Trung tâm của tranh luận là việc Iran tiếp tục hoạt động làm giàu uranium, một quá trình then chốt trong phát triển năng lượng hạt nhân và cũng là yếu tố quan trọng đối với các khả năng hạt nhân nâng cao.
Bế tắc này không chỉ gây ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán mà còn đặt ra những thách thức đối với sự ổn định an ninh khu vực Trung Đông.
Làm giàu uranium và vai trò trong công nghệ hạt nhân
Làm giàu uranium là quá trình tăng tỷ lệ đồng vị uranium-235 trong uranium tự nhiên, đồng vị cần thiết cho cả sản xuất năng lượng nguyên tử và phát triển vũ khí hạt nhân.
Uranium làm giàu ở mức thấp (3–5%) thường được sử dụng làm nhiên liệu cho các lò phản ứng hạt nhân dân sự. Trong khi đó, uranium có mức làm giàu cao (trên 90%) được coi là nguyên liệu cấp vũ khí.
Sau khi Mỹ rút khỏi Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA) năm 2015, Iran đã từng bước nâng mức làm giàu uranium vượt quá giới hạn 3,67% đã thỏa thuận. Hiện nay, Iran được báo cáo đã làm giàu uranium với độ tinh khiết lên tới 60%, mức cao hơn đáng kể so với trước đây.
Các bên liên quan trong quá trình đàm phán có những quan điểm khác nhau về mức độ làm giàu uranium mà Iran nên duy trì. Mỹ và một số quốc gia yêu cầu Iran giới hạn hoạt động làm giàu ở mức thấp và chấp nhận các cơ chế giám sát nghiêm ngặt.
Trong khi đó, Iran nhấn mạnh quyền phát triển chương trình hạt nhân hòa bình, bao gồm làm giàu uranium, theo đúng quy định của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Cộng đồng quốc tế tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến đàm phán và hoạt động làm giàu uranium của Iran, với mục tiêu hướng tới một giải pháp cân bằng, vừa đảm bảo quyền phát triển năng lượng hòa bình, vừa ngăn chặn rủi ro gia tăng căng thẳng trong khu vực.
