Các tòa soạn tìm lời giải trong không gian phát triển mới: Không để báo chí đơn độc trước AI

(CLO) Tại Phiên thứ hai với chủ đề “Kinh nghiệm thực tế của các tòa soạn từ việc khai mở các cơ hội trong không gian phát triển mới” của Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026, các nhà quản lý, lãnh đạo cơ quan báo chí tập trung chia sẻ những bài toán thực tế về tài chính, công nghệ, nhân lực, bảo vệ bản quyền và đổi mới phương thức tiếp cận độc giả.

Từ bài toán tài chính đến yêu cầu chuyển đổi

Phát biểu tại phiên thảo luận, Tổng Biên tập Báo Nông thôn Ngày nay/Điện tử Dân Việt Nguyễn Văn Hoài cho rằng bên cạnh việc nói về cơ hội, các cơ quan báo chí cần nhìn thẳng vào những thách thức đang hiện hữu. Trong đó, vấn đề tài chính đang là một trong những khó khăn lớn đối với các cơ quan báo chí tự chủ.

Theo ông Nguyễn Văn Hoài, khi nguồn lực tài chính còn hạn chế, các tòa soạn khó có thể đồng thời đầu tư cho nhân lực chất lượng cao, công nghệ, chuyển đổi số và ứng dụng AI trong quy trình sản xuất nội dung.

ong-nguyen-van-hoai.jpg
Tổng Biên tập Báo Nông thôn Ngày nay/Điện tử Dân Việt Nguyễn Văn Hoài

“Chúng ta không thể bàn được câu chuyện phát triển nhân lực chất lượng cao, công nghệ, chuyển đổi số, kể cả áp dụng AI vào quy trình sản xuất của tòa soạn nếu thiếu nguồn lực tài chính", ông Nguyễn Văn Hoài chia sẻ.

Ông cho rằng với những cơ quan báo chí phải tự chủ, việc bảo đảm nguồn lực để vừa duy trì hoạt động, vừa thực hiện nhiệm vụ chính trị là bài toán cần được quan tâm. Cùng với đó, việc triển khai quy hoạch báo chí cũng cần được làm rõ để các cơ quan báo chí có cơ sở xây dựng chiến lược phát triển dài hạn.

Theo Tổng Biên tập Báo Nông thôn Ngày nay/Điện tử Dân Việt, khi chưa rõ mô hình tổ chức và định hướng trong tương lai, các tòa soạn sẽ khó đưa ra quyết định về đầu tư công nghệ, chuyển đổi số, tuyển dụng và đào tạo nhân lực.

Tuy nhiên, từ thực tiễn hoạt động, ông Nguyễn Văn Hoài cũng nhìn nhận không gian phát triển mới đang mở ra nhiều cơ hội cho báo chí.

Ông cho biết Báo Điện tử Dân Việt đã chủ động xoay trục, thay đổi sản phẩm và cách tiếp cận độc giả. Lượng lượt xem hiện đạt khoảng 20-30 triệu lượt/ngày. Bên cạnh hoạt động báo chí truyền thống, tổ chức sự kiện cũng được xác định là một hướng phát triển mới.

Doanh thu từ sự kiện của đơn vị năm 2024 đóng góp khoảng 15% và năm 2025 tăng lên khoảng 30%. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Hoài lưu ý hoạt động này đòi hỏi chi phí lớn nên tỷ suất lợi nhuận không cao. Dù vậy, đây vẫn là một nguồn doanh thu cần được khai thác trong bối cảnh các cơ quan báo chí phải tìm kiếm mô hình phát triển mới.

Một kinh nghiệm khác được ông chia sẻ là tăng cường vai trò kết nối, tham mưu xây dựng các chương trình truyền thông chính sách giữa cơ quan báo chí với các bộ, ngành, địa phương. Theo ông, khi cơ quan báo chí tham gia ở vai trò tư vấn, xây dựng chương trình truyền thông tổng thể thay vì chỉ thực hiện từng hợp đồng truyền thông đơn lẻ, giá trị hợp tác có thể được nâng lên đáng kể.

Không để báo chí đơn độc trước AI

Từ góc độ một cơ quan báo chí lớn, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh - Truyền hình TP.HCM, Tổng Biên tập Báo Tuổi Trẻ Trần Xuân Toàn cho rằng trong bối cảnh công nghệ và hành vi độc giả thay đổi nhanh, các cơ quan báo chí không chỉ cần nhận diện khó khăn mà còn phải tìm ra những giải pháp cụ thể để gia tăng lượng người dùng, định danh và giữ chân độc giả.

