Đây là một diễn đàn ngoại giao tư pháp cấp khu vực nhằm củng cố và phát triển mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đồng thời giải quyết các thách thức pháp lý nảy sinh từ sự gia tăng mạnh mẽ của các hoạt động kinh tế, xã hội và dân sự xuyên biên giới.
Sự kiện này khẳng định cam kết chung của các cơ quan tư pháp hai nước trong việc bảo vệ công lý và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của khu vực biên giới.
Phát biểu tại hội nghị, Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh An Giang, ông Võ Kế Nghiệp, đã nhấn mạnh giá trị cốt lõi của sự hợp tác: "Sự hợp tác trao đổi kinh nghiệm chuyên môn trong công tác xét xử nhằm tăng cường đoàn kết giữa tòa án các tỉnh. Đây là cơ hội giúp các thẩm phán có điều kiện trao đổi kinh nghiệm trong công tác xét xử"
Quả thực, sự giao thoa văn hóa, giao thương và di cư lao động giữa tỉnh An Giang và sáu tỉnh Campuchia là hết sức mạnh mẽ. Điều này tạo ra một thực tế pháp lý phức tạp, khi các tranh chấp và tội phạm không còn giới hạn trong lãnh thổ quốc gia mà đòi hỏi một sự hiểu biết đồng bộ và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các hệ thống pháp luật khác nhau.
Việc cùng nhau nghiên cứu, phân tích và thống nhất các nguyên tắc áp dụng pháp luật là bước đi chiến lược để giảm thiểu xung đột pháp lý và đảm bảo tính công bằng, minh bạch của hệ thống tư pháp khu vực.
Nội dung trọng tâm được mổ xẻ tại hội nghị là việc giải quyết các vụ việc liên quan đến tranh chấp hợp đồng vay tài sản (vay tiền). Loại hình tranh chấp dân sự này chiếm tỷ lệ lớn trong các vụ án có yếu tố nước ngoài ở khu vực biên giới.
Sự khác biệt về ngôn ngữ, thủ tục tố tụng và quan trọng hơn là các quy định của pháp luật dân sự hai nước thường gây khó khăn cho việc giải quyết dứt điểm và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân.
Tại phiên tọa đàm, các đại biểu đã nghe tóm tắt các tham luận đi sâu vào cơ chế xác lập, thực hiện và chấm dứt hợp đồng vay tài sản theo pháp luật Việt Nam và Campuchia.
Việc tọa đàm, trao đổi quy định của pháp luật hai nước về lĩnh vực dân sự này không chỉ giúp các thẩm phán nắm rõ hơn về hệ thống pháp luật của đối tác mà còn tạo ra một "mã chung" về cách tiếp cận các vụ việc tương tự.
Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo rằng công dân của cả hai nước đều được bảo vệ một cách công bằng, minh bạch và kịp thời trước tòa án nước bạn, từ đó thúc đẩy hơn nữa sự tin cậy lẫn nhau.
Ngoài lĩnh vực dân sự, Hội nghị cũng đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Sự phát triển kinh tế khu vực biên giới luôn đi kèm với nguy cơ gia tăng của các loại tội phạm xuyên quốc gia. Nếu không có sự phối hợp kịp thời và hiệu quả giữa các cơ quan tư pháp, tội phạm có thể dễ dàng lợi dụng kẽ hở pháp lý và địa lý để lẩn trốn sự trừng phạt.
Sự kiện là cơ hội để các bên thống nhất cơ chế chia sẻ thông tin về các hoạt động tội phạm tiềm ẩn, đặc biệt là các hành vi mua bán người, buôn lậu ma túy và tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép.
Thông qua việc hợp tác, trao đổi kinh nghiệm, tọa đàm giữa thẩm phán và cán bộ của tòa án các tỉnh, một sự hiểu biết sâu sắc hơn về các quy trình tố tụng hình sự của nhau đã được thiết lập. Điều này giúp đẩy nhanh quá trình ủy thác tư pháp, dẫn độ tội phạm và tương trợ tư pháp trong các vụ án hình sự phức tạp.
Việc hợp tác hiệu quả này góp phần tích cực thúc đẩy tình đoàn kết hữu nghị truyền thống, xây dựng một vành đai biên giới hòa bình, ổn định và phát triển.
Điểm nhấn mang tính quyết định và định hướng cho tương lai hợp tác chính là việc Tòa án nhân dân 7 tỉnh đã cùng nhau ký kết Biên bản ghi nhớ về việc thống nhất tổ chức Hội nghị hợp tác giữa các tỉnh năm 2026.
Sự kiện tiếp theo sẽ được đăng cai tổ chức tại tỉnh Kep, Vương quốc Campuchia, dự kiến diễn ra vào tháng 11/2026. Hành động ký kết này không chỉ là một nghi thức mà là sự cam kết chính trị và chuyên môn ở cấp độ cao nhất của cơ quan tư pháp các tỉnh.
Chủ đề được lựa chọn cho Hội nghị năm 2026 mang tính thời sự và cấp bách cao: pháp luật xử lý hình sự hành vi về đưa người xuất, nhập cảnh trái để khai thác thủy hải sản trái phép. Đây là loại tội phạm đang gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
Về mặt an ninh, hành vi này phá vỡ trật tự quản lý biên giới và nhân khẩu. Về mặt kinh tế và môi trường, nó dẫn đến việc khai thác tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là thủy hải sản, một cách bất hợp pháp và không bền vững.
Việc tập trung vào chuyên đề này chứng tỏ sự nhạy bén và chủ động của các cơ quan tư pháp trong việc đối phó với những thách thức mới. Các thẩm phán sẽ cùng nhau nghiên cứu các điều khoản pháp luật hình sự, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và khung hình phạt áp dụng cho hành vi tổ chức, môi giới đưa người xuất nhập cảnh trái phép để thực hiện các hành vi trục lợi tài nguyên.
Mục tiêu là xây dựng một cơ chế xử lý hình sự đồng bộ, nghiêm minh và có tính răn đe cao ở cả hai phía biên giới, qua đó bảo vệ chủ quyền, tài nguyên thiên nhiên và an toàn cho người lao động.
Hội nghị trao đổi kinh nghiệm xét xử giữa Tòa án nhân dân tỉnh An Giang và Tòa sơ thẩm 6 tỉnh Campuchia là một dấu mốc quan trọng, thể hiện sự trưởng thành và chuyên nghiệp trong hợp tác quốc tế của các cơ quan tư pháp khu vực.
Hội nghị đã thành công trong việc tạo ra một diễn đàn cởi mở, chân thành để các thẩm phán, cán bộ tòa án cùng nhau chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn và những khó khăn trong quá trình xét xử.
Sự kiện không chỉ tăng cường kiến thức chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, mà còn là nền tảng vững chắc để thúc đẩy tình hữu nghị và hợp tác toàn diện giữa hai quốc gia láng giềng.
Thông qua việc thấu hiểu và tôn trọng hệ thống pháp luật của nhau, các cơ quan tư pháp đang chung tay xây dựng một khu vực biên giới an toàn, có trật tự và thượng tôn pháp luật.
Biên bản ghi nhớ về Hội nghị hợp tác tại Kep năm 2026 là lời cam kết mạnh mẽ, một minh chứng cho tầm nhìn dài hạn của các bên trong việc hợp tác chống lại tội phạm xuyên quốc gia và giải quyết hiệu quả các vấn đề pháp lý phức tạp. Việc hợp tác này sẽ tiếp tục đóng góp thiết thực vào sự thịnh vượng và ổn định chung của khu vực Đông Nam Á.
