Thực hiện nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ Xây dựng đang phối hợp với các địa phương xây dựng nhu cầu kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026 - 2030 để đầu tư phát triển mạng lưới đường bộ cao tốc.
Ngoài các tuyến cao tốc đã được xác định cụ thể danh mục trong Chương trình hành động Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, có một số tuyến/đoạn tuyến cao tốc đặc biệt cấp thiết, có hiệu quả kinh tế xã hội và hiệu quả đầu tư cao cần sớm được triển khai ngay.
Bên cạnh đó một số tuyến theo quy hoạch mạng lưới đường bộ cũng cần nghiên cứu đầu tư trước năm 2030.
Cụ thể, các tuyến cao tốc kết nối với 2 cực tăng trưởng của đất nước là Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh như mở rộng cao tốc Hà Nội - Bắc Giang đoạn cao tốc cửa ngõ Thủ đô Hà Nội hiện đang ách tắc và để đủ điều kiện khai thác theo tiêu chuẩn đường cao tốc.
Cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Phú Thọ - Cổ Tiết, Cổ Tiết - Yên Bài sẽ kết nối thông suốt trục dọc từ khu vực Trung du miền núi phía Bắc tới Vành đai 5 Vùng Thủ đô. Đoạn Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa kết nối các tỉnh Tây Nguyên với tuyến cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành đang được đầu tư. Đoạn Đức Hòa - Mỹ An kết nối thông suốt trục dọc từ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tới Vành đai 4 TP.Hồ Chí Minh.
Cao tốc TP.Hồ Chí Minh - Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng - Cà Mau sẽ tăng cường liên kết vùng, hỗ trợ thu hút đầu tư, phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ, logistics; kết nối các cảng Trần Đề và Hòn Khoai.
Dự án đầu tư mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông là tuyến cao tốc hành lang vận tải trục dọc lớn nhất của đất nước, có vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội trong thời kỳ mới.
Bộ Xây dựng cũng tính toán sơ bộ tổng mức đầu tư các dự án cao tốc trên là 345.932 tỷ đồng với nhu cầu vốn ngân sách Nhà nước trong giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 223.300 tỷ đồng.
Cũng trong giai đoạn này, một số tuyến cao tốc kết nối Đông - Tây có vai trò quan trọng kết nối khu vực miền núi với vùng biển, kết nối với các cửa khẩu của Lào và Campuchia cũng cần được đầu tư để tạo điều kiện thuận lợi thông thương với các nước bạn.
Điển hình như các tuyến Vũng Áng - Cha Lo, Hà Tĩnh - Cầu Treo, Phú Yên - Đắk Lắk, Nha Trang (Khánh Hòa) - Liên Khương (Lâm Đồng), Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu đoạn Hà Tiên - Rạch Giá sẽ có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 168.978 tỷ đồng, nhu cầu vốn ngân sách Nhà nước trong giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 111.270 tỷ đồng.
Nếu tính tổng số các dự án cao tốc trên, Bộ Xây dựng ước tính tổng mức đầu tư lên tới 514.910 tỷ đồng và nhu cầu vốn đầu tư vốn ngân sách Nhà nước cần bố trí trong giai đoạn 2026 - 2030 để đầu tư 12 dự án trên là 334.570 tỷ đồng.
