5 mục tiêu trọng tâm nhằm tạo sự đột phá
Theo Đại tá Lê Văn Sơn, Chiến dịch 500 ngày đêm được Ban Chỉ đạo Quốc gia phát động trong điều kiện toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị đang tập trung đẩy mạnh các hoạt động thiết thực, ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ và chăm sóc tốt hơn người có công với cách mạng trong thời gian tới.
Chiến dịch có tính toàn diện nhằm tạo sự đột phá trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, được thực hiện trên 5 nội dung chính: Tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ. Hoàn thiện việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong 230.000 mộ tại tất cả các nghĩa trang liệt sĩ trên toàn quốc. Phấn đấu giám định được khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ. Xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở giám định gen nhân thân liệt sĩ. Hoàn thành việc rà phá bom mìn, vật liệu nổ, tập trung vào khu vực vùng lõi của Vị Xuyên, Tuyên Quang, Lào Cai và Lạng Sơn.
Thông tin cụ thể, Đại tá Lê Văn Sơn cho biết, chiến dịch chính thức phát động từ ngày 2/4/2026, tuy nhiên thời gian chiến dịch được tính từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027.
Theo đó, tính đến ngày 4/7, chiến dịch đã bước sang ngày thứ 111 và ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý. Về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, Ban Chỉ đạo Quốc gia đã được kiện toàn kịp thời, ban hành đầy đủ hệ thống quy chế, chương trình, kế hoạch hoạt động năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, tạo hành lang pháp lý cho các cơ quan, đơn vị triển khai.
Ban Chỉ đạo quốc gia đã kịp thời được kiện toàn theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; ban hành đồng bộ Quy chế, Chương trình, Kế hoạch hoạt động năm 2026 và giai đoạn 2026-2030. Ban Chỉ đạo quốc gia và Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia đã tổ chức nhiều cuộc họp và ban hành nhiều văn bản… tạo cơ sở pháp lý và thuận lợi cho các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai thực hiện.
Kiện toàn 32 đội với quân số hơn 1.500 người phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ
Đại tá Lê Văn Sơn thông tin, về công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, để hoàn thành mục tiêu tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ, trên cơ sở kết quả khảo sát, xác minh thông tin, kết luận địa bàn, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập cụ thể cho các đơn vị. Đồng thời kiện toàn các đội quy tập, hiện nay là 32 đội với quân số hơn 1.500 người.
Bên cạnh đó, một giải pháp mới được Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia quyết liệt chỉ đạo thực hiện thời gian qua, đã và đang đem lại hiệu quả rất thiết thực. Đó là việc tổng hợp, rà soát thông tin, nhất là hồ sơ giải mật của nước ngoài để tổ chức các cuộc hội thảo xác minh, kết luận thông tin về mộ liệt sĩ tập thể. Vừa qua đã tổ chức 2 cuộc Hội thảo tại tỉnh Quảng Ngãi và Thành phố Hồ Chí Minh.
Đến nay, tại Quảng Ngãi đã tìm thấy 1 hài cốt liệt sĩ (ngày 29/6); tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng đang khảo sát dò tìm, dự kiến tổ chức Lễ khai quật vào ngày 6/7/2026.
Một điểm mới được Đại tá Lê Văn Sơn nêu ra là, trong phương pháp dò tìm là đã kết hợp giữa đối chiếu tọa độ trên bản đồ với thực địa, kết hợp lời kể nhân chứng với sử dụng thiết bị hiện đại (radar quét ngầm) để tăng độ chính xác, rút ngắn thời gian, giảm khối lượng phải đào đắp, phá dỡ trong quá trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.
Đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ và 3 mộ tập thể
Đại tá Lê Văn Sơn cũng cho biết, về việc tổ chức đồng loạt lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ (trong tổng số khoảng gần 3.000 nghĩa trang liệt sĩ trên cả nước) đòi hỏi phải tổ chức bài bản, có quy trình chặt chẽ, khoa học. Bộ Quốc phòng đã ban hành Hướng dẫn lấy mẫu, số hóa mẫu hài cốt liệt sĩ (số 2783/HD-BQP ngày 26/4), Quy trình kỹ thuật Lấy mẫu - Vận chuyển - Bàn giao - Bảo quản - Lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ (số 1973/QĐ-BQP ngày 22/4); đồng thời tổ chức tập huấn trên toàn quốc, tổ chức làm trước (thí điểm), rút kinh nghiệm.
Để hạn chế thấp nhất nhầm lẫn, sai sót có thể xảy ra trong quá trình lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ, Bộ Quốc phòng đã giao Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) xây dựng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ. Phần mềm có chức năng số hóa, lưu trữ toàn bộ các thông tin trong quá trình lấy mẫu để bảo đảm có thể "truy vết" các mẫu đã lấy nếu có sự nhầm lẫn trong quá trình bàn giao, lưu trữ. Đến nay đã có trên 300 đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ với khoảng 3.300 người.
Về công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Đại tá Lê Văn Sơn thông tin, Bộ Nội vụ đã tham mưu ban hành Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP ngày 06/5/2026 của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức lấy mẫu, giám định và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN; Quyết định số 51/QĐ-BCĐQG ngày 31/5/2026 của Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về Quy trình phối hợp và phân công địa bàn tiếp nhận, giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; làm cơ sở để các địa phương dự toán bảo đảm kinh phí tổ chức lấy mẫu và phối hợp với các đơn vị giám định ADN tổ chức bàn giao nhận, lưu trữ, bảo quản, giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ.
Về công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ, theo Đại tá Lê Văn Sơn, Bộ Quốc phòng đã tập trung lực lượng rà phá các khu vực trọng điểm, vùng lõi Vị Xuyên, Tuyên Quang, Lạng Sơn, đến nay Bộ Quốc phòng đã thành lập hơn 330 tổ, đội rà phá với quân số hơn 5.000 người và hơn 1.300 phương tiện chuyên dùng.
Về kết quả cụ thể, Đại tá Lê Văn Sơn cho biết, đến nay, đã tìm kiếm, quy tập được hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ và 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang. Tổ chức lấy mẫu hơn 27.000 mộ liệt sĩ, trong đó, mộ đủ điều kiện lấy mẫu là gần 20.000 mộ; bàn giao hơn 9.000 mẫu cho các đơn vị giám định ADN. Rà phá bom mìn trên diện tích hơn 7.000 ha, riêng vùng lõi Vị Xuyên, Tuyên Quang hơn 3.000 ha, đạt hơn 70% tiến độ. Bộ Công an tổ chức thu gần 95.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ hơn 50.000 mẫu.
“Trong thời gian 6 tháng cuối năm, Bộ Quốc phòng tham mưu cho Ban Chỉ đạo Quốc gia các giải pháp để phấn đấu đạt được mục tiêu của chiến dịch đề ra. Rất mong các cơ quan báo chí cùng đồng hành để tuyên truyền vận động nhân dân cung cấp thông tin để thực hiện được chiến dịch”, Đại tá Lê Văn Sơn nói.