1790329095260-2310656757282579437-g1782300426143675968-cecafe8c204d4d702bb197d643a0cc86.jpg
Ông Trần Xuân Toàn phát biểu tại Diễn đàn.

Từ thực tế của Báo Tuổi Trẻ, ông Trần Xuân Toàn cho biết lượng độc giả tiếp cận báo điện tử từ các nguồn trực tiếp, tìm kiếm và mạng xã hội đều có xu hướng giảm. Điều này đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách thức tiếp cận công chúng.

Ông đưa ra 3 kiến nghị. Thứ nhất, Hội Nhà báo Việt Nam nên xây dựng báo cáo định kỳ về xu hướng báo chí thế giới và xu hướng độc giả trong nước, quốc tế, qua đó giúp các cơ quan báo chí có thêm cơ sở tham khảo trong xây dựng chiến lược.

Thứ hai, cần sớm có cơ chế để các nền tảng AI trả phí khi khai thác, sử dụng nội dung báo chí. Theo ông, hiện nhiều nội dung báo chí được các nền tảng AI trích dẫn, sử dụng nhưng cơ quan báo chí chưa có vị thế đủ mạnh để thương lượng và chưa nhận được khoản phí tương xứng.

Từ đó, ông đề xuất Hội Nhà báo Việt Nam có thể đóng vai trò đầu mối tập hợp các cơ quan báo chí, xây dựng cơ chế chung và đại diện đàm phán với các nền tảng AI, qua đó nâng cao vị thế của báo chí trong bảo vệ và khai thác giá trị nội dung.

Ông Trần Xuân Toàn đồng thời đề nghị tăng cường chế tài đối với các trang thông tin điện tử, nền tảng số tự ý khai thác, biến nội dung báo chí thành video hoặc các sản phẩm khác để thu lợi mà không trả phí cho cơ quan báo chí.

Thứ ba là bài toán nhân lực. Theo ông, chuyển đổi số không đơn thuần là đầu tư công nghệ mà còn là thay đổi tư duy, thói quen và phương thức làm báo. Vì vậy, các cơ quan báo chí cần được hỗ trợ đào tạo chuyên sâu về công nghệ, AI và báo chí số.

Hình thành liên minh báo chí để bảo vệ nội dung

Đồng quan điểm về yêu cầu bảo vệ nội dung báo chí trước sự phát triển của AI, Tổng Biên tập VnExpress Phạm Văn Hiếu cho rằng các cơ quan báo chí không nên đơn độc xử lý vấn đề này.

Ông cho biết VnExpress đã thực hiện một số giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế hệ thống AI truy cập và khai thác nguồn tin của báo. Sau khi triển khai, lượng lượt xem và người dùng giảm khoảng 4%. Tuy nhiên, ông cho rằng đây là một lựa chọn cần thiết để bảo vệ thương hiệu và nội dung của cơ quan báo chí.

1790331198900-2310656757282579437-2310656757282579437-15a5cb9dae9994822c238e93d2cffb2f.jpg
Tổng Biên tập VnExpress Phạm Văn Hiếu phát biểu.

Theo ông Phạm Hiếu, nếu chỉ một cơ quan báo chí thực hiện thì hiệu quả sẽ hạn chế. Vì vậy, Hội Nhà báo Việt Nam có thể xem xét hình thành một liên minh giữa các cơ quan báo chí để cùng xây dựng giải pháp, hạn chế việc AI tự động quét, truy xuất và khai thác nội dung.

Tổng Biên tập VnExpress cũng đề cập một vấn đề khác là cách tổ chức trang chủ của báo điện tử. Theo ông, mô hình “trang nhất” cố định đang đứng trước yêu cầu thay đổi khi thói quen tiếp nhận thông tin của độc giả ngày càng phân hóa.

Thay vì một trang chủ giống nhau cho tất cả người đọc, AI có thể hỗ trợ cá nhân hóa nội dung, để mỗi độc giả được tiếp cận những thông tin phù hợp với nhu cầu và sở thích. “Trang nhất” khi đó không còn nhất thiết là một cấu trúc cố định mà có thể trở thành không gian nội dung được cá nhân hóa theo từng nhóm, thậm chí từng người dùng.

