Bước đi này được thúc đẩy bởi tuyên bố gây chấn động của ông Trump về việc đòi lại “tất cả dầu mỏ” mà ông cho rằng Venezuela đã “đánh cắp”, cùng với việc Mỹ triển khai một lực lượng hải quân hùng hậu áp sát vùng biển Caribe.
Trong một phát biểu với báo chí mới đây, ông Trump thẳng thắn bày tỏ ý định đòi lại các tài sản và quyền lợi dầu mỏ từ chính quyền Caracas:
“Lấy lại đất đai, quyền lợi dầu mỏ, bất cứ thứ gì chúng ta có — họ đã lấy đi vì chúng ta có một vị tổng thống có lẽ đã không để mắt đến. Nhưng họ sẽ không làm được điều đó. Chúng tôi muốn lấy lại. Họ đã lấy đi quyền lợi dầu mỏ của chúng ta. Chúng ta có rất nhiều dầu mỏ ở đó. Họ đã đuổi các công ty của chúng ta đi. Và chúng tôi muốn lấy lại”.
Không giống như các hình thức gây áp lực ngoại giao trước đây, việc ông Trump công khai nhắm vào “dầu mỏ” đã loại bỏ các chuẩn mực ngoại giao thông thường.
Những tuyên bố này được củng cố bởi sự hiện diện quân sự đáng kể của Mỹ trong khuôn khổ “Chiến dịch Mũi giáo Phương Nam”, một chiến dịch được cho là đã gây ra hơn 90 trường hợp tử vong, trong đó có công dân Venezuela.
Trong một diễn biến khác, nhà bình luận Tucker Carlson thu hút sự chú ý khi tiết lộ một thành viên Quốc hội nói với ông rằng “một cuộc chiến sắp đến”, dù sau đó ông đã giảm nhẹ mức độ khẳng định.
Các nguồn tin từ Washington Post cũng cho biết quân nhân Mỹ có thể được chỉ thị cho các hoạt động hải quân “mạnh mẽ hơn”, trong khi cuộc gặp giữa ông Trump và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tại Phòng Bầu dục được xem là dấu hiệu của các cuộc thảo luận cấp cao về Venezuela.
Trước những động thái của Mỹ, Venezuela đã phản ứng mạnh mẽ, lên án hành động của Washington là hành vi xâm lược, vi phạm luật pháp quốc tế và nỗ lực trắng trợn nhằm chiếm đoạt tài nguyên. Ngoại trưởng Venezuela Yvan Gil Pinto khẳng định hoạt động xuất khẩu dầu thô của nước này vẫn “diễn ra bình thường” thông qua công ty dầu khí quốc gia PDVSA. Ông nhấn mạnh PDVSA đang thực thi “quyền tự do hàng hải và tự do thương mại”.
Trong một tuyên bố chính thức, Chính phủ Venezuela cáo buộc ông Trump “vi phạm luật pháp quốc tế, thương mại tự do, và nguyên tắc tự do hàng hải”, với ý định rõ ràng là “đánh cắp sự giàu có thuộc về quốc gia chúng tôi”.
Bối cảnh của những tuyên bố “đòi lại dầu mỏ” bắt nguồn từ năm 2007, khi Chính phủ Venezuela dưới thời cố Tổng thống Hugo Chavez quốc hữu hóa các mỏ dầu và tịch thu tài sản của một số công ty dầu khí Mỹ. Trong khi Mỹ chính thức tuyên bố mục tiêu của chiến dịch quân sự là “chặn dòng chảy ma túy”, Venezuela cho rằng đó là động thái nhằm “ép buộc thay đổi chính quyền”.
