Năm 2010, Cảng Xuân Hội (huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh) được đưa vào xây dựng với tổng vốn đầu tư hơn 110 tỷ đồng. Cảng cá Xuân Hội được đưa vào sử dụng năm 2014. Tuy nhiên, từ năm 2017 do sự biến đổi của dòng chảy kéo theo khối lượng cát lớn nên xảy ra hiện tượng bồi lấp tại khu vực cầu cảng.
Cảng cá Xuân Hội (huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh) bị bồi lắng nhiều năm không được nạo vét.
Theo tính toán mỗi năm cát biển bồi lấp tại cảng là 0,5cm, thời điểm hiện tại cao trình đáy bến đo được vị trí cao nhất là +0,8m, thấp nhất là -1,2m. Kể từ khi đưa vào hoạt động cho đến nay, cảng cá Xuân Hội chưa thực hiện nạo vét lần nào khiến việc luồng lạch tại đây bị bồi lấp, tàu thuyền của ngư dân ra vào gặp rất nhiều khó khăn.
Nhiều ngư dân nơi đây cho hay, do luồng lạch bị bồi lắng nghiêm trọng nên phải nắm bắt được chu kỳ lên xuống của thủy triều để cho thuyền ra vào cảng. Bởi nếu sơ suất sẽ bị gãy chân vịt, mắc kẹt giữa lạch. Để đưa thuyền vào cảng sau chuyến đi biển về, phải đợi từng đợt thủy triều lên mới vào được, chứ không phải cứ tàu về đến cảng là vào neo đậu được. Tình trạng này kéo dài nhiều năm nay rồi, nhiều hôm tàu gãy cả chân vịt, thậm chí tàu còn bị chìm do phần bề mặt dưới của cảng không bằng phẳng, khi thủy triều lên gây ngập nước vào bên trong thuyền.
“Cảng cá Xuân Hội bị bồi lấp, mực nước quá cạn khiến tàu thuyền ra vào cảng rất khó khăn. Mỗi lần đi biển, ngư dân phải dùng một thuyền nhỏ vận chuyển đậu ở ngoài để đưa hải sản vào bờ. Khi ra khơi phải chờ thủy triều lên mới đưa tàu ra được, sau đó dùng thuyền nhỏ vận chuyển nhu yếu phẩm lên tàu khiến chi phí chuyến ra khơi cũng tăng theo…”, ngư dân Trần Quốc Dũng, Chủ tàu cà HT-90091-TS và HT-90092-TS ở xã Xuân Hội, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh nói.
Khi thủy triều xuống thấp, cảng cá lộ ra những bãi cát nhô hẳn lên khỏi mặt nước
Ngoài ra, việc Cảng cá Xuân Hội bị bồi lấp cũng khiến hàng trăm lao động đang làm trong ngành dịch vụ hậu cần nghề cá, tại cảng này không có việc làm vì thiếu tàu thuyền đưa hàng hóa ra vào cảng.
Nhiều đơn vị chế biến thủy hải sản cũng phải đóng cửa vì không có nguyên liệu. Các xưởng chế biến phải linh động mua nguyên liệu ở nơi khác về sản xuất, nhằm ổn định việc làm cho công nhân nhưng cũng phải mất chi phí rất cao cho công đoạn vận chuyển.
Theo tìm hiểu của phóng viên, Cảng cá Xuân Hội (huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh) có diện tích vùng quay trở tàu và khu nước trước bến được thiết kế với diện tích 3,8ha với cao trình đáy luồng -4,10 thiết kế cho tàu có công suất lớn nhất ra vào 250CV, trong đó cầu cảng có tổng chiều dài 120m (gồm 04 phân đoạn), từ năm 2014 đưa vào hoạt động khai thác đến nay chưa lần nào được duy tu nạo vét luồng và vũng quay trở tàu.
Hiện tại cầu cảng chỉ còn sử dụng được 1/4 cầu (cao trình đáy luồng tương ứng khoảng -2.5m), còn 3/4 bị cạn hoàn toàn (cao trình hiện tại tương ứng khoảng -0,8m). Tàu cá có công suất từ 90CV trở lên muốn vào Cảng để lên hàng phải chờ đỉnh triều lên mới ra vào được.
Các cấp, ngành liên quan của tỉnh Hà Tĩnh cần sớm có phương án nạo vét luồng lạch để đảm bảo an toàn cho tàu thuyền khi vào, ra cảng
Với điều kiện hiện tại, luồng và vùng nước trước bến của Cảng cá Xuân Hội không đảm bảo chiều sâu tối thiểu mớn nước chạy tàu và vùng nước trước bến đối với tàu cá có công suất 90CV trở lên, tương ứng với mực nước thấp nhất ứng với tần suất quy định, không đảm bảo an toàn cho người và phương tiện ra vào cảng.
Thời gian qua đã có nhiều tàu bị mắc cạn ở luồng ảnh hưởng đến chân vịt, tài sản và hoạt động khai thác thủy sản của người dân. Hầu hết các tàu cá có công suất từ 90CV trở lên khi vào cảng lên hàng phải neo đậu ở ngoài ngoài cửa biển và thuê thuyền nhỏ vận chuyển (tăng bo) thủy sản vào bán và lấy tổn khi đi biển; một số tàu sau khi vào bốc hàng, thường xuyên bị mắc cạn, nghiêng khi cập cảng, phải chờ lúc triều cường mới di chuyển được.
Liên quan đến thực trạng này, ông Phan Huy Hiệu, Phụ trách Khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá, Ban Quản lý các cảng cá Hà Tĩnh cho biết, sau khi đưa vào sử dụng được gần 10 năm nay, hiện các luồng lạch ở cảng đã bị bồi lấp nghiêm trọng, tàu thuyền gặp khó trong quá trình di chuyển vào cảng. Tình trạng này ngày càng nghiêm trọng, nhất là trong mấy năm trở lại đây.
"Cảng cá Xuân Hội được thiết kế cho tàu có công suất 400CV cập cảng nhưng do bị bồi lấp nên hiện nay chỉ có tàu có công suất dưới 50CV vào cảng. Tàu lớn khi thủy triều lên có thể vào được cảng song khi thủy triều xuống thì bị mắc cạn, khiến tàu bị nghiêng, nhiều tàu đã bị hỏng", ông Hiệu nói.
Tàu thuyền của ngư dân khó khăn khi ra, vào cảng
Cũng theo ông Phan Huy Hiệu, từ ngày cảng cá Xuân Hội đi vào hoạt động cho đến nay vẫn chưa được nạo vét lần nào nên mới xảy ra tình trạng luồng lạch bị bồi lắng. Cũng vì nguyên nhân này mà cảng không thể phát huy tác dụng và chưa đáp ứng được kỳ vọng của ngư dân.
“Hiện Ban quản lý các cảng cá Hà Tĩnh đã báo cáo lên Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND tỉnh để xin có phương án nạo vét nhưng chưa được phê duyệt”, ông Hiệu thông tin.
Thiết nghĩ, các cấp, ngành liên quan của tỉnh Hà Tĩnh cần sớm có phương án nạo vét luồng lạch vào cảng, vừa đảm bảo an toàn cho tàu thuyền khi vào ra cảng, an toàn khi neo đậu, vừa tạo điều kiện thuận lợi để ngư dân trao đổi, buôn bán hải sản, góp phần đảm bảo môi trường biển.