Ông Phạm Hiếu cũng đánh giá cao ý tưởng xây dựng nền tảng công nghệ dùng chung cho các cơ quan báo chí. Theo ông, một nền tảng ở quy mô quốc gia, tích hợp công cụ đo lường, phân tích dữ liệu và đánh giá hành vi độc giả có thể giúp các cơ quan báo chí, đặc biệt những đơn vị không có đội ngũ công nghệ lớn, tiếp cận tốt hơn với các công cụ hiện đại.

Đầu tư công nghệ nhưng phải giữ bản sắc

Đánh giá các ý kiến tại phiên thảo luận, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh cho rằng việc xây dựng dữ liệu về xu hướng báo chí và độc giả là cần thiết, song các khảo sát cần được thực hiện bài bản hơn, có sự tham gia đầy đủ của các loại hình báo chí.

Ông cho biết Hội Nhà báo Việt Nam đang có kế hoạch xây dựng một trung tâm nghiên cứu theo hướng không phải là một bộ máy cứng, mà tập hợp những người có tâm huyết, chuyên môn để nghiên cứu các xu hướng mới của báo chí.

Về đề xuất đào tạo nhân lực, ông Lê Quốc Minh cho biết Hội Nhà báo Việt Nam mỗi năm tổ chức khoảng 100 khóa đào tạo. Tuy nhiên, định hướng thời gian tới là đào tạo sát hơn với nhu cầu thực tế của các tòa soạn, trong đó chú trọng những lĩnh vực mới như AI và công nghệ số.

1790328163258-20193223794054587-g1782300426143675968-5e0c920ebd5efe159f821f5af9c1eed3.jpg
Ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh mục tiêu hướng tới là tạo ra cơ chế để các nền tảng AI có thể khai thác những nội dung báo chí chính thống nhưng phải có trách nhiệm...

Liên quan đến việc bảo vệ nội dung trước AI, ông Lê Quốc Minh cho rằng hai hướng cơ bản hiện nay là ngăn chặn việc khai thác nội dung hoặc yêu cầu các nền tảng phải trả phí. Mỗi phương án đều có những ưu điểm và bất cập riêng.

Nếu các cơ quan báo chí ngăn chặn hoàn toàn việc AI truy cập nội dung, các hệ thống AI có thể thiếu nguồn thông tin chính thống và người dùng có nguy cơ tiếp cận những nội dung không chính xác. Ngược lại, nếu cho phép khai thác, vấn đề bản quyền và lợi ích kinh tế của cơ quan báo chí cần được bảo đảm.

Theo ông, mục tiêu hướng tới là tạo ra cơ chế để các nền tảng AI có thể khai thác những nội dung báo chí chính thống nhưng phải có trách nhiệm và cơ chế phù hợp với quyền lợi của các cơ quan báo chí.

Đối với xu hướng cá nhân hóa nội dung, ông Lê Quốc Minh cho rằng đây là hướng phát triển khó đảo ngược. Thay vì sắp xếp nội dung theo các chuyên mục truyền thống như chính trị, kinh tế, văn hóa, các tòa soạn sẽ ngày càng có khả năng đưa đến mỗi độc giả những nội dung phù hợp với nhu cầu riêng. Ông cho biết Báo Nhân Dân cũng đang chủ động nghiên cứu, xây dựng nền tảng báo chí số theo xu hướng này.

Từ những chia sẻ tại phiên thảo luận, có thể thấy không gian phát triển mới đang mở ra đồng thời cả cơ hội và thách thức đối với báo chí. Công nghệ, AI, dữ liệu và các mô hình kinh doanh mới có thể tạo thêm dư địa phát triển, nhưng cũng đặt ra những vấn đề về tài chính, bản quyền, nhân lực và khả năng giữ chân độc giả.

Trong bối cảnh đó, các cơ quan báo chí không chỉ cần đầu tư cho công nghệ mà còn phải củng cố năng lực sản xuất nội dung có giá trị riêng. Bởi, bài toán đặt ra với báo chí trong giai đoạn mới không chỉ là chạy theo công nghệ, mà là tìm được cách kết hợp công nghệ với năng lực sáng tạo, bản sắc và giá trị riêng của báo chí; đồng thời tăng cường liên kết giữa các tòa soạn để cùng giải quyết những vấn đề vượt quá khả năng của từng đơn vị riêng lẻ.

Xem thêm

Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình: Đưa đạo đức nghề báo từ quy định vào thực tiễn

Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình: Đưa đạo đức nghề báo từ quy định vào thực tiễn

(NB&CL) Sự biến đổi của môi trường truyền thông đặt ra yêu cầu ngày càng cao về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của người làm báo. Tại Ninh Bình, Hội Nhà báo tỉnh triển khai nhiều giải pháp từ giáo dục, bồi dưỡng đến kiểm tra, giám sát và xây dựng môi trường văn hóa báo chí, hướng tới việc đưa các chuẩn mực nghề nghiệp trở thành yêu cầu thực chất trong hoạt động của mỗi hội viên.

Báo chí Quảng Ninh đưa kỹ năng sản xuất video ngắn vào tiêu chí đánh giá người làm báo

Báo chí Quảng Ninh đưa kỹ năng sản xuất video ngắn vào tiêu chí đánh giá người làm báo

(CLO) Lớp tập huấn “Kỹ năng sản xuất video ngắn trên mạng xã hội” do Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức đã giúp học viên thực hành quy trình sản xuất video ngắn, từ xây dựng kịch bản đến quay, dựng và hoàn thiện sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh thúc đẩy phát triển nội dung số, đưa sản phẩm báo chí số vào tiêu chí đánh giá người làm báo.

Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I: Đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, nhân văn, bứt phá trong kỷ nguyên số

Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I: Đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, nhân văn, bứt phá trong kỷ nguyên số

(CLO) Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2031, mở ra chặng đường phát triển mới với yêu cầu xây dựng đội ngũ người làm báo bản lĩnh, chuyên nghiệp, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát huy vai trò báo chí trong đồng hành cùng sự phát triển của địa phương.

Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan thăm và làm việc

Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan thăm và làm việc

(CLO) Chiều 26/10, tại Hà Nội, Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan gồm 7 thành viên, do bà Norrinee Ruangnoo, Chủ tịch Liên đoàn Báo chí Thái Lan (CTJ), Chủ tịch Hội Nhà báo Thái Lan (TJA), Phó Thư ký tòa soạn Báo Matichon, Trưởng đoàn đại biểu thăm và làm việc tại Việt Nam từ ngày 26 đến 30/10/2026.

Hội Nhà báo cần mở rộng môi trường thực hành, kết nối và phát triển đội ngũ trẻ

Hội Nhà báo cần mở rộng môi trường thực hành, kết nối và phát triển đội ngũ trẻ

(NB&CL) Trước sức ép chuyển đổi mô hình tòa soạn, trí tuệ nhân tạo và phương thức sản xuất nội dung mới, nhà báo Nguyễn Hoàng Nguyên, Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, cho rằng đầu tư xây dựng đội ngũ nhà báo trẻ chất lượng là nhiệm vụ hàng đầu. Từ thực tiễn đào tạo tại Tuổi Trẻ, ông kiến nghị Hội Nhà báo TP. HCM tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ số, mở rộng môi trường thực hành và xây dựng cơ chế hỗ trợ phát triển đội ngũ kế cận.

Phát động viết bài cho sách kỷ niệm 81 năm Báo Công Thương

Phát động viết bài cho sách kỷ niệm 81 năm Báo Công Thương

(CLO) Ngày 20/10, Báo Công Thương ban hành kế hoạch phát động viết bài cho cuốn sách “Chở tin trên con tàu Công Thương”, nhằm lưu giữ những kỷ niệm, câu chuyện nghề nghiệp của các thế hệ người làm báo, đồng thời bồi đắp niềm tự hào và trách nhiệm với truyền thống 81 năm của tờ báo.

Khai trương giao diện mới của Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia 2026

Khai trương giao diện mới của Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia 2026

Ngày 16/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10, Báo Nhân Dân phối hợp Bộ Công thương và đối tác VCCorp chính thức ra mắt giao diện mới Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia Việt Nam trên Báo Nhân Dân tại địa chỉ https://thuonghieuquocgia.nhandan.vn.

