Đây là thời điểm hành tinh trải qua một trong những giai đoạn nóng nhất từng ghi nhận. Ngay cả khi loài người dừng phát thải khí nhà kính từ hôm nay, điều đó cũng không đủ để cứu vãn tình hình.
Nhóm nghiên cứu quốc tế do Đại học Bristol dẫn đầu đã sử dụng mô phỏng khí hậu siêu máy tính để phác họa một viễn cảnh chết chóc: nhiệt độ trên Trái đất có thể vượt ngưỡng 50°C, thậm chí lên tới 70°C ở một số khu vực – mức mà không một loài động vật có vú nào có thể chịu đựng nổi trong thời gian dài.
Nhiệt độ cao kèm độ ẩm sẽ khiến cơ thể không thể thoát nhiệt qua mồ hôi – cơ chế sống còn để duy trì sự sống.
Nguyên nhân chính được xác định là ba yếu tố hủy diệt cùng lúc: thứ nhất là sự hình thành siêu lục địa Pangea Ultima, thứ hai là ánh sáng mặt trời gia tăng theo thời gian, và thứ ba là lượng CO₂ tăng vọt do phun trào núi lửa.
Khi các lục địa hợp nhất thành một khối đất khổng lồ – gọi là Pangea Ultima – hiệu ứng lục địa sẽ khiến các khu vực đất liền nóng lên cực độ do thiếu ảnh hưởng điều hòa của đại dương. Cộng với mặt trời ngày càng sáng và hoạt động địa chất giải phóng CO₂ liên tục, hiệu ứng nhà kính sẽ bùng nổ, đẩy Trái đất vào trạng thái hỏa ngục.
Dự báo cho thấy nồng độ CO₂ trong khí quyển có thể vượt mức 600 ppm, ngay cả trong điều kiện lý tưởng là con người ngừng đốt nhiên liệu hóa thạch từ hôm nay. Nếu con người tiếp tục phát thải như hiện nay, sự tuyệt chủng có thể đến sớm hơn nhiều, theo Giáo sư Benjamin Mills từ Đại học Leeds.
Trong kịch bản đó, chỉ khoảng 8–16% diện tích đất có thể tạm thời còn đủ điều kiện sống, nhưng điều kiện cực đoan như thiếu nước, nhiệt độ cao, và đất đai hoang hóa khiến sự sống rất khó duy trì. Các loài động vật có vú – bao gồm cả con người – được dự đoán sẽ là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất vì giới hạn sinh lý của cơ thể không cho phép thích nghi với kiểu thời tiết như vậy.
Tiến sĩ Alexander Farnsworth, tác giả chính của nghiên cứu, nhận định: “Chúng ta đang đối mặt với viễn cảnh Trái đất trở thành nơi không thể sống nổi – không có nước, không có thức ăn, và nhiệt độ vượt ngưỡng chịu đựng sinh học. Đó sẽ là một hành tinh chết”.
Dù đây là kịch bản cho tương lai xa, nghiên cứu vẫn đưa ra một cảnh báo hiện tại: biến đổi khí hậu ngày nay không chỉ là vấn đề ngắn hạn. Những gì con người làm hôm nay có thể định hình khả năng sống sót của hành tinh này trong hàng triệu năm tới.
Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng, ngay cả khi không có con người, các quá trình địa chất tự nhiên cũng đủ sức “reset” hành tinh. Nhưng nếu con người tiếp tục góp phần tăng CO₂ như hiện nay, việc Trái đất “reset” sẽ đến nhanh hơn, dữ dội hơn và không chừa lại bất kỳ ai.
