thí sinh hiểu rõ hơn năng lực của mình trong tương quan với bạn bè cùng kỳ thi.
Đây cũng là một bước đi cụ thể nhằm minh bạch hóa công tác tuyển sinh đại học, hướng tới đánh giá theo chuẩn hóa dữ liệu thay vì chỉ dựa vào điểm số tuyệt đối.