Những dấu ấn cuộc đời người cộng sản Trần Trọng Tân trên màn ảnh

Những dấu ấn cuộc đời người cộng sản Trần Trọng Tân trên màn ảnh

(CLO) Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh người chiến sĩ cách mạng Trần Trọng Tân (15/10/1926-15/10/2026), Hãng phim Truyền hình TP.HCM (TFS), Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM thực hiện bộ phim tài liệu “Đồng chí Trần Trọng Tân - Giữ trọn lòng son”, do Huỳnh Ngọc Thảo biên kịch và đạo diễn.

Quang cảnh trang trọng tại Đại hội đại biểu Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: Sơn Hải.

Bản lĩnh người làm báo Đất Mỏ trong kỷ nguyên số

(CLO) Thành công rực rỡ và bế mạc vào chiều 16/10, Đại hội đại biểu Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của đội ngũ những người làm báo hướng tới xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.

Đối thoại với nông dân để tháo gỡ những vấn đề từ cơ sở

Đối thoại với nông dân để tháo gỡ những vấn đề từ cơ sở

(CLO) Diễn đàn “Bộ Công an - Trung ương Hội Nông dân Việt Nam lắng nghe nông dân nói” lần thứ nhất tạo không gian đối thoại trực tiếp, giúp các cơ quan chức năng nắm bắt tâm tư, kiến nghị của người dân, nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh, trật tự tại khu vực nông thôn.

Ra mắt Ban Chủ nhiệm câu lạc bộ Nhà báo cao tuổi tỉnh Phú Thọ

Ra mắt Ban Chủ nhiệm câu lạc bộ Nhà báo cao tuổi tỉnh Phú Thọ

(CLO) Ngày 15/10, tại phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, câu lạc bộ Nhà báo cao tuổi tỉnh Phú Thọ tổ chức lễ công bố quyết định và ra mắt Ban Chủ nhiệm khóa I, nhiệm kỳ 2026-2028. Dự và chỉ đạo buổi lễ có nhà báo Nguyễn Thảo Nguyên, Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Phú Thọ.

Hội Nhà báo Quảng Ninh đổi mới hoạt động, đồng hành cùng thành phố trong giai đoạn phát triển mới

Hội Nhà báo Quảng Ninh đổi mới hoạt động, đồng hành cùng thành phố trong giai đoạn phát triển mới

(NB&CL) Quảng Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới với vị thế thành phố trực thuộc Trung ương, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chất lượng thông tin, năng lực thích ứng với môi trường truyền thông số và trách nhiệm xã hội của báo chí. Trong bối cảnh đó, Hội Nhà báo Quảng Ninh xác định nhiệm kỳ 2026- 2031 không chỉ là giai đoạn nâng cao chất lượng nghề nghiệp của hội viên, mà còn phải đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường kết nối đội ngũ, thúc đẩy chuyển đổi số và phát huy vai trò của báo chí trong quảng bá hình ảnh, thúc đẩy sự phát triển của địa phương. 

Bộ Công an và Hội Nông dân Việt Nam tổ chức diễn đàn 'Lắng nghe nông dân nói' lần thứ I

Bộ Công an và Hội Nông dân Việt Nam tổ chức diễn đàn 'Lắng nghe nông dân nói' lần thứ I

(CLO) Ngày 16/10 tới, tại Hà Nội, Bộ Công an phối hợp với Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức Diễn đàn "Lắng nghe nông dân nói lần thứ I năm 2026”, nhằm lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị của nông dân, đồng thời phát huy vai trò của người dân trong bảo đảm an ninh, trật tự từ cơ sở.

Chi hội Nhà báo Báo Pháp luật Việt Nam khu vực miền Trung – Tây Nguyên: Đề cao đạo đức, trách nhiệm người làm báo

Chi hội Nhà báo Báo Pháp luật Việt Nam khu vực miền Trung – Tây Nguyên: Đề cao đạo đức, trách nhiệm người làm báo

(CLO) Ngày 9/10, tại tỉnh Gia Lai, Chi hội Nhà báo Báo Pháp luật Việt Nam khu vực miền Trung – Tây Nguyên tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề gắn với thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới. Dịp này, các hội viên cũng trao đổi nghiệp vụ, thảo luận về chuẩn mực ứng xử trên không gian mạng, đề ra phương hướng nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí và tăng cường phối hợp, phát huy hiệu quả mạng lưới thông tin tại các địa bàn trong thời gian tới.

Cỡ chữ bài viết: