Chọn tổ hợp môn lớp 10: Đừng để “lệch đường ray” ngay từ ga xuất phát

Chương trình Giáo dục phổ thông mới quy định 4 môn học bắt buộc gồm: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Lịch sử và yêu cầu học sinh chọn thêm 4 môn từ nhóm 11 môn học lựa chọn như Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Công nghệ định hướng công - nông nghiệp, Mỹ thuật, Âm nhạc…

Tuy nhiên, không phải học sinh nào cũng được tự chọn tổ hợp theo đúng sở trường. Trên thực tế, các trường trung học phổ thông phải thiết kế tổ hợp dựa trên năng lực giáo viên, cơ sở vật chất và điều kiện triển khai. Học sinh buộc phải chọn trong số các tổ hợp được nhà trường xây dựng sẵn, khiến việc cá nhân hóa lộ trình học tập gặp nhiều giới hạn.

Trần Văn Quang
Thầy Trần Văn Quang, giáo viên Vật lý, Trường THCS – THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội),

Theo thầy Trần Văn Quang, giáo viên Vật lý, Trường THCS – THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội), nhiều học sinh chọn tổ hợp theo bạn bè, theo “phong trào”, hoặc vì “môn nào dễ học” mà chưa cân nhắc đến khả năng, sở thích và mục tiêu nghề nghiệp. Đến khi bước vào lớp 11, 12 mới phát hiện tổ hợp đang học không phù hợp với yêu cầu xét tuyển đại học, hoặc ngành nghề mơ ước.

“Có em học tổ hợp Khoa học Xã hội nhưng lại muốn đăng ký ngành Y; có em theo tổ hợp Tự nhiên nhưng năng lực môn Toán lại yếu… Những sai lệch này về lâu dài có thể khiến các em mất phương hướng, rơi vào trạng thái chán nản, học đối phó”, thầy Quang chia sẻ.

Để tránh “lệch đường ray” ngay từ đầu, giáo viên, nhà trường và phụ huynh cần sớm đồng hành cùng học sinh trong lựa chọn tổ hợp môn. Theo thầy Quang, 4 yếu tố then chốt trong tư vấn gồm: Năng lực và sở thích cá nhân để xác định học sinh có thế mạnh và đam mê ở môn học nào. Định hướng nghề nghiệp của các em thông qua tìm hiểu tổ hợp xét tuyển của các ngành đại học mong muốn. Tránh chạy theo ngành “hot” mà thiếu tính bền vững và cuối cùng là khả năng hỗ trợ học thêm, tài chính, định hướng du học…

Giáo viên bộ môn không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn cần là người định hướng, đồng hành cùng học sinh.

“Đừng để các em học theo một tổ hợp mà không biết học để làm gì. Học sinh cần được hướng dẫn để lựa chọn có mục tiêu, có kế hoạch và có tương lai”, thầy Quang nhấn mạnh.

z6790049691895_2f05ac7b96ebdf7c0041ebde7e858367.jpg
Giáo dục định hướng nghề nghiệp chỉ thực sự thành công khi học sinh được học đúng theo năng lực, được phát triển toàn diện trong một môi trường linh hoạt, cởi mở và hỗ trợ tích cực từ các bên liên quan.

Từ góc độ chuyên môn, thầy Trần Văn Quang đề xuất các trường cần xây dựng cơ chế phân ban linh hoạt, trong đó cho phép học sinh được điều chỉnh tổ hợp môn trong giai đoạn đầu năm học nếu phát hiện không phù hợp. Việc định hướng cần đặt trọng tâm vào khả năng phát triển lâu dài, tránh tình trạng học sinh học lệch hoặc lựa chọn mang tính đối phó.

Bên cạnh đó, nhà trường cần tăng cường các hoạt động tư vấn hướng nghiệp, phối hợp với phụ huynh để hỗ trợ học sinh xác định rõ năng lực, thế mạnh và cơ hội phát triển của bản thân.

“Chúng ta cần hướng tới một mô hình giáo dục mở, lấy người học làm trung tâm, đồng hành cùng các em trong suốt quá trình hình thành và phát triển định hướng nghề nghiệp”, thầy Quang nhấn mạnh.

Thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành nhiều chính sách nhằm tăng cường giáo dục hướng nghiệp, đảm bảo việc lựa chọn tổ hợp môn học có tính kết nối với nhu cầu thị trường lao động.

Trong đó, Thông tư số 13/2022/TT-BGDĐT quy định rõ việc xây dựng kế hoạch giáo dục của các trường phổ thông cần bảo đảm tính định hướng nghề nghiệp, có sự tham gia của chuyên gia, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học.

z6789838127687_7cc6f2c5a7029f8d472061796c4c0349.jpg
Việc phân ban ở cấp THPT là chủ trương đúng nhằm tăng cường cá nhân hóa việc học, phát huy năng lực người học và định hướng nghề nghiệp rõ ràng.

Tuy nhiên, để chủ trương này phát huy hiệu quả, cần có sự đầu tư thực chất vào đội ngũ tư vấn, hạ tầng triển khai và cơ chế hỗ trợ nhà trường trong tổ chức phân ban, nhất là tại các địa phương còn thiếu điều kiện.

Lựa chọn tổ hợp môn ở lớp 10, nếu được thực hiện đúng cách và có định hướng từ sớm, sẽ giúp học sinh phát huy năng lực, học tập hiệu quả và chủ động thiết kế lộ trình nghề nghiệp tương lai. Ngược lại, nếu lựa chọn thiếu cơ sở, các em dễ “trượt ga” trong hành trình bước vào giảng đường đại học và thị trường lao động.

Vì vậy, cần sự phối hợp đồng bộ, sâu sát giữa nhà trường – phụ huynh – học sinh và các cơ quan hoạch định chính sách. Bởi giáo dục phổ thông không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà còn là chuẩn bị con người về trí tuệ, năng lực, bản lĩnh cho tương lai.

Xem thêm

Ngày đi làm, tối học thạc sĩ, đêm làm YouTube - nhịp sống năng động của người trẻ

Ngày đi làm, tối học thạc sĩ, đêm làm YouTube - nhịp sống năng động của người trẻ

(CLO) 18h, khi nhiều người đã kết thúc ngày làm việc, Minh lại vội vã đến lớp, bắt đầu buổi học thạc sĩ tại Đại học Kinh tế TP HCM (UEH). Khoảng 21h trở về nhà, anh tiếp tục mở máy tính xử lý công việc và dành thêm hai tiếng viết luận văn. Nhịp sinh hoạt ấy lặp lại gần như mỗi ngày trong suốt hai năm, cho đến khi Minh hoàn thành chương trình thạc sĩ vào năm nay.

Ông Nguyễn Văn Đệ, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam

Doanh nhân Nguyễn Văn Đệ: Đừng để nỗi lo về tội phạm làm lỡ cơ hội cứu người

(CLO) Cho rằng hiến tặng mô, bộ phận cơ thể người là nghĩa cử nhân văn, có ý nghĩa đặc biệt đối với những bệnh nhân đang chờ ghép tạng, ông Nguyễn Văn Đệ, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam, ủng hộ việc sửa đổi toàn diện Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Theo ông, cần mở rộng cơ hội hiến tặng tự nguyện đi đôi với tăng cường các hàng rào pháp lý, kiên quyết ngăn chặn mọi hành vi mua bán, cưỡng ép và trục lợi.

Người trẻ kể câu chuyện nông sản Việt bằng tư duy truyền thông hiện đại

Người trẻ kể câu chuyện nông sản Việt bằng tư duy truyền thông hiện đại

(CLO) Tối 14/11, Vòng Chung kết Cuộc thi Nhà Truyền thông Tài Ba - IC Master 2026 diễn ra tại Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao phường Đống Đa (Hà Nội), với sự tranh tài của 4 đội thi xuất sắc. Thông qua những dự án truyền thông sáng tạo, các sinh viên mang đến cách tiếp cận mới trong quảng bá nông sản, lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam đến công chúng.

Ngày hội đặc biệt ở ngôi làng từng bị lũ quét xóa sổ

Ngày hội đặc biệt ở ngôi làng từng bị lũ quét xóa sổ

(CLO) Hơn hai năm sau trận lũ quét cuốn phăng nhà cửa, tài sản và cướp đi sinh mạng 67 người, Làng Nủ hôm nay lại rộn ràng trong ngày hội đoàn kết. Trên khu tái định cư ở đồi Sim, người dân cùng gặp gỡ, chia sẻ niềm vui và vun đắp cuộc sống mới sau những mất mát không thể nào quên.

