Chùa Cổ Lễ (còn được gọi là Thần Quang tự) được khởi dựng từ thời Lý (thế kỷ XII) do Đức Thánh Tổ Nguyễn Minh Không xây dựng. Đây là một trong những danh lam nổi tiếng ở Việt Nam.
Đầu thế kỷ XX, Hoà thượng Thích Quang Tuyên cùng với nhân dân, tín đồ xây dựng lại chùa mang phong cách “cửa Thiền trên nền văn hoá dân tộc, phương Đông kết hợp với văn hoá phương Tây” trong đó có cây tháp “cửu phẩm liên hoa”.
Với những giá trị tiêu biểu đó, năm 1988 chùa Cổ Lễ đã được Bộ Văn hoá (nay là Bộ VHTT&DL) xếp hạng Di tích Kiến trúc nghệ thuật Quốc gia. Đến ngày 11/9/2025 Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1959/QĐ – TTg về việc xếp hạng chùa Cổ Lễ là Di tích Quốc gia đặc biệt.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Song Tùng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình cho biết: "Chùa Cổ Lễ là 1 trong 10 Di tích Quốc gia đặc biệt ở tỉnh Ninh Bình, trải qua bao nhiêu thăng trầm lịch sử ngôi chùa vẫn giữ được nét uy nghi, cổ kính, là biểu tượng của đức tin của lòng nhân ái và tinh thần hướng thiện.
Chùa Cổ Lễ không chỉ là trung tâm sinh hoạt tôn giáo mà còn là “địa chỉ đỏ” của cách mạng đã ghi dấu ấn với 27 nhà sư cởi áo cà sa khoác chiến bào ra trận, là minh chứng cho truyền thống yêu nước được giữ gìn và lan toả suốt chiều dài lịch sử của dân tộc. Lễ hội chùa Cổ Lễ hàng năm là nét văn hoá tâm linh đặc sắc thể hiện tinh thần đoàn kết, niềm tự hào sự gắn bó của cộng đồng với cội nguồn văn hoá của dân tộc".
Theo ông Trần Song Tùng, việc chùa Cổ Lễ được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt là niềm vinh dự lớn lao, niềm tự hào sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân tỉnh Ninh Bình nói chung và Đảng bộ, chính quyền nhân dân xã Cổ Lễ nói riêng.
Đây không chỉ là sự ghi nhận về giá trị lịch sử, văn hoá, kiến trúc nghệ thuật mà còn minh chính cho tinh thần bảo tồn, giữ gìn và phát huy văn hoá dân tộc.
Thay mặt UBND tỉnh Ninh Bình, ông Trần Song Tùng gửi lời cảm ơn đến Bộ VHTT&DL đã quan tâm, chỉ đạo, cũng như các đồng chí lãnh đạo Trung ương, sự phối hợp, hỗ trợ của các cơ quan chuyên môn trong suốt thời gian qua.
"Trong thời gian tới, tỉnh Ninh Bình tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ VHTT&DL, Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các cơ quan chuyên môn, các nhà khoa học và nhân dân địa phương để góp sức bảo tồn và phát huy hơn nữa giá trị chùa Cổ Lễ một cách bền vững. Chúng tôi định hướng vừa bảo tồn vừa phát triển du lịch, văn hoá tâm linh góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương", ông Trần Song Tùng khẳng định.
Một số hình ảnh tại lễ hội Chùa Cổ Lễ:
