Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, Bộ Tư pháp đang chủ trì sửa đổi Luật Giám định tư pháp, trong đó có nội dung liên quan đến việc sắp xếp lại hệ thống pháp y. Bộ Tư pháp đã có Công văn số 5504/BTP-BTTP đề nghị Bộ Y tế nghiên cứu, đề xuất phương án tổ chức phù hợp.
Dự thảo Luật sửa đổi quy định: ngoài Viện Pháp y quốc gia (Bộ Y tế), Viện Pháp y quân đội (Bộ Quốc phòng) và Trung tâm giám định pháp y (Bộ Công an), thì các Trung tâm pháp y tỉnh, thành phố trực thuộc Sở Y tế sẽ được thành lập trên cơ sở nhu cầu và điều kiện thực tế.
Trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự, các phòng kỹ thuật hình sự thuộc công an tỉnh, thành phố cũng có thể được giao nhiệm vụ giám định pháp y tử thi và thương tích.
Trên cơ sở đó, Bộ Y tế đưa ra hai phương án mô hình tổ chức giám định pháp y tại địa phương, đề nghị các địa phương và bộ, ngành liên quan cho ý kiến lựa chọn. Văn bản góp ý gửi về Bộ trước ngày 5/10/2025 để tổng hợp, báo cáo.
| Phương án | Nội dung |
| Phương án 1: Giữ nguyên mô hình theo Luật Giám định tư pháp 2012 | - Tổ chức thực hiện tại địa phương: Trung tâm Pháp y trực thuộc Sở Y tế: Thực hiện giám định pháp y tử thi và giám định pháp y thương tích. Bộ phận pháp y thuộc Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh: Thực hiện giám định pháp y tử thi. - Ưu điểm: Sau khi sáp nhập tỉnh/thành, nguồn lực (nhân lực, cơ sở vật chất, kinh phí) tại ngành Y tế và Công an tăng tối thiểu gấp đôi, thuận lợi cho việc tiếp nhận, thực hiện trưng cầu. Hệ thống giám định pháp y duy trì ổn định, phù hợp sau khi đã thực hiện chia tách, sáp nhập trước ngày 01/7/2025. - Hạn chế: Việc tồn tại song song 02 tổ chức cùng thực hiện giám định pháp y có thể dẫn đến lãng phí nguồn lực, nhất là ở những địa phương có ít vụ việc giám định hàng năm. |
| Phương án 2: Theo dự thảo Luật Giám định tư pháp (sửa đổi) | - Tổ chức thực hiện tại địa phương: Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố căn cứ nhu cầu thực tế để quyết định thành lập Trung tâm Pháp y trực thuộc Sở Y tế. Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Công an tỉnh: Thực hiện giám định pháp y tử thi và giám định thương tích. - Ưu điểm: Trao quyền chủ động cho địa phương trong việc quyết định mô hình tổ chức phù hợp. - Hạn chế: Có thể dẫn đến sự không thống nhất trên toàn quốc nếu mỗi địa phương quyết định khác nhau. Ở địa phương không thành lập Trung tâm Pháp y, khi xảy ra nhiều vụ việc có thể không đáp ứng kịp thời hoặc phải gửi đi nơi khác, phát sinh thêm chi phí và khó khăn. Nếu cả pháp y ngành Y tế và ngành Công an cùng thực hiện giám định tử thi và thương tích, tình trạng lãng phí nguồn lực sẽ tiếp tục diễn ra (nhiều Trung tâm Pháp y hiện nay mỗi năm chỉ giám định dưới 50 ca tử thi). |
