Ông P.Đ.T. (67 tuổi, Hà Nội) được chẩn đoán viêm gan B mạn tính cách đây 3 năm và được chỉ định sử dụng thuốc kháng virus hằng ngày. Người bệnh đồng thời mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh động mạch vành; năm 2023 từng phẫu thuật bắc cầu động mạch vành do hẹp ba thân mạch.
Trong thời gian này, do thỉnh thoảng đau đầu, ông tự mua thuốc giảm đau, hạ sốt sử dụng khoảng 3-4 viên. Khoảng 13 ngày trước khi vào Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, trong một lần tái khám bệnh tim, ông được phát hiện men gan tăng khoảng 500 U/L.
Thay vì đến cơ sở chuyên khoa gan để tìm nguyên nhân, ông tiếp tục tự mua thuốc “bổ gan” về sử dụng.
Tình trạng không cải thiện. Những ngày sau đó, ông mệt mỏi, chán ăn, vàng da, vàng mắt tăng dần. Người bệnh có lúc nói lẫn, lơ mơ, phản ứng chậm. Gia đình sau đó đưa ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cấp cứu.
Tại Trung tâm Hồi sức tích cực, người bệnh nhập viện trong tình trạng tỉnh chậm, Glasgow 13 điểm, rối loạn nhận thức, dễ cáu gắt bất thường, hành vi không phù hợp và mất định hướng không gian. Da, củng mạc mắt vàng đậm, xuất huyết rải rác tại các vị trí tiêm, bụng chướng do có dịch.
Xét nghiệm cho thấy tổn thương gan nặng, GOT/GPT lần lượt 2.335 và 1.085 U/L. Chức năng thận cũng suy giảm nhanh, creatinin máu tăng lên 366 µmol/L, trong khi 10 ngày trước đó tại Bệnh viện Tim, chỉ số này mới ở mức 140 µmol/L. CRP tăng 25,6 mg/L.
Các bác sĩ nhận định người bệnh đang trong tình trạng rất nặng với đợt cấp viêm gan B mạn tiến triển, suy gan cấp kèm hội chứng não gan độ II, suy thận cấp trên nền bệnh thận mạn, toan chuyển hóa nặng và nhiễm khuẩn huyết. Người bệnh đồng thời có nhiều bệnh lý nền như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, suy tim và bệnh động mạch vành sau phẫu thuật bắc cầu.
Ngay khi tiếp nhận, người bệnh được hồi sức tích cực, đặt ống nội khí quản, thở máy, đặt catheter tĩnh mạch trung tâm, điều chỉnh các rối loạn chuyển hóa, hỗ trợ chức năng các cơ quan và theo dõi sát diễn biến.
Bác sĩ Nguyễn Thị Huân, Trung tâm Hồi sức tích cực cho biết, trường hợp này có nguy cơ diễn biến xấu nhanh do người bệnh không chỉ tổn thương gan cấp tính mà còn mắc nhiều bệnh lý nền nghiêm trọng.
Khi chức năng gan suy giảm cấp, các rối loạn chuyển hóa, đông máu và ý thức có thể xuất hiện, đồng thời kéo theo hoặc làm nặng thêm tình trạng suy giảm chức năng của các cơ quan khác.
Theo BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, việc tự ý ngừng thuốc kháng virus ở người mắc viêm gan B mạn tính khiến virus không còn được kiểm soát, có thể dẫn đến đợt cấp, gây tổn thương gan nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Khi ngừng thuốc, virus viêm gan B có thể gia tăng hoạt động và tiếp tục tấn công tế bào gan, dẫn đến hoại tử tế bào gan diện rộng, suy gan cấp, hội chứng não gan, hôn mê gan và suy đa tạng.
Đặc biệt, với người có nhiều bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, suy tim, suy thận mạn và tiền sử phẫu thuật bắc cầu động mạch vành, suy gan cấp có thể nhanh chóng làm nặng thêm rối loạn chức năng các cơ quan khác, khiến tiên lượng trở nên nghiêm trọng.
Bác sĩ Huyền khuyến cáo người mắc viêm gan B mạn tính cần duy trì thuốc kháng virus liên tục, đúng và đủ liều theo chỉ định, không tự ý ngừng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa. Ngay cả khi không còn triệu chứng hoặc các chỉ số bệnh ổn định, người bệnh cũng không nên tự quyết định dừng điều trị.
Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như men gan tăng, vàng da, vàng mắt, mệt mỏi, chán ăn..., người bệnh cần đi khám để được đánh giá và xử trí phù hợp, không tự mua thuốc “bổ gan”, thuốc đông y hoặc thuốc nam không rõ nguồn gốc về sử dụng.
