Nhiều tài xế từng khó chịu vì tiếng ồn phát ra từ lốp xe và tự hỏi nguyên nhân do đâu. Thực tế có nhiều yếu tố khiến lốp tạo ra âm thanh bất thường, nhưng phần lớn liên quan trực tiếp đến cấu tạo của lốp.
Mỗi loại lốp đều được thiết kế để vận hành trên nhiều điều kiện mặt đường khác nhau, vì vậy lốp được phân loại theo từng mục đích sử dụng.
Hoa lốp giữ vai trò quan trọng trong việc quyết định mức độ ồn mà lốp tạo ra. Bên cạnh đó, hoa lốp còn ảnh hưởng đến tuổi thọ lốp và khả năng tương thích với từng loại mặt đường.
Đây cũng là lý do lốp dành cho địa hình off-road thường có các khối gai lớn và rãnh gai thô, dẫn đến tiếng ồn cao. Ngược lại, lốp dành cho đường phố được thiết kế với các khối gai nhỏ, bố trí dày đặc nên vận hành êm hơn trên mặt đường thông thường.
Hoa lốp ảnh hưởng đến độ ồn như thế nào
Mỗi mẫu hoa lốp được tạo ra để đáp ứng những mục đích khác nhau, nhưng yếu tố tác động lớn nhất đến tiếng ồn là kích thước khối gai, khoảng cách giữa các khối gai và cấu trúc lặp lại của hoa lốp.
Khái niệm “pitch” của hoa lốp chỉ sự lặp lại của các khối gai xung quanh chu vi lốp. Đây là yếu tố quan trọng trong việc điều chỉnh âm thanh mà lốp tạo ra khi tiếp xúc với mặt đường.
Những khối gai kích thước lớn kết hợp với số lượng pitch ít có thể giảm tiếng ồn nhờ hạn chế sự hình thành túi khí giữa lốp và mặt đường.
Ngoài ra, việc thay đổi tần số pitch cũng rất quan trọng. Nếu các pitch có kích thước giống nhau, âm thanh tạo ra sẽ đồng nhất và lặp lại liên tục, dẫn đến tiếng ù kéo dài gây khó chịu cho người ngồi trong xe.
Cách kỹ sư thiết kế hoa lốp để giảm tiếng ồn
Để hạn chế tiếng ồn, các nhà sản xuất thường sử dụng thiết kế đa pitch, kết hợp nhiều kích thước, hình dạng và vị trí khác nhau của khối gai. Cách bố trí này giúp tạo ra chuỗi âm thanh ngẫu nhiên, gần giống tiếng nền trắng, nên người lái cảm nhận êm hơn.
Bên cạnh đó, một số thiết kế còn giảm tiếng ồn bằng cách căn chỉnh các rãnh ngang sao cho chúng trùng khớp với những khối gai liền kề nhằm hạn chế tối đa sự hình thành túi khí.
Nhờ sự tiến bộ của công nghệ mô phỏng và vật liệu, kỹ sư có thể tùy chỉnh cách sắp xếp hoa lốp một cách chính xác để tối ưu khả năng giảm ồn.
Tuy nhiên, việc thiết kế lốp luôn là quá trình cân bằng giữa hiệu năng và tiếng ồn. Lốp đa địa hình có các khối gai lớn, phù hợp với off-road nhưng tạo nhiều tiếng ồn trên đường nhựa do xuất hiện nhiều túi khí.
Lốp mùa đông lại có các khối gai nhỏ và mật độ pitch lớn để tăng độ bám trên mặt đường trơn trượt, đổi lại mức độ ồn cao hơn. Không có loại lốp nào hoàn hảo tuyệt đối, vì vậy người dùng cần cân nhắc nhu cầu thực tế trước khi lựa chọn.
