Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ đáp trả mạnh mẽ Iran sau khi nước này tấn công các căn cứ của Mỹ ở Jordan hôm thứ Tư, khi cuộc chiến ở Trung Đông bùng phát trở lại và trở nên phức tạp hơn với sự xuất hiện của các mặt trận mới.
Cảnh báo này được đưa ra sau khi giai đoạn tạm lắng trong giao tranh - điều đã làm dấy lên hy vọng về việc quay trở lại đàm phán - dường như kết thúc, khiến giá dầu tăng vọt 5% do lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Iran và Mỹ giao tranh trở lại, Israel và Lebanon tiếp tục căng thẳng
Trong đợt chiến sự tái bùng phát lần này, Iran đã phóng tên lửa vào Jordan, đồng minh của Mỹ. Quân đội Jordan cho biết họ đã đánh chặn được 5 tên lửa của Iran, trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran nói rằng chúng nhắm mục tiêu vào các căn cứ của Mỹ tại đó.
Sau đó, đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin về một cuộc tấn công của Mỹ ở khu vực biên giới Piranshahr, sau khi hãng thông tấn Fars dẫn lời một quan chức ở tỉnh Tây Azerbaijan cho biết một tên lửa đã bắn trúng khu vực không có người ở, nhưng không gây thương vong.
Trên một mặt trận khác, đồng minh của Mỹ là Israel cáo buộc Hezbollah đã bắn một máy bay không người lái vào một phương tiện của Israel bên trong lãnh thổ Lebanon đêm qua, điều mà quân đội gọi là "một sự vi phạm ngừng bắn".
Chiến sự giữa Hezbollah và Israel vốn vẫn diễn ra hoặc âm ỉ hoặc dữ dội suốt những tháng qua. Theo thống kê mới nhất của Liên hợp quốc, chiến dịch quân sự của Israel chống lại Hezbollah đã khiến khoảng 16.000 người thương vong ở Lebanon kể từ tháng 3 năm nay.
Xuất hiện mặt trận mới và phức tạp tại Iraq
Hôm thứ Tư, liên quân Ả Rập Xê Út - Mỹ tuyên bố tiến hành các cuộc tấn công vào các căn cứ của lực lượng dân quân ở Iraq.
Trước đó, Ả Rập Xê Út, quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đã báo cáo các vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào các cơ sở chứa dầu thô mà họ cho là do các nhóm vũ trang ủng hộ Iran tại Iraq gây ra.
Quân đội Mỹ cho biết các cuộc tấn công nhắm vào các kho hậu cần và kho vũ khí thuộc về một phong trào vũ trang ủng hộ Iran.
Theo liên minh Hashed al-Shaabi của Iraq, các cuộc tấn công đã giết chết ít nhất 20 thành viên của họ trên khắp bảy tỉnh, bao gồm cả Baghdad. Hai quan chức của lực lượng Hashed cho biết có 5 cố vấn người Iran nằm trong số những người thiệt mạng.
Liên minh Hashed al-Shaabi, còn được gọi là Lực lượng Huy động Nhân dân, được thành lập vào năm 2014 để chống lại các phần tử thánh chiến trước khi được chính thức sáp nhập vào lực lượng vũ trang Iraq.
Iraq lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Ả Rập Xê Út, đồng thời tuyên bố bác bỏ "mọi hành động gây hấn, bất kể bên nào chịu trách nhiệm hay những lý do được đưa ra".
Hội đồng Bộ trưởng An ninh Quốc gia Iraq tuyên bố sẽ "đối phó với bất kỳ hành vi vi phạm chủ quyền nào của Iraq và ngăn chặn bất kỳ nguồn nào sử dụng lãnh thổ Iraq để đe dọa các nước láng giềng".
Tuy nhiên, theo Fox News, ông Trump cho biết các cuộc tấn công này "được phối hợp với Chính phủ Iraq".
Các cuộc tấn công diễn ra sau khi Mỹ gia tăng áp lực lên Iraq nhằm giải giáp các nhóm vũ trang ủng hộ Iran. Đầu tháng này, Thủ tướng Ali al-Zaidi đã có chuyến thăm cả Mỹ và Iran.
Từ eo biển Hormuz đến Bab al-Mandeb
Ngoài các cuộc chiến đang bùng phát và tiếp tục mở rộng ra các mặt trận mới trên đất liền, căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang khi sức nóng đã lan ra Biển Đỏ, bên cạnh việc eo biển Hormuz tiếp tục tê liệt.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran vừa tuyên bố đã tấn công và chặn bắt ba tàu chở dầu trong eo biển này, khẳng định sẽ duy trì quyền kiểm soát tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng này, đồng thời tuyên bố kế hoạch thu phí vận chuyển, điều mà Washington phản đối.
Việc eo biển Hormuz đóng cửa đã làm tăng thêm tầm quan trọng của Biển Đỏ, tuyến đường hàng hải duy nhất khác để vận chuyển dầu từ Ả Rập Xê Út. Tuy nhiên, chiến sự giờ cũng đã lan ra vùng biển này trong những ngày gần đây.
Cụ thể, phong trào vũ trang Houthi ở Yemen đã thể hiện sự ủng hộ với Iran khi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê Út tại eo biển Bab al-Mandeb vốn nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương để tạo nên tuyến đường thủy quan trọng thứ hai tại Trung Đông.
Trước và sau sự kiện này, giao tranh giữa Houthi và Ả Rập Xê Út đã diễn ra với các cuộc không kích vào lãnh thổ của nhau, đặc biệt việc các kho dầu của Ả Rập Xê Út đã bị nhắm mục tiêu, qua đó tiếp tục gây sức ép lên thị trường năng lượng toàn cầu.
