Đó là chia sẻ của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Nguyễn Kim Sơn tại Hội nghị Giám đốc Sở GD&ĐT năm 2025 diễn ra trong 2 ngày 28-29/7 tại Quảng Ninh.
Bộ trưởng cho rằng, thời điểm cận kề năm học mới 2025–2026 cũng là lúc toàn ngành bước vào giai đoạn chuyển động lớn: tái cấu trúc địa phương, sáp nhập bộ máy, thay đổi trụ sở, điều chỉnh cách làm... Do đó, Bộ yêu cầu các địa phương phải đặc biệt chú trọng “quản trị sự thay đổi” nếu không sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến khối lượng công việc vốn đã rất nặng nề phía trước.
Điều đầu tiên Bộ trưởng lưu ý là vận hành thật tốt bộ máy cấp Sở. Các Sở GD&ĐT cần phát huy tinh thần đoàn kết, chia sẻ thực tâm, thực chất đúng với vai trò là hình mẫu văn hóa cho toàn xã hội. Đồng thời, phải kiên định nguyên tắc làm việc “làm cho đúng” dựa trên lý tính, kỷ cương, minh bạch, là chỗ dựa để vận hành hiệu quả trong giai đoạn có nhiều xáo trộn.
Ở cấp xã, công chức giáo dục đang đối mặt không ít lúng túng trong giai đoạn chuyển giao. Nếu không được nhận diện vấn đề kịp thời và hỗ trợ đầy đủ, việc triển khai các nhiệm vụ năm học mới sẽ gặp nhiều trở ngại. Bộ trưởng yêu cầu các địa phương chú trọng hỗ trợ tuyến cơ sở, nhất là trong bối cảnh giáo dục ngày càng “tiệm cận” với quản trị hành chính.
Một trong những điểm nhấn mạnh tại hội nghị là yêu cầu đảm bảo công bằng trong giáo dục. Bộ trưởng cảnh báo việc dồn đầu tư vào một số trường “ngôi sao”, quá kỳ vọng vào trường chuyên có thể khiến hệ thống phổ thông mất cân bằng. Việc tuyển sinh khốc liệt vào lớp 10, sự chênh lệch cơ hội học tập giữa các trường tất cả đều bắt nguồn từ mô hình ưu ái không đúng chỗ.
Quan điểm của Bộ trưởng: “Trường chuyên vẫn phải phát triển, nhưng phải đúng là nơi phát hiện và bồi dưỡng nhân tài. Còn hệ thống giáo dục phổ thông công lập thì phải ‘phổ’, phải ‘bằng’, không cào bằng mà là công bằng".
Về tinh thần năm học mới, Bộ trưởng cho biết sẽ triển khai với tinh thần tiếp tục đổi mới sâu rộng, hoàn thành sứ mệnh vẻ vang. Từ khóa thực hiện là “triển khai” và “triển khai”.
Bộ trưởng đi sâu vào nội dung triển khai Chương trình GDPT 2018 và cho rằng: Chúng ta nói nhiều đến việc giáo dục chuyển từ trang bị kiến thức sang phát triển năng lực. Nhưng làm sao để đây không phải câu nói cửa miệng, mà làm thực chất việc này đến đâu mới là quan trọng. Đồng thời, cần tránh cực đoan, bởi học sinh vẫn cần nắm chắc kiến thức cơ bản, sau đó tự học, tự tìm kiếm kiến thức, ứng phó với thay đổi.
Năm học tới cũng triển khai mạnh ứng dụng AI, làm một cuộc chuyển đổi AI – thuộc nhóm việc triển khai Chương trình GDPT 2018 trong chặng đường mới, chặng đường đi vào chất lượng. Đồng thời, tăng cường giáo dục STEM với cách hiểu đúng là học sinh phải vận dụng các kiến thức từ các môn học để giải quyết vấn đề các em đối mặt từ thực tiễn.
“Chúng ta hay bị nhầm khi bỏ nhiều tiền mua đồ chơi công nghệ hiện đại cho trẻ, nhưng nếu không có giáo dục về tư duy vận dụng thì sẽ tốn kém và vô nghĩa. Nên cần hiểu đúng để sử dụng công cụ dạy học cho đúng”, Bộ trưởng lưu ý thêm khi nói về giáo dục STEM.
Năm học mới cũng bắt đầu triển khai Nghị quyết về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-5 tuổi và Chương trình giáo dục mầm non mới (nếu chương trình kịp ký ban hành) với yêu cầu rất lớn về giáo viên, cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học…
Cùng với đó, rà soát lại mô hình trung tâm giáo dục thường xuyên – giáo dục nghề nghiệp, ban hành hướng dẫn để thống nhất mô hình vận hành các trung tâm này.
Một nhiệm vụ chính trị quan trọng, đòi hỏi tốc độ rất nhanh là xây dựng 248 trường học cho các xã biên giới. Bộ trưởng đề nghị Giám đốc các Sở GD&ĐT tham mưu lãnh đạo tỉnh, thành phố triển khai, để làm sao có các trường nội trú tốt nhất.
"Chưa bao giờ giáo dục, đào tạo được quan tâm như hiện nay, được đặt nhiều nhiệm vụ lớn với nhiều kỳ vọng và sự phó thác như thời điểm này. Chúng ta nắm bắt cơ hội và hạn chế những gì là tiêu cực, rủi ro sẽ xuất hiện. Hội nghị này phải cùng trao đổi cả kinh nghiệm và tâm thế để làm sao nắm bắt cơ hội, hoàn thành được sứ mệnh, trách nhiệm với đất nước một cách an toàn, vẻ vang", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Đất nước đứng trước yêu cầu phát triển bứt phá để gia nhập vào các quốc gia phát triển. Càng tư duy, tính toán, thì mọi ngả đường của tư duy đều dẫn đến việc không thể không phát triển giáo dục.
