Phát biểu trước Quốc hội Đức hôm 18/3, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết Đức đồng ý rằng Iran không nên trở thành mối đe dọa với khu vực, nhưng nhấn mạnh Mỹ chưa đưa ra được kế hoạch rõ ràng cho chiến dịch.
Ông cũng nói Mỹ không tham vấn các đồng minh châu Âu và không yêu cầu sự hỗ trợ từ họ. Vì vậy, Đức tuyên bố sẽ không tham gia các hoạt động đảm bảo tự do hàng hải tại eo biển Hormuz bằng biện pháp quân sự khi xung đột còn tiếp diễn.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi các nước tham gia chiến dịch gây sức ép với Iran và điều tàu chiến nhằm khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới đang bị gián đoạn.
Tại Đức, các cuộc thăm dò ghi nhận phần lớn người dân không ủng hộ xung đột. Ngay cả đảng đối lập AfD cũng lên tiếng chỉ trích chính sách của Mỹ. Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius khẳng định “đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi”.
Không chỉ Đức, nhiều nước châu Âu khác cũng giữ khoảng cách. Các nước châu Âu cho rằng việc can dự trực tiếp có thể kéo họ vào một cuộc xung đột khó lường, trong khi mục tiêu của Mỹ chưa rõ ràng và không nhận được sự ủng hộ rộng rãi trong nước.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố Pháp không phải là một bên tham chiến. Tại Anh, một khảo sát của YouGov cho thấy 49% người Anh phản đối các cuộc tấn công, trong khi chỉ 28% ủng hộ.
Ở Tây Ban Nha, Thủ tướng Pedro Sánchez gọi các cuộc tấn công là “liều lĩnh và bất hợp pháp”, đồng thời bác bỏ sức ép từ Mỹ liên quan đến việc sử dụng căn cứ quân sự. Khảo sát trong nước cho thấy đa số người dân Tây Ban Nha phản đối chiến tranh.
Bên cạnh yếu tố dư luận, các nước châu Âu còn lo ngại về tác động đối với quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Trong bối cảnh quan hệ với Mỹ đã chịu sức ép từ nhiều vấn đề như chiến sự tại Ukraine và tranh chấp thương mại, họ cho rằng việc đứng ngoài cuộc xung đột với Iran sẽ ít rủi ro hơn.
Dù không tham chiến, các nước châu Âu vẫn tìm cách xử lý khủng hoảng theo hướng riêng. Anh cho biết đang phối hợp với các đồng minh để lên phương án khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz. Pháp thúc đẩy một kế hoạch riêng nhằm bảo đảm an ninh tuyến hàng hải này khi tình hình ổn định, bao gồm khả năng hộ tống tàu thương mại và tàu chở dầu, đồng thời kết hợp các nỗ lực ngoại giao để giảm căng thẳng với Iran.
