Có lẽ giờ đây giá trị của chúng đã ngang ngửa với đồng nickel, khi Bộ Tài chính Mỹ bắt đầu thực hiện đề xuất của Tổng thống Donald Trump về việc ngừng sản xuất đồng xu penny.
Hồi tháng trước, Bộ Tài chính Mỹ đã đặt đơn hàng cuối cùng cho các phôi kim loại dùng để đúc đồng xu penny. Đây là bước đi được khởi động từ tháng Hai, dựa trên ý kiến của Tổng thống Donald Trump.
Ông cho rằng chi phí để sản xuất mỗi đồng xu penny đã vượt quá 3 xu, mà cụ thể là 3,69 xu theo số liệu từ Cục Đúc tiền Hoa Kỳ.
Khi số phận của đồng xu penny dần khép lại, nhiều câu hỏi được đặt ra: Điều này sẽ ảnh hưởng thế nào đến người tiêu dùng và các nhà sưu tập? Liệu những đồng xu penny cuối cùng có trở nên giá trị? Dưới đây là những phân tích từ các chuyên gia.
Đồng xu penny có tăng giá trị khi Mỹ ngừng sản xuất?
Khả năng này rất khó xảy ra. Theo báo cáo thường niên của Cục Đúc tiền Hoa Kỳ, trong năm 2024, nước này đã sản xuất khoảng 3,2 tỷ đồng xu penny. Dự kiến, hàng tỷ đồng xu penny khác cũng sẽ ra đời trong năm 2025.
Ông John Feigenbaum, nhà xuất bản bảng giá xu hiếm Greysheet và giám đốc điều hành của Hiệp hội Các nhà nghiên cứu tiền xu chuyên nghiệp (PNG) chia sẻ với USA TODAY rằng: “Xét về mặt thống kê, không có cơ sở nào cho thấy chúng sẽ trở nên giá trị hơn”.
Ông Feigenbaum so sánh số phận của đồng xu penny với đồng xu kỷ niệm 200 năm của Mỹ vào năm 1976.
Ông giải thích: “Vào thời điểm đó, mọi người đều tích trữ chúng, đến mức bạn khó tìm thấy đồng xu kỷ niệm 200 năm trong tiền lẻ. Nhưng giờ đây, nhiều người sở hữu những túi đầy đồng xu ấy, và chúng vẫn chỉ đáng giá 25 xu”.
Tuy nhiên, ông cũng nhận định rằng đồng xu penny năm 2025 có thể mang một giá trị khác, đó là trở thành điểm khởi đầu cho những người mới sưu tập tiền xu.
Ông nói: “Việc này chắc chắn sẽ làm tăng nhu cầu đối với các đồng xu penny Lincoln khác, chẳng hạn như những đồng có từ năm 1909”.
Đồng xu penny Lincoln, ra mắt lần đầu với hình ảnh của vị tổng thống thứ 16 của Mỹ vào năm đó, đã có một hành trình dài và đáng chú ý, theo đánh giá của ông Feigenbaum.
Ông Feigenbaum gợi ý rằng các bậc phụ huynh có thể mua sách sưu tập đồng xu penny Lincoln, chẳng hạn từ Nhà xuất bản Whitman - đơn vị cũng phát hành Greysheet - để cùng con cái tìm hiểu về lịch sử nước Mỹ, về Tổng thống Abraham Lincoln và ý nghĩa của các thiết kế trên đồng xu.
Có nên tích trữ đồng xu năm 2025?
Câu trả lời là không, nếu bạn kỳ vọng chúng sẽ tăng giá trị. Ông Feigenbaum khẳng định rằng những thông tin sai lệch về giá trị của đồng xu penny năm 2025 có thể xuất hiện, tương tự như những lầm tưởng về đồng xu penny Lincoln có tai lúa mì trước đây.
Ông nhấn mạnh: “Chúng sẽ không trở nên giá trị hơn”. Là người ủng hộ việc loại bỏ đồng xu penny, ông cho rằng đây không phải là cơ hội đầu tư.
Thay vào đó, ông khuyên mọi người nên tận dụng thời điểm này để đổi những đồng xu đang nằm im trong cốc hoặc heo đất tại ngân hàng hoặc máy Coinstar. Theo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, mỗi gia đình trung bình ở Mỹ đang giữ khoảng 60 đến 90 đô la dưới dạng tiền xu.
