AI đang mở ra hướng tiếp cận mới cho các tòa soạn khi phóng viên có thể tự xây dựng công cụ phục vụ công việc thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đội ngũ kỹ thuật. Tại hội thảo trực tuyến do Sáng kiến Đổi mới Tòa soạn của Hiệp hội Truyền thông Tin tức Quốc tế (INMA) tổ chức, ông David Cohn, Phó Chủ tịch phụ trách đổi mới AI của Advance Local, đã chia sẻ cách tập đoàn truyền thông Mỹ ứng dụng công nghệ này.
Theo ông Cohn, mục tiêu của Advance Local trong năm 2026 là tận dụng AI để giúp phóng viên và biên tập viên tự phát triển các công cụ, hình ảnh trực quan và hình thức kể chuyện tương tác. Những sản phẩm này trước đây thường đòi hỏi chuyên môn lập trình và nguồn lực kỹ thuật đáng kể.
Advance Local vận hành nhiều cơ quan báo chí địa phương tại Mỹ, trong đó có NJ.com, Cleveland.com, OregonLive, MassLive và MLive. Dù sử dụng chung hạ tầng công nghệ, mỗi tòa soạn vẫn có thế mạnh, độc giả và ưu tiên biên tập riêng. Vì vậy, công ty cần một hệ thống đủ linh hoạt để các nhóm tự phát triển sản phẩm, đồng thời đáp ứng tiêu chuẩn chung về kỹ thuật và bảo mật.
Phóng viên tự tạo công cụ đưa tin
Một trở ngại lớn là việc đưa các dự án do AI hỗ trợ tạo ra từ máy tính cá nhân lên môi trường trực tuyến. Các công cụ lập trình như Claude Code có thể giúp người dùng tạo mã nguồn và nguyên mẫu, nhưng triển khai sản phẩm vẫn đòi hỏi kiến thức về GitHub, quản lý phiên bản và quy trình vận hành.
Để giải quyết vấn đề, Advance Local phát triển StudioMaker, nền tảng nội bộ cho phép phóng viên tải lên, quản lý, chỉnh sửa, xem trước và xuất bản các dự án. Quy trình được thiết kế đơn giản, gần giống thao tác làm việc với bảng tính, giúp nhân viên không chuyên về công nghệ cũng có thể sử dụng.
Nền tảng này đã được ứng dụng trong nhiều dự án. Cleveland.com từng xây dựng hình ảnh trực quan tương tác về những phụ nữ từng giữ chức thống đốc bang Ohio để phục vụ hoạt động đưa tin về bầu cử.
Một nhóm phóng viên khác sử dụng StudioMaker để tạo công cụ viết blog trực tiếp. Thông qua bảng tính Excel, phóng viên nhập thông tin cập nhật và nội dung tự động hiển thị trên blog trực tuyến dành cho độc giả.
Theo ông Cohn, công cụ này đặc biệt hữu ích trong những thời điểm cần cập nhật liên tục như đêm bầu cử, sự kiện tin tức nóng hoặc trận Super Bowl. Phóng viên có thể tự vận hành mà không cần đội ngũ kỹ thuật hỗ trợ mỗi lần triển khai.
Các tòa soạn khác cũng sử dụng nền tảng để xây dựng công cụ theo dõi bầu cử, trực quan hóa dữ liệu, bản đồ tương tác và những sản phẩm phục vụ cộng đồng, chẳng hạn hướng dẫn lựa chọn nhà hàng bánh bao tại Pittsburgh.
Đổi mới đi cùng bảo mật
Việc mở rộng khả năng lập trình cho phóng viên cũng đặt ra thách thức về an ninh. Mỗi sản phẩm mới đều có thể phát sinh lỗ hổng, đặc biệt khi mã nguồn được tạo với sự hỗ trợ của AI.
StudioMaker giải quyết vấn đề này bằng cách tự động kiểm tra các dự án sau khi tải lên. Hệ thống AI rà soát mã nguồn, phát hiện nguy cơ mất an toàn và đánh giá mức độ tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật. Một số lỗi có thể được tự động khắc phục, trong khi những vấn đề khác được đánh dấu để chuyên gia xem xét. Các dự án không đáp ứng yêu cầu có thể bị từ chối.
Toàn bộ sản phẩm được lưu trữ trên máy chủ do Advance Local kiểm soát, giúp công ty giám sát và gỡ bỏ nội dung khi cần thiết.
Khi số lượng thử nghiệm tăng lên, Advance Local cũng bắt đầu phát triển các mô-đun có thể tái sử dụng. Thay vì xây dựng lại từ đầu mỗi khi cần tạo biểu đồ, bản đồ hay blog trực tiếp, phóng viên có thể tùy chỉnh những thành phần có sẵn theo nhu cầu.
Theo ông Cohn, mục tiêu không phải biến mọi phóng viên thành lập trình viên, mà giúp họ chủ động hơn trong việc sử dụng công nghệ để làm phong phú nội dung báo chí.
Chẳng hạn, một phóng viên thể thao tại bang New Jersey đang dùng nền tảng để theo dõi các đội thể thao trường trung học bất bại trong khu vực. Đây là dạng nội dung giúp câu chuyện gần gũi hơn với độc giả nhưng trước đây có thể đòi hỏi nhiều thời gian và nhân lực.
Advance Local hiện sử dụng Claude làm mô hình chính hỗ trợ lập trình và đánh giá mã nguồn, đồng thời thử nghiệm ChatGPT và Gemini. Công ty cũng xây dựng mạng lưới nhân sự am hiểu AI tại từng thị trường để hướng dẫn đồng nghiệp và khuyến khích thử nghiệm.
Ông Cohn cho rằng hiệu quả của nền tảng không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn nằm ở khả năng khơi gợi sự sáng tạo trong tòa soạn. AI hỗ trợ kiểm tra tiêu chuẩn kỹ thuật, nhưng các quyết định về nội dung và định hướng biên tập vẫn thuộc về lãnh đạo tòa soạn.