Tối 24/4, tỉnh Cà Mau tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt cho đường Hồ Chí Minh trên biển (điểm Bến Vàm Lũng - huyện Ngọc Hiển).
Đây là 1 trong 4 bến chính tiếp nhận vũ khí từ miền Bắc vào miền Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ.
Đầu năm 1960, cùng với phong trào Ðồng Khởi, Bến Tre, phong trào cách mạng của các tỉnh Nam bộ chuyển mạnh lên thế tiến công và trở thành cao trào Đồng Khởi rộng khắp.
Để đáp ứng yêu cầu vận chuyển vũ khí, hàng hóa chi viện cho chiến trường Nam bộ và Nam Trung bộ, tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển ra đời.
Đêm 11/10/1962, chiếc tàu gỗ đầu tiên của tuyến đường huyền thoại Hồ Chí Minh trên biển đã khởi hành, tiến về Nam.
Trải qua nhiều khó khăn, gian khổ, ngày 16/10/1962, tàu cập bến Vàm Lũng (Cà Mau), chở theo 30 tấn vũ khí từ hậu phương miền Bắc chuyển đến chiến trường miền Nam an toàn.
Chuyến tàu của “Đoàn tàu không số” đã khai thông tuyến vận tải chiến lược trên biển vào bến Vàm Lũng, đã đi vào lịch sử là bến đầu tiên đón nhận tàu không số của con đường huyền thoại Hồ Chí Minh trên biển.
Tính đến cuối năm 1970, Cà Mau đã tiếp đón tổng cộng 76 chuyến tàu với hơn 4.200 tấn vũ khí, đạn dược từ tiền tuyến lớn miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam.
Số lượng tàu cập bến ở Cà Mau (chủ yếu Bến Vàm Lũng) chiếm hơn 50% lượt tàu "không số", trực tiếp góp phần cùng các lực lượng vũ trang giành nhiều thắng lợi oanh liệt, qua đó làm nên đại thắng Mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Với giá trị, ý nghĩa lịch sử đặc biệt, ngày 10/11/2010, di tích Bến Vàm Lũng thuộc tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển đã được công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.
Ngày 26/11/2024 Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt đường Hồ Chí Minh trên biển cho các địa phương: TP Hải Phòng (xuất bến) và các tỉnh Phú Yên, Bà Rịa - Vũng Tàu, Cà Mau (mở bến).
Theo ông Nguyễn Minh Luân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, tỉnh hiện có 55 di tích được công nhận, trong đó có 11 di tích quốc gia. Di tích đường Hồ Chí Minh trên biển tại bến Vàm Lũng là di tích quốc gia đặc biệt đầu tiên của tỉnh được công nhận. Điều này mang ý nghĩa tinh thần rất lớn trong việc giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ; tiếp thêm sức mạnh để Đảng bộ tỉnh tiếp tục phấn đấu để hoàn thành tốt các nhiệm đề ra trong năm 2025 và những năm tiếp theo.
Trong khuôn khổ tổ chức lễ đón nhận bằng Di tích quốc gia đặc biệt đường Hồ Chí Minh trên biển, tỉnh Cà Mau đã tổ chức nghi thức dâng hoa tri ân các anh hùng liệt sĩ tại cửa biển Vàm Lũng và dâng hương tại tượng đài di tích bến Vàm Lũng, tặng quà cho các hộ gia đình có công mở đường Hồ Chí Minh trên biển.
