Mòn hình lông chim là một dạng mòn gai lốp không đều, xảy ra khi một mép của khối gai vẫn bo tròn còn mép đối diện trở nên sắc. Hiện tượng này đôi khi còn được gọi là mòn xước lốp, có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ lốp, khả năng điều khiển và độ an toàn của xe.
Ở giai đoạn đầu, tài xế có thể phát hiện hiện tượng này bằng tay. Trước khi kiểm tra, cần đỗ xe trên bề mặt bằng phẳng và chờ lốp nguội, tránh tình trạng lốp còn nóng, giãn nở sau khi vận hành làm sai lệch cảm nhận.
Người kiểm tra dùng ngón tay vuốt ngang mặt lốp từ mép này sang mép kia, sau đó vuốt theo chiều ngược lại. Lốp bình thường thường cho cảm giác giống nhau ở cả hai hướng, tương tự khi vuốt ve một con chó. Với lốp mòn hình lông chim, bề mặt sẽ cho cảm giác trơn theo một chiều nhưng sắc, nhám hoặc có lực cản khi vuốt ngược chiều mòn. Cần lặp lại thao tác này trên tất cả các lốp của xe.
Khi tình trạng mòn đã rõ, tài xế có thể nhận biết bằng mắt thường vì các vết mòn trông giống lông chim. Xe cũng có thể rung quá mức, dấu hiệu thường gặp khi góc đặt bánh bị sai lệch. Ngoài ra, xe có thể bị kéo lệch hoặc khó điều khiển khi chạy, làm giảm độ bám đường và gây rủi ro an toàn nếu không được xử lý.
Mòn hình lông chim thường là dấu hiệu cảnh báo vấn đề liên quan đến hệ thống treo. Theo Bridgestone, đây cũng có thể là triệu chứng của tình trạng sai lệch góc đặt bánh xe, trong đó độ chụm và góc caster quá mức có thể là nguyên nhân. Chủ xe nên xử lý sớm để kéo dài tuổi thọ lốp.
Cách khắc phục phụ thuộc vào mức độ mòn. Goodyear cho biết trong một số trường hợp, lốp có thể trở lại trạng thái bình thường nếu nguyên nhân gốc được xử lý, chẳng hạn cân chỉnh lại góc đặt bánh xe. Tuy nhiên, nếu lốp đã mòn nghiêm trọng, thay lốp mới hoàn toàn có thể là lựa chọn phù hợp hơn.
Chủ xe nên đưa phương tiện đến cơ sở chuyên môn để kỹ thuật viên kiểm tra lốp, hệ thống treo và góc đặt bánh, đồng thời tư vấn phương án xử lý phù hợp. Việc xác định và khắc phục đúng nguyên nhân cũng giúp tránh tình trạng lốp mới tiếp tục bị mòn bất thường.
Để hạn chế hiện tượng này, chủ xe cần duy trì lịch bảo dưỡng phù hợp, bao gồm đảo lốp và cân chỉnh góc đặt bánh. Chu kỳ đảo lốp có thể thay đổi tùy theo loại xe, thói quen lái và địa hình thường xuyên di chuyển. Bài viết khuyến nghị cân chỉnh góc đặt bánh theo chu kỳ tương tự thay dầu, vào khoảng 6.000 dặm, tương đương khoảng 9.700 km.
