Khai thác hơn 117m3 gỗ, củi ở rừng biên giới
Dự án hệ thống kênh nhánh công trình thủy lợi Ia Mơr do Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 7 (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hơn 142 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương.
Công trình gồm 10 tuyến kênh, tổng chiều dài 30,09km. Trong đó, hệ thống kênh nhánh thuộc kênh chính Đông có 4 tuyến, dài 11,56km; hệ thống kênh nhánh thuộc kênh chính Tây có 6 tuyến, dài 18,53km.
Để triển khai dự án, UBND tỉnh Gia Lai đã quyết định chuyển mục đích sử dụng 3,16ha rừng sang mục đích khác. Diện tích này nằm trên địa bàn xã Ia Mơ, gồm 0,07ha do Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai quản lý và 3,09ha do UBND xã Ia Mơ quản lý.
Đây là diện tích rừng tự nhiên, trong đó 2,56ha thuộc quy hoạch lâm nghiệp quốc gia (quy hoạch rừng sản xuất), còn 0,6ha nằm ngoài quy hoạch lâm nghiệp quốc gia. Chủ đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ nộp tiền trồng rừng thay thế thông qua Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh theo quy định.
Trao đổi với phóng viên, ông Hồ Ngọc Thọ, Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai, cho biết đơn vị trúng đấu giá khai thác lâm sản phục vụ dự án là Công ty TNHH MTV Phi Long Gia Lai. Theo phương án, khối lượng dự kiến khai thác gồm hơn 64,7m³ gỗ, trên 47m³ củi và khoảng 5,5m³ gốc cây.
“Liên quan đến dự án này, Ban cũng có văn bản đề nghị các lực lượng kiểm lâm và chính quyền xã phối hợp kiểm tra, giám sát việc khai thác gỗ theo đúng quy định”, ông Thọ thông tin.
Việc giám sát được đặt ra trong bối cảnh xã Ia Mơ là địa bàn biên giới có diện tích rừng lớn, với khoảng 14.000ha do UBND xã quản lý và hơn 10.000ha do Ban Quản lý rừng phòng hộ Ia Meur quản lý. Nhiều năm qua, khu vực này được xem là điểm nóng về tình trạng lấn chiếm đất rừng, khai thác và phá rừng trái phép.
Tình trạng phá rừng làm nương rẫy diễn biến phức tạp, tập trung dọc hai tuyến kênh chính của hồ thủy lợi Ia Mơr, nơi đất sản xuất xen kẽ với đất rừng, gây nhiều khó khăn cho công tác tuần tra, kiểm soát.
Đáng chú ý, trong tháng 10/2026, Công an tỉnh Gia Lai phát hiện vụ phá rừng nghiêm trọng tại khu vực biên giới Ia Mơ, với hơn 450 cây rừng tự nhiên bị đốn hạ; lực lượng chức năng thu giữ hơn 22m³ gỗ liên quan đến hành vi vận chuyển trái phép. Những vụ việc này cho thấy áp lực lớn đối với công tác quản lý, bảo vệ rừng tại địa phương, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát các hoạt động tác động đến rừng, kể cả những hoạt động phục vụ dự án hạ tầng đã được cấp có thẩm quyền chấp thuận.
Theo ông Trần Anh Tài, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực Chư Prông, sau khi có kế hoạch khai thác gỗ, củi trên địa bàn xã Ia Mơ để tạo mặt bằng thi công các tuyến kênh nhánh, đơn vị đã phối hợp với UBND xã thành lập 2 tổ giám sát, nhằm bảo đảm quá trình khai thác thực hiện đúng phương án được phê duyệt.
Bên cạnh đó, lực lượng kiểm lâm địa bàn và kiểm lâm ở các khu vực khác cũng được tăng cường phối hợp kiểm tra, giám sát quá trình khai thác, thu gom gỗ, củi trên tuyến, góp phần hạn chế nguy cơ xảy ra vi phạm.
Kỳ vọng đưa nước về những cánh đồng khô hạn
Đại diện Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 7 cho biết, công trình được khởi công từ tháng 3/2026, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2027. Đến nay, các đơn vị đã thi công được khoảng 5km tuyến kênh. Để bảo đảm tiến độ, nhà thầu triển khai theo hình thức cuốn chiếu, có mặt bằng đến đâu tổ chức thi công đến đó.
Công trình là hạng mục quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống dẫn nước của đại công trình thủy lợi Ia Mơr, dự án có tổng vốn đầu tư hơn 3.000 tỷ đồng. Theo thiết kế, hồ thủy lợi Ia Mơr có diện tích mặt nước hơn 2.800ha, dự kiến tạo nguồn tưới cho hơn 14.000ha đất nông nghiệp của tỉnh Gia Lai và khoảng 4.000ha đất nông nghiệp thuộc khu vực giáp ranh tỉnh Đắk Lắk.
Đến nay, công trình thủy lợi Ia Mơr đã hoàn thành giai đoạn 2 với các tuyến kênh chính Đông và kênh chính Tây. Một số hạng mục kênh nhánh và kênh bơm cũng đã được triển khai, từng bước đưa nước về phục vụ sản xuất của người dân.
Tuy nhiên, do vướng mắc liên quan đến đất lâm nghiệp chưa được chuyển đổi, một số đoạn kênh nhánh chưa thể đầu tư xây dựng đồng bộ. Điều này khiến nhiều diện tích đất nông nghiệp vẫn thiếu nước tưới, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất và nâng cao thu nhập của người dân.
Tại xã Ia Mơ, địa bàn biên giới còn nhiều khó khăn, toàn xã có 774 hộ với hơn 3.300 nhân khẩu; tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chiếm khoảng 25%. Trước đây, khi chưa có hồ thủy lợi, tỷ lệ hộ nghèo từng ở mức 50-60%.
Vì vậy, việc hoàn thiện hệ thống kênh nhánh không chỉ góp phần đồng bộ hạ tầng thủy lợi mà còn mang theo kỳ vọng của người dân về những mùa vụ ổn định hơn. Khi nguồn nước được dẫn đến đồng ruộng, bà con sẽ có điều kiện mở rộng diện tích lúa nước 2 vụ, chủ động sản xuất, nâng cao thu nhập và từng bước giảm nghèo bền vững.
Việc đẩy nhanh tiến độ dự án, đồng thời kiểm soát chặt chẽ quá trình khai thác lâm sản, thực hiện đầy đủ các quy định về chuyển mục đích sử dụng rừng và bảo vệ diện tích rừng còn lại, được kỳ vọng sẽ giúp công trình sớm phát huy hiệu quả. Qua đó, nguồn vốn đầu tư được sử dụng hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa bàn biên giới Gia Lai.
