Ngày 22/11, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã tổ chức trưng bày chuyên đề "Âm vang Đông Sơn". Đây là hoạt động chào mừng ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và hướng tới kỷ niệm 100 năm phát hiện, nghiên cứu văn hóa Đông Sơn.
Theo thông tin của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, từ năm 1964 đến 1975, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia) phối hợp với Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tiến hành thử nghiệm đúc trống đồng Ngọc Lũ trên cơ sở phân tích thành phần hợp kim và các dấu vết kỹ thuật trên hiện vật song nhiều lần không thành công.
Trống đồng phục dựng trên cơ sở nghiên cứu các mảnh khuôn đúc được tìm thấy ở Di tích Luy Lâu. Ảnh: Vietnam+
Năm 2022, trên cơ sở nghiên cứu thông tin khoa học thu được từ mảnh khuôn đúc phát hiện ở Luy Lâu (Bắc Ninh), các nhà khảo cổ Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã phác dựng lại hình dáng chiếc trống, tiến hành khảo sát các làng nghề truyền thống đúc đồng và chọn làng nghề Chè Đông (Thanh Hóa) để đúc thực nghiệm trống đồng Luy Lâu.
Sau hơn 1 tháng thực hiện, trống được đúc ra cơ bản đạt yêu cầu về kỹ thuật, mỹ thuật, từ độ dày, trọng lượng đến hoa văn trang trí và độ âm vang nhưng cũng đặt ra một số vấn đề cần hoàn thiện cho các lần đúc trống sau này như đối với hoa văn in khuôn, tượng cóc và quai trống.
Quá trình đúc thực nghiệm đã kiểm chứng các thông tin thu được từ sưu tập mảnh khuôn trống, cung cấp cơ sở khoa học để xem xét lại các đặc điểm của sưu tập và chức năng của một số hiện vật liên quan. Từ đó, hiểu rõ hơn về kỹ thuật đúc trống của cư dân Đông Sơn và tính tiếp nối trong cộng đồng người Việt đang đúc trống hiện nay.
Đây cũng là cách tiếp cận phương pháp đúc trống khác với các lần đúc thử nghiệm trước đó và trống đồng Luy Lâu trở thành chiếc trống đúc thực nghiệm đầu tiên và duy nhất dựa trên cơ sở khoa học là những mảnh khuôn đúc trống.
Theo TS Nguyễn Văn Đoàn, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, trưng bày chuyên đề "Âm vang Đông Sơn" sẽ giới thiệu tới công chúng trong và ngoài nước những di vật đặc sắc của văn hóa Đông Sơn mới được Bảo tàng sưu tầm và những phát hiện mới về khuôn đúc trống đồng tại Luy Lâu qua khai quật khảo cổ học.
Đây là những minh chứng quan trọng về sức sống mạnh mẽ của văn hóa Đông Sơn, góp phần giải đáp những bí ẩn liên quan đến kỹ thuật đúc trống đồng từ 2.000 năm trước.
Khách tham quan trống đồng phục dựng thực nghiệm đầu tiên. Ảnh: Vietnam+
Nhân dịp này, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia tiếp nhận 51 hiện vật văn hóa Đông Sơn từ nhà nghiên cứu, PGS.TS Nguyễn Thanh Nam nhằm bổ sung cho bộ sưu tập của Bảo tàng.
Hiện nay, bộ sưu tập hiện vật về văn hóa Đông Sơn của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ngày càng được bổ sung đầy đủ hơn. Đây cũng là một bộ sưu tập đồ sộ nhất đã được giới thiệu, trưng bày ở trong và ngoài nước.
Khánh Ngọc
