Chính phủ Ấn Độ và Iran đã ký thỏa thuận 10 năm cùng hợp tác và vận hành cảng chiến lược vào thứ Hai (13/5). Thỏa thuận này cho phép các nhà khai thác nhà nước Ấn Độ quản lý và phát triển cảng nước sâu Chabahar đầu tiên của Iran.
Vài giờ sau khi thỏa thuận được công bố rộng rãi, Vedant Patel, phó phát ngôn viên chính của Bộ Ngoại giao Mỹ đã cảnh báo rằng bất kỳ ai hợp tác với Iran cần phải “nhận thức được rủi ro tiềm ẩn mà họ đang phải đối mặt”.
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken (trái) gặp Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar (phải). Ảnh: RT.
Trả lời hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Ấn Độ Jaishankar cho biết “đó là vấn đề về giao tiếp, thuyết phục và khiến mọi người hiểu. Tôi không nghĩ mọi người nên có cái nhìn hạn hẹp về dự án này”.
Nhà ngoại giao này chỉ ra thêm rằng trước đây Mỹ đã “đánh giá cao” tầm quan trọng của cảng Chabahar có “mức độ liên quan thế nào tới tuyến thương mại giữa các nước”.
Chabahar, cảng nước sâu đầu tiên của Iran được Ấn Độ coi là quan trọng khi nước này mở rộng thương mại với Trung Á, Nga và các nơi khác ở châu Âu. New Delhi cũng đang tìm kiếm các tuyến hậu cần thay thế cho các tuyến đường hiện có, vì các tuyến đường thủy truyền thống như Kênh đào Suez bị gián đoạn do căng thẳng địa chính trị.
Chabahar cũng là trung tâm của Hành lang Vận tải Bắc - Nam Quốc tế (INSTC) sắp tới, được New Delhi, Tehran và Moscow ấp ủ.
Sau khi hoàn thành, INSTC sẽ giảm 40% thời gian vận chuyển giữa Mumbai, Ấn Độ và St. Petersburg. Trong khi Ấn Độ bày tỏ sự quan tâm đến việc phát triển cảng từ năm 2003, các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran vì nghi ngờ chương trình hạt nhân của nước này đã làm chệch hướng sự phát triển của nước này.
Theo báo cáo của Business Standard, Chabahar có thể sẽ mang lại khoản đầu tư khoảng 370 triệu USD, bao gồm 120 triệu USD từ Ấn Độ để phát triển cơ sở hạ tầng và hạn mức tín dụng 250 triệu USD cho Iran.
Cảng sẽ giúp Ấn Độ tiếp cận Afghanistan, Trung Á và khu vực Á - Âu rộng lớn, trực tiếp cạnh tranh với cảng Gwadar của Pakistan và Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc.
Ngoài ra, Chabahar cũng sẽ đóng vai trò là tuyến đường thay thế cho tuyến kênh đào Vịnh Aden-Suez, vốn đang bị ảnh hưởng bởi tình trạng hỗn loạn sau sự leo thang xung đột giữa Israel và Hamas.
Tại Hội nghị An ninh Munich hồi tháng 2, Ngoại trưởng Ấn Độ lập luận rằng chính sách đối ngoại “thông minh” của New Delhi đã cho phép nước này duy trì mối quan hệ cân bằng với các đối tác ở phương Tây, cũng như các quốc gia như Nga, Iran và các quốc gia khác đang bị trừng phạt nặng nề.
Trước đó, ông cũng lập luận rằng “các nền kinh tế tiên tiến” sử dụng các biện pháp trừng phạt như “đòn bẩy” khi nó “phù hợp với lợi ích của họ”.
Lê Na (Theo RT)
