Cần số là một trong những bộ phận quen thuộc nhất với người lái, nhưng cũng dễ phát sinh vấn đề sau thời gian dài sử dụng. Dù là xe số sàn hay số tự động, những dấu hiệu bất thường ở cần số có thể liên quan trực tiếp đến hộp số, hệ thống điện, ly hợp hoặc cơ cấu khóa an toàn.
Trên xe số sàn, người lái phải kết hợp cần số với bàn đạp ly hợp để chuyển giữa các cấp số khi vận hành. Với xe số tự động, xe tự xử lý phần lớn quá trình sang số, tài xế chủ yếu chuyển giữa các chế độ như đỗ, lùi hoặc tiến. Về sửa chữa, xe số sàn thường ít tốn kém hơn, trong khi hộp số tự động phức tạp hơn và chi phí khắc phục sự cố có thể cao hơn.
Một trong những vấn đề đáng chú ý là sự nhầm lẫn khi sử dụng cần số điện tử trên xe đời mới. Do không còn cảm giác cơ học rõ ràng như cần số truyền thống, một số tài xế có thể không chắc xe đã vào đúng số đỗ hay chưa. Theo CBS News, năm 2016, loại cần số điện tử dạng monostable từng làm giảm phản hồi xúc giác khi chuyển sang số lùi hoặc số tiến, gây ra sự bất định cho người lái.
Cũng trong năm 2016, Fiat Chrysler đã triệu hồi khoảng 1,1 triệu xe thuộc các dòng Dodge Charger, Chrysler 300 và Jeep Grand Cherokee sản xuất giai đoạn 2012 đến 2015.
Theo CBS News, khoảng 41 vụ tai nạn được cho là có liên quan đến việc tài xế tưởng xe đã về số đỗ, trong khi thực tế xe vẫn ở chế độ khác. Sự việc cho thấy thiết kế cần số hiện đại nếu thiếu phản hồi rõ ràng có thể tạo rủi ro an toàn.
Một lỗi thường gặp khác là cần số bị kẹt ở vị trí đỗ. Theo JD Power, trên xe số tự động, hệ thống khóa chuyển số được thiết kế để chỉ cho phép rời khỏi số đỗ khi bàn đạp phanh được đạp đủ sâu. Nếu tài xế chưa đạp hết phanh, xe có thể không cho chuyển số, nhưng nếu thao tác đúng mà lỗi vẫn xảy ra, nguyên nhân có thể nằm ở công tắc phanh hoặc solenoid khóa chuyển số.
Vị trí đỗ xe cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng chuyển số. Khi xe đỗ trên dốc, chốt khóa đỗ trong hộp số có thể chịu tải lớn, khiến cơ cấu này khó nhả ra. Đây là lý do nhiều xe gặp cảm giác nặng hoặc kẹt khi chuyển khỏi số đỗ sau khi dừng trên đường nghiêng.
Cần số quá cứng hoặc quá lỏng cũng là dấu hiệu không nên bỏ qua. Nguyên nhân có thể đến từ cảm biến điện tử, dầu hộp số bẩn hoặc thiếu, dây cáp chuyển số gặp vấn đề, hoặc bụi bẩn tích tụ trong cơ cấu cần số. Nếu xe không khởi động ở đúng cấp số, hoặc đèn báo vị trí số không đồng bộ với thao tác của người lái, dây cáp chuyển số có thể cần được kiểm tra và thay thế bởi kỹ thuật viên.
Trong một số trường hợp, cần số bị rít hoặc nặng đơn giản do bụi và mảnh vụn bám trong khu vực cơ cấu chuyển số. Việc vệ sinh nhẹ nhàng và làm khô đúng cách có thể giúp cải thiện tình trạng này. Tuy nhiên, nếu cảm giác vận hành thay đổi rõ rệt hoặc xuất hiện âm thanh bất thường, xe nên được đưa tới gara uy tín để chẩn đoán sớm.
Với xe số sàn, mòn hoặc trượt ly hợp là nguyên nhân phổ biến khiến cần số hoạt động không trơn tru. Ly hợp phải chịu ma sát và nhiệt lớn trong quá trình vận hành, đặc biệt khi tài xế thường xuyên rà côn hoặc không nhả hết côn sau khi sang số. Thói quen này làm tăng mài mòn đĩa ly hợp và có thể khiến xe khó vào số, cần số rung mạnh hoặc hộp số phát ra tiếng nghiến.
Để giảm rủi ro, tài xế xe số sàn nên tránh sang số quá mạnh và hạn chế tạo áp lực không cần thiết lên hệ thống truyền động. Lái xe mượt mà hơn không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ ly hợp và hộp số, mà còn góp phần cải thiện hiệu quả nhiên liệu. Những dấu hiệu nhỏ ở cần số vì vậy cần được xem như cảnh báo sớm thay vì chỉ là bất tiện trong quá trình sử dụng.
