Nhiều tài xế hình thành thói quen lái xe với mục đích bảo vệ động cơ, tiết kiệm nhiên liệu hoặc giảm hao mòn. Tuy nhiên, một số cách làm tưởng chừng hợp lý lại không còn phù hợp với xe hiện đại, thậm chí có thể gây hại cho hộp số và động cơ.
Thói quen đầu tiên là chuyển hộp số tự động về N khi xe xuống dốc với suy nghĩ xe sẽ trôi tự do và tiết kiệm nhiên liệu hơn. Cách làm này khá phổ biến, nhưng thực tế lại dựa trên một quan niệm sai. Khi để cần số ở D và nhả chân ga, hộp số cùng bộ biến mô vẫn cho phép xe vận hành ổn định, trong khi động cơ chỉ phun lượng nhiên liệu cần thiết để duy trì hoạt động.
Ngược lại, khi chuyển về N, động cơ tiếp tục chạy không tải và có thể không giúp tiết kiệm nhiên liệu như nhiều người nghĩ. Đáng chú ý hơn, việc để xe trôi ở N có thể làm giảm hiệu quả bôi trơn và áp suất thủy lực trong hộp số tự động. Bơm dầu hộp số có nhiệm vụ tuần hoàn dầu ATF, nên việc vận hành sai cách trong thời gian dài có thể tạo thêm rủi ro cho cụm truyền động đắt tiền.
Dù nhiều hộp số tự động hiện đại đã có cơ chế bảo vệ để tránh hư hỏng tức thời khi người lái thao tác nhầm, việc chuyển về N khi xuống dốc vẫn là rủi ro không cần thiết. Cách phù hợp hơn là giữ cần số ở D, kết hợp phanh động cơ và phanh chân khi cần. Điều này giúp xe duy trì khả năng kiểm soát tốt hơn, đồng thời phù hợp với thiết kế vận hành của hộp số.
Thói quen thứ hai là luôn cố giữ vòng tua máy ở mức thấp vì cho rằng như vậy sẽ giúp động cơ bền hơn. Về nguyên tắc, vận hành liên tục ở vòng tua cao và tải nặng có thể làm tăng hao mòn. Tuy nhiên, việc thường xuyên lái dưới 2.000 vòng mỗi phút, đặc biệt trong điều kiện đô thị phải dừng và đi liên tục, cũng không hẳn là lựa chọn tối ưu.
Khi động cơ ít khi đạt đến dải vòng tua cao hơn, muội than và cặn carbon có thể tích tụ bên trong buồng đốt và các đường dẫn. Theo thời gian, tình trạng này có thể làm giảm hiệu quả vận hành và ảnh hưởng đến sức khỏe động cơ. Vì vậy, người lái không cần ép máy lên vòng tua cao trong mọi chuyến đi, nhưng cũng không nên tuyệt đối tránh các dải tua cao hơn.
Việc thỉnh thoảng cho động cơ hoạt động ở vòng tua cao vừa phải có thể giúp tăng áp suất dầu, hỗ trợ hạn chế cặn bẩn trong đường dầu và nâng nhiệt độ buồng đốt để đốt bớt muội carbon. Điều quan trọng là thao tác phải diễn ra trong điều kiện an toàn, khi động cơ đã đạt nhiệt độ vận hành phù hợp và không đi kèm tăng tốc đột ngột quá mức.
Thói quen thứ ba là để động cơ nổ máy tại chỗ quá lâu sau khi khởi động, nhất là vào mùa lạnh. Cách làm này từng có ý nghĩa với các mẫu xe cũ dùng bộ chế hòa khí, vốn cần thời gian để hỗn hợp nhiên liệu và không khí ổn định. Tuy nhiên, phần lớn động cơ hiện đại được điều khiển điện tử nên không cần quá trình làm nóng kéo dài như trước.
Nổ máy chờ quá lâu không chỉ gây lãng phí nhiên liệu mà còn có thể làm hình thành cặn carbon do nhiên liệu chưa cháy hết khi động cơ chưa đạt nhiệt độ tối ưu. Cách vận hành phù hợp hơn là để máy chạy trong vài giây sau khi khởi động, sau đó di chuyển nhẹ nhàng và tránh tăng tốc gấp. Khi xe vận hành thực tế, động cơ thường đạt nhiệt độ làm việc hiệu quả hơn so với việc đứng yên tại chỗ.
Dù vậy, trong điều kiện băng giá hoặc khi kính lái bị mờ cần sưởi, một khoảng thời gian làm nóng ngắn vẫn cần thiết để bảo đảm tầm nhìn và an toàn. Nhìn chung, chăm sóc xe không nằm ở những thói quen phức tạp, mà ở việc hiểu đúng nguyên lý vận hành. Giữ số D khi xuống dốc, không quá ám ảnh với vòng tua thấp và hạn chế nổ máy chờ quá lâu là những điều đơn giản giúp xe bền hơn và vận hành hiệu quả hơn.
