Dọc theo chiến tuyến dài khoảng 1.200 km, những sợi cáp quang siêu mỏng được quân đội Nga và Ukraine sử dụng để điều khiển máy bay không người lái (UAV) đang phủ kín nhiều khu vực. Các sợi cáp này giúp UAV tránh bị gây nhiễu điện tử và có thể kéo dài tới 20 km. Sau khi bị bỏ lại, chúng mắc trên cây cối, vương vãi khắp cánh đồng và mái nhà tại các thị trấn tiền tuyến.
Bà Yana Hrynko, nhà nghiên cứu cấp cao tại Bảo tàng Chiến tranh Kiev, cho biết các loài chim đã bắt đầu tận dụng những sợi cáp quang bỏ đi để làm tổ. Hiện bảo tàng đang nghiên cứu hai tổ chim do lực lượng vũ trang Ukraine thu thập từ tiền tuyến và gửi về.
Theo bà Hrynko, những chiếc tổ chứa các mảnh cáp quang phản ánh cách bản chất của chiến tranh đang thay đổi và để lại dấu ấn ngay cả trong thế giới tự nhiên.
Sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát vào tháng 2/2022, Ukraine đã đầu tư mạnh vào phát triển UAV nhằm đối phó với ưu thế về khí tài truyền thống của Nga. Đến nay, UAV đã trở thành một trong những phương tiện chủ lực trên chiến trường.
Các nhà nghiên cứu hiện vẫn chưa xác định được loài chim nào đã làm những chiếc tổ này hoặc bằng cách nào chúng thu thập được những đoạn cáp quang dài. Bà Hrynko cho biết chiếc tổ đầu tiên chủ yếu được dệt từ cỏ khô và cáp quang, với kết cấu được xoắn rất chặt.
Những binh sĩ tại các khu vực tiền tuyến thuộc Donetsk, Kharkiv và Zaporizhzhia cho biết họ đã phát hiện các tổ chim tương tự và chia sẻ hình ảnh, video lên mạng.
Theo các nhà nghiên cứu, một trong hai tổ chim sẽ được lưu giữ tại Bảo tàng Chiến tranh ở Kiev như một hiện vật của cuộc xung đột, trong khi chiếc còn lại sẽ được chuyển tới Hà Lan để phục vụ nghiên cứu trước khi được hoàn trả.
Ông Auke-Florian Hiemstra, nhà sinh vật học 33 tuổi tại thành phố Leiden, chuyên nghiên cứu về vật liệu nhân tạo trong tổ chim, cho biết Ukraine có hệ sinh thái chim rất đa dạng và nhiều loài có thể đã tạo nên những chiếc tổ này.
Ông cho biết nhóm nghiên cứu sẽ tìm kiếm dấu vết ADN còn sót lại trong tổ để xác định chính xác loài chim đã xây dựng chúng. Theo ông, đây là loại tổ chim chưa từng được ghi nhận trước đây, dù ông đã nghiên cứu rất nhiều mẫu tổ.
Ông Hiemstra nhận định tác động của cáp quang đối với các loài chim có thể mang cả mặt tích cực lẫn tiêu cực. Chim có nguy cơ bị mắc vào các sợi cáp, nhưng vật liệu này cũng có thể giúp tổ trở nên chắc chắn hơn.
Theo ông, việc ghi nhận những chiếc tổ đặc biệt này cũng đồng thời giúp lưu lại bằng chứng về tác động của chiến tranh đối với thiên nhiên ở Ukraine.
