Ukraine sở hữu các cơ sở lưu trữ ngầm khí đốt lớn nhất châu Âu. Vào năm 2023, quốc gia này đã cung cấp cho các công ty EU không gian có giá trị để lưu trữ lượng khí đốt dư thừa của họ trước mùa đông.
Nhưng sau cuộc tấn công của Nga vào mùa xuân nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, bao gồm các cơ sở bơm để lưu trữ khí đốt, khối lượng của châu Âu trong tháng 6 và tháng 7 đã giảm xuống chỉ còn một phần mười so với cùng kỳ năm ngoái.
Các công ty châu Âu lo ngại các cuộc tấn công của Nga sẽ hạn chế quyền tiếp cận các cơ sở lưu trữ khí đốt ngầm của Ukraine. Ảnh: Bloomberg.
"Các cuộc tấn công liên tục của Nga vào các cơ sở lưu trữ của Ukraine làm tăng rủi ro lưu trữ khí đốt", Marco Saalfrank, người đứng đầu bộ phận giao dịch thương mại của châu Âu tại tập đoàn năng lượng Axpo cho biết.
Các cơ sở lưu trữ khí đốt ở EU chỉ có thể chứa tối đa khoảng 100 tỷ m3 khí đốt tự nhiên, so với nhu cầu hàng năm trong khối là từ 350 bcm đến 500 bcm, tùy thuộc vào thời tiết và các điều kiện khác.
Năm ngoái, Ukraine đã cung cấp thêm khoảng 10 bcm công suất lưu trữ và các thực thể châu Âu đã lưu trữ hơn 2 bcm trước những tháng mùa đông, vì quốc gia này đã đưa ra các ưu đãi như thuế lưu trữ giá rẻ.
Nhưng năm nay, lượng cung cấp ít hơn, ngay cả khi các cơ sở lưu trữ của EU đã đầy 86% — mức cao nhất trong năm nay, theo Cơ sở hạ tầng khí đốt châu Âu.
Các công ty châu Âu chỉ gửi 15,4 triệu m3 và 51,9 triệu m3 vào tháng 6 và tháng 7, so với 102,7 triệu m3 và 586,6 m3 trong những tháng đó vào năm ngoái, theo dữ liệu từ Argus.
Trong khi các bồn chứa khí thực tế nằm sâu dưới lòng đất, giúp chúng an toàn trước các cuộc tấn công, thì thiệt hại đối với các cơ sở trên mặt đất được sử dụng để bơm khí vào và ra khỏi kho là một rủi ro đáng kể mà các thương nhân lo ngại.
Công ty năng lượng nhà nước Naftogaz cho biết "một số cuộc tấn công" đã xảy ra vào tháng 3 và tháng 4 vào cơ sở hạ tầng trên mặt đất. Tuy nhiên, họ đã tiến hành sửa chữa.
Oleksiy Chernyshov, Tổng giám đốc điều hành của Naftogaz khẳng định "không có vấn đề gì, chúng tôi vẫn hoạt động bơm và rút khí đốt bình thường”.
Ukraine rất muốn các thương nhân châu Âu tiếp tục sử dụng cơ sở hạ tầng khí đốt của mình, một phần vì điều này mang lại nguồn thu đáng kể cho nền kinh tế bị chiến tranh tàn phá của nước này.
Tuy nhiên, Natasha Fielding, giám đốc định giá khí đốt châu Âu tại Argus cho biết "trừ khi có thêm một số ưu đãi, nếu không thì khó có thể thấy" các thương nhân châu Âu quay trở lại.
Năm ngoái, EU đã đàm phán với các ngân hàng về việc cung cấp bảo hiểm để trang trải các rủi ro nhưng kể từ đó, các cuộc đàm phán đã thất bại.
Một quan chức cấp cao của EU cho biết các cuộc tấn công gia tăng đã khiến những cân nhắc như vậy trở nên khó khăn.
Ukraine có thể kiếm được khoảng 200 triệu euro từ các thương nhân châu Âu lưu trữ khí đốt, nhưng khoản bảo lãnh đối ứng sẽ cần đạt tới 1 tỷ euro, vị quan chức này cho biết.
Điệp Nguyễn (Theo FT)
