Loại bệnh do muỗi vằn truyền này từng gây ra nhiều đợt dịch lớn trong khu vực và tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam nếu không có biện pháp phòng chống chủ động, hiệu quả.
Theo Bác sĩ CKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm phòng chống dịch – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, Chikungunya là một căn bệnh truyền nhiễm do virus Chikungunya (CHIKV) gây ra.
Bệnh được ghi nhận lần đầu tiên vào năm 1952 tại châu Phi và có tên gọi mang ý nghĩa "người đi khom lưng" để mô tả dáng đi đặc trưng của bệnh nhân khi phải chịu đựng những cơn đau khớp nghiêm trọng.
Virus này tồn tại tự nhiên ở một số loài động vật nhưng lây trực tiếp sang người qua trung gian là muỗi vằn Aedes aegypti và Aedes albopictus. Đây cũng chính là thủ phạm truyền bệnh sốt xuất huyết, khiến nguy cơ lây lan tại Việt Nam trở nên đặc biệt cao.
Sau khi bị muỗi đốt, bệnh thường ủ từ 3-7 ngày. Triệu chứng của Chikungunya rất dễ nhầm lẫn với sốt xuất huyết và một số bệnh do virus khác.
Bác sĩ Nguyễn Nguyên Huyền chỉ ra những dấu hiệu đặc trưng nhất của bệnh: Sốt cao đột ngột thường trên 39°C; đau khớp dữ dội vì đây là triệu chứng nổi bật nhất, khiến bệnh nhân khó di chuyển và phải khom lưng khi đi lại. Cơn đau có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí hàng tháng; các triệu chứng khác như đau cơ, đau đầu, buồn nôn và phát ban.
Để chẩn đoán chính xác bệnh, cần đến cơ sở y tế để thực hiện các xét nghiệm đặc hiệu như ELISA hoặc PCR. Hiện nay, Chikungunya đã được ghi nhận ở hơn 60 quốc gia và từng bùng phát thành dịch lớn ở nhiều nước Đông Nam Á như Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan, cho thấy khả năng lây lan nhanh chóng của nó.
Bác sĩ Nguyễn Nguyên Huyền khẳng định, hiện chưa có vắc-xin phòng bệnh Chikungunya, vì vậy, biện pháp phòng chống muỗi và diệt lăng quăng, bọ gậy là quan trọng nhất.
Mỗi người dân cần chủ động thực hiện những việc làm thiết thực sau: Thường xuyên đậy kín dụng cụ chứa nước, thay nước bình hoa và bể cảnh; loại bỏ các vật liệu có thể chứa nước mưa như chai lọ, vỏ dừa, lốp xe cũ.... Ngủ màn, mặc quần áo dài tay ngay cả ban ngày và sử dụng kem xua muỗi, tích cực phối hợp trong các đợt phun hóa chất diệt muỗi khi có dịch.
Bên cạnh đó, cần tăng cường giám sát tại các cửa khẩu, đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng, và nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị của các cơ sở y tế.
"Bệnh Chikungunya hiếm khi gây tử vong, nhưng những cơn đau khớp kéo dài và khả năng lây lan nhanh khiến nó trở thành mối đe dọa không thể xem nhẹ. Chủ động diệt muỗi, diệt lăng quăng ngay từ hôm nay chính là cách bảo vệ tốt nhất cho gia đình và cộng đồng", Bác sĩ Nguyễn Nguyên Huyền nhấn mạnh.