Dự báo thời tiết ngày 15/11: Trung Bộ giảm mưa, ban ngày hửng nắng

Dự báo thời tiết ngày 15/11: Trung Bộ giảm mưa, ban ngày hửng nắng

(CLO) Ngày 15/11, thời tiết khu vực Trung Bộ duy trì ngày nắng, mưa chỉ xuất hiện vài nơi. Khu vực Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa – TP. Huế) sáng sớm xuất hiện sương mù rải rác, đêm và sáng trời lạnh; khu vực Nam Trung Bộ có nền nhiệt cao hơn, chạm ngưỡng 30–33 độ C; cao nguyên Trung Bộ nhiệt độ dao động từ 19–32 độ, có mưa dông cục bộ về chiều tối và đêm.

Bóc gỡ nguồn cung ma túy từ những mắt xích nhỏ lẻ tại Phú Xuyên

Bóc gỡ nguồn cung ma túy từ những mắt xích nhỏ lẻ tại Phú Xuyên

(CLO) Trong cuộc chiến cam go với tội phạm ma túy, tư duy "bắt xong là hết" đã lùi vào dĩ vãng. Tại cửa ngõ phía Nam Thủ đô, Công an xã Phú Xuyên đang chứng minh một cách làm sắc bén: Lần theo từng li-gam ma túy thu giữ từ đối tượng nghiện vặt để bóc gỡ tận gốc nguồn cung, siết chặt thế trận an ninh ngay từ từng thôn xóm, khu dân cư.

Lễ công bố Quyết định thành lập Phân hiệu Trường Đại học Intracom tại Hà Nội và ký kết hợp tác với Công ty Siemens Healthineers tại Việt Nam

Lễ công bố Quyết định thành lập Phân hiệu Trường Đại học Intracom tại Hà Nội và ký kết hợp tác với Công ty Siemens Healthineers tại Việt Nam

Ngày 14/11/2026, tại Tổ hợp Y tế Phương Đông, Trường Đại học Intracom tổ chức Lễ công bố Quyết định thành lập Phân hiệu tại Hà Nội và ký kết hợp tác với Công ty Siemens Healthineers tại Việt Nam. Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới trong việc mở rộng hệ thống đào tạo, đồng thời thể hiện định hướng tăng cường kết nối giữa Nhà trường với doanh nghiệp, tổ chức quốc tế.

Gia Lai: Kiểm tra đột xuất, xử lý nghiêm người đứng đầu nếu để lọt xe chở mía quá tải

Gia Lai: Kiểm tra đột xuất, xử lý nghiêm người đứng đầu nếu để lọt xe chở mía quá tải

(CLO) Trước nguy cơ mất an toàn giao thông trong cao điểm thu hoạch mía, Công an tỉnh Gia Lai yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát phương tiện vận chuyển mía, kiên quyết xử lý xe quá tải, quá khổ, cơi nới thành thùng. Giám đốc Công an tỉnh sẽ xử lý trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý, bỏ lọt vi phạm.

Đua tiến độ mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành

Đua tiến độ mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành

(CLO) Hàng trăm kỹ sư, công nhân cùng máy móc, thiết bị đang được huy động tại gói thầu XL01 thuộc dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành, mục tiêu hợp long cầu Long Thành vào cuối tháng 12/2026.

Quảng Ngãi: Người dân đánh cược tính mạng trên bè tự chế để vượt lòng hồ vào khu sản xuất

Quảng Ngãi: Người dân đánh cược tính mạng trên bè tự chế để vượt lòng hồ vào khu sản xuất

(CLO) Sau khi hồ chứa nước Đăk Pokei tích nước, nhiều đoạn đường dẫn vào khu sản xuất của người dân bị ngập sâu. Không có đường đi, nhiều hộ phải mua thuyền, tự chế bè bằng thùng phuy, gắn động cơ để vượt lòng hồ. Trước kiến nghị kéo dài của người dân, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu chủ đầu tư khẩn trương hoàn trả 3 đoạn đường bị ngập.

Cỡ chữ bài viết: