Cụ thể hóa các nghị quyết, quyết sách chiến lược của Trung ương, Hải Phòng đang khẳng định vai trò tiên phong, động lực phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.
Việc thành lập các mô hình kinh tế vượt trội như Khu thương mại tự do và Khu kinh tế chuyên biệt đang mở ra không gian tăng trưởng mới cho thành phố Cảng. Hải Phòng đang bứt tốc, khẳng định vị thế trung tâm kinh tế biển hiện đại, hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Hiện thực hóa các nghị quyết chiến lược của Trung ương
Hải Phòng đã trải qua một hành trình dài để hiện thực hóa khát vọng phát triển. Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/01/2019 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định Hải Phòng là một trong những động lực phát triển quan trọng của vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước, với mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển, công nghiệp hiện đại, logistics và thương mại quốc tế tầm vĩ mô.
Trên nền tảng đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 226/2025/QH15 ngày 27/6/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng. Đây là văn bản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo khung pháp lý cho việc thí điểm các cơ chế, chính sách vượt trội, tạo nền tảng cho sự ra đời của Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng.
Ngay sau đó, ngày 13/10/2025, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Quyết định số 4068/QĐ-UBND thành lập Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng, với quy mô khoảng 6.292 ha, được bố trí tại 3 vị trí không liền kề, gắn với Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía Nam.
Các khu chức năng trong Khu thương mại tự do bao gồm Khu sản xuất, khu cảng và hậu cần cảng, trung tâm logistics, khu thương mại - dịch vụ và các loại hình khu chức năng khác theo quy định của pháp luật, đáp ứng điều kiện khu phi thuế quan được bảo đảm hoạt động kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan của cơ quan hải quan.
Tiếp đó, ngày 12/02/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 288/QĐ-TTg về việc thành lập Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng. Đây là khu kinh tế chuyên biệt đầu tiên được thành lập tại Việt Nam, với quy mô diện tích 5.300 ha, nằm trên địa bàn 06 xã: Thượng Hồng, Nguyễn Lương Bằng, Bắc Thanh Miện, Thanh Miện, Hải Hưng và Bình Giang. Quyết định này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc thể chế hóa các mô hình kinh tế mới, phù hợp với định hướng phát triển của Đảng và Nhà nước.
Ngày 14/3/2026, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ký Quyết định số 431/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng đến năm 2050, với quy mô khoảng 20.000 ha, bao gồm toàn bộ xã Hùng Thắng, xã Chấn Hưng và một phần các xã lân cận.
Như vậy, chỉ trong vòng chưa đầy một năm, Hải Phòng đã được Trung ương phê duyệt hàng loạt quyết sách quan trọng, tạo nên một hệ thống các mô hình kinh tế mới có tính đột phá, làm nền tảng cho sự phát triển bền vững trong nhiều thập kỷ tới.
Theo lộ trình, đến năm 2030, Khu kinh tế chuyên biệt dự kiến đóng góp khoảng 3-4% GRDP của Hải Phòng và sau năm 2030 sẽ đóng góp hơn 5%. Khu kinh tế sẽ được thực hiện cơ chế, chính sách minh bạch, thông thoáng, thân thiện với doanh nghiệp và người dân. Đây đồng thời là trung tâm về phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển khu đô thị, dịch vụ hiện đại, kết nối hiệu quả với các trung tâm kinh tế của vùng, cả nước và khu vực.
Trong khi đó, Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng là khu vực có ranh giới địa lý xác định, được thành lập để thực hiện thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội theo Nghị quyết số 226/2025/QH15.
Khu thương mại tự do được tổ chức thành các khu chức năng, gồm: Khu sản xuất, khu cảng và hậu cần cảng, trung tâm logistics, khu thương mại - dịch vụ, Khu thương mại tự do được kỳ vọng là động lực tăng trưởng bứt tốc của nền kinh tế. Đây là bước đi chiến lược nhằm nâng tầm vị thế của thành phố Cảng; đồng thời cũng là lời giải đột phá cho bài toán kiến tạo một không gian tăng trưởng mới, góp phần đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Động lực mới cho tăng trưởng bứt tốc và hội nhập
Ngày 08/6/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Nghị quyết đánh giá sau gần 40 năm đổi mới và mở cửa, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã không ngừng phát triển, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành một số ngành công nghiệp chủ lực, mở rộng thị trường xuất khẩu, từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu.
Tuy nhiên, Nghị quyết cũng chỉ rõ chất lượng và hiệu quả thu hút, quản lý, sử dụng đầu tư nước ngoài chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế; tỷ lệ nội địa hóa, giá trị tăng thêm hình thành tại Việt Nam còn thấp; liên kết với khu vực doanh nghiệp trong nước chưa cao. Từ đó, Nghị quyết đặt ra yêu cầu phải thu hút có chọn lọc các dự án đầu tư nước ngoài, tập trung vào các ngành công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics, kinh tế số, kinh tế xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia hiệu quả vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Những quyết sách của Hải Phòng về Khu kinh tế chuyên biệt và Khu thương mại tự do chính là sự cụ thể hóa sinh động tinh thần Nghị quyết 10-NQ/TW. Các mô hình này được thiết kế để thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, có tính lan tỏa công nghệ và kết nối doanh nghiệp trong nước.
Thực tế, trong 6 tháng đầu năm 2026, các KCN, KKT trên địa bàn Hải Phòng đã thu hút 3,1 tỷ USD vốn FDI, đạt 82% kế hoạch năm, trong đó tỷ lệ các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao, chế biến, chế tạo, logistics đầu tư vào các KCN, KKT đạt trên 76%. Đặc biệt, dự án bán dẫn 1 tỷ USD của Tập đoàn LG Innotek và việc chuẩn bị khởi công dự án bán dẫn đầu tiên trong Khu Thương mại tự do đã khẳng định vị thế dẫn đầu của Hải Phòng trong thu hút FDI công nghệ cao.
Tốc độ tăng trưởng GRDP 6 tháng đầu năm 2026 của Hải Phòng đạt 11,33%, đứng đầu nhóm 7 thành phố trực thuộc Trung ương và ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất trong vòng 5 năm qua. Thu ngân sách 6 tháng vượt kịch bản đề ra, đạt hơn 110 nghìn tỷ đồng, trong đó thu nội địa đạt hơn 60.100 tỷ đồng.
Có thể thấy, Hải Phòng ngày càng khẳng định vai trò đầu tàu, động lực chủ lực thúc đẩy kinh tế - xã hội thành phố và vùng Bắc Bộ. Thành phố hiện có 3 khu kinh tế (Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng, Khu kinh tế chuyên biệt) và 1 Khu thương mại tự do với tổng diện tích 47.840 ha. Cùng với đó, 46 khu công nghiệp đã được thành lập với tổng diện tích gần 13.000 ha với gần 1.500 doanh nghiệp FDI đang hoạt động và trên 360.000 công nhân lao động.
Với tầm nhìn đến năm 2050, Hải Phòng đang kiến tạo một không gian phát triển mới, nơi các mô hình kinh tế hiện đại được thí điểm và nhân rộng, tạo đà cho sự phát triển bền vững của vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước. Đây chính là minh chứng rõ nét cho tinh thần “dám nghĩ, dám làm” của Hải Phòng trong việc hiện thực hóa khát vọng vươn mình, xứng đáng với vị thế là một trong những động lực phát triển quan trọng của đất nước.