Các chuyên gia cho rằng người dân không nên đặt quá nhiều hy vọng vào điều này.
Loại bỏ đồng xu penny có giúp Mỹ tiết kiệm chi phí?
Có thể, nhưng không hoàn toàn chắc chắn. Theo số liệu từ Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE), việc ngừng sản xuất đồng xu penny sẽ giúp tiết kiệm hơn 179 triệu đô la tiền thuế của người dân.
Cục Đúc tiền Hoa Kỳ cũng ước tính rằng chi phí nguyên liệu sẽ giảm 56 triệu đô la, chưa kể các khoản tiết kiệm khác từ việc cải thiện hiệu quả sản xuất, theo thông tin từ CNBC.
Ông Raymond Robertson, giám đốc Viện Mosbacher về Thương mại, Kinh tế và Chính sách Công tại Trường Bush về Chính phủ và Dịch vụ Công của Đại học Texas A&M, cho biết trong một thông cáo báo chí: “Mỗi đồng xu penny mà chính phủ Mỹ sản xuất thực chất đang khiến chúng ta lỗ vốn. Đây là một khoản chi phí ròng đối với ngân sách liên bang”.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra một thách thức: Khi không còn đồng xu penny, người tiêu dùng có thể phụ thuộc nhiều hơn vào đồng xu nickel, vốn có chi phí sản xuất cao hơn, lên tới 13,78 xu theo Cục Đúc tiền Hoa Kỳ.
Ông Robertson nhận định: “Nếu sản xuất thêm đồng xu nickel, chi phí của chính phủ thậm chí còn tăng lên. Vì vậy, chưa thể khẳng định chính phủ sẽ tiết kiệm được bao nhiêu khi loại bỏ đồng xu penny”.
Một dự luật mang số hiệu H.R. 1270, được trình lên Hạ viện Mỹ - cơ quan có thẩm quyền quyết định loại bỏ một loại tiền tệ - cũng đề xuất ngừng sản xuất cả đồng xu nickel.
Việc ngừng sản xuất đồng xu penny ảnh hưởng thế nào đến giá cả?
Hiện chưa có thời gian cụ thể để điều chỉnh giá theo đơn vị 5 xu, tức là làm tròn tất cả các mức giá kết thúc bằng 49 hoặc 99 xu đến mức gần nhất với 5 xu do thiếu đồng xu penny.
Tuy nhiên, điều này có thể sẽ xảy ra, theo ông Bill Maurer, trưởng khoa Trường Khoa học Xã hội tại Đại học California, Irvine, và giám đốc Viện Tiền tệ, Công nghệ và Hòa nhập Tài chính của UCI.
Ông Maurer giải thích rằng khi các cửa hàng và nhà bán lẻ không còn đủ đồng xu penny để trả lại tiền lẻ, họ sẽ phải làm tròn giá lên hoặc xuống, theo thông tin từ Bộ Tài chính Mỹ được Wall Street Journal đăng tải.
Trong ngắn hạn, các thương nhân có thể giữ nguyên mức giá hiện tại. Nhưng đối với 18% đến 20% người Mỹ phụ thuộc vào tiền mặt, họ có thể phải trả giá cao hơn khi giá được làm tròn lên theo đơn vị 5 xu.
Ông Maurer chia sẻ với USA TODAY: “Nếu bạn dùng tiền mặt, giá sẽ được làm tròn lên. Điều này đặc biệt bất lợi cho những người có thu nhập thấp”.
Trên thế giới, các quốc gia như Úc, Canada và New Zealand đã loại bỏ đồng xu mệnh giá thấp với kết quả khác nhau: một số giá được làm tròn lên, số khác lại giảm xuống, theo Money.com.
Ông Maurer nhấn mạnh rằng khi quá trình loại bỏ tiền xu và tiền giấy tiếp diễn, Mỹ sẽ cần xây dựng một hệ thống thanh toán kỹ thuật số công cộng để đảm bảo mọi người, bất kể mức thu nhập, đều có thể sử dụng.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng việc từ bỏ tiền tệ vật lý sẽ làm mất đi một phương án dự phòng quan trọng trong hệ thống tài chính, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp hoặc thảm họa.
Ông nói: “Càng phụ thuộc vào thanh toán không dùng tiền mặt, chúng ta càng dễ gặp rủi ro khi xảy ra sự cố, bởi một hệ thống tiền mặt hoạt động tốt là điều cần thiết”.
